Sahih al-Bukhari, hadith 2686
Overgeleverd door An-Nu'man ibn Bashir. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar de Profeet ﷺ
- 1Umar ibn Hafs ibn Ghiyathvertelde het aan al‑Bukhariعُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ
- 2Zijn vader, Hafsأَبِي
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Ash‑Sha'biالشَّعْبِيُّ
- 5An‑Nu'man ibn Bashirالنُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ
- 6De Boodschapper van Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي الشَّعْبِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُدْهِنِ فِي حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا مَثَلُ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا سَفِينَةً، فَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَسْفَلِهَا وَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَعْلاَهَا، فَكَانَ الَّذِي فِي أَسْفَلِهَا يَمُرُّونَ بِالْمَاءِ عَلَى الَّذِينَ فِي أَعْلاَهَا، فَتَأَذَّوْا بِهِ، فَأَخَذَ فَأْسًا، فَجَعَلَ يَنْقُرُ أَسْفَلَ السَّفِينَةِ، فَأَتَوْهُ فَقَالُوا مَا لَكَ قَالَ تَأَذَّيْتُمْ بِي، وَلاَ بُدَّ لِي مِنَ الْمَاءِ، فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَنْجَوْهُ وَنَجَّوْا أَنْفُسَهُمْ، وَإِنْ تَرَكُوهُ أَهْلَكُوهُ وَأَهْلَكُوا أَنْفُسَهُمْ ".
An-Nu'man ibn Bashir (moge Allah tevreden zijn met hen beiden) heeft overgeleverd dat de Profeet ﷺ zei:
"De gelijkenis van degene die zich houdt aan de grenzen van Allah en degene die deze overtreedt, is als de gelijkenis van een groep mensen die door loting plaatsen op een schip verdeelden. Sommigen kregen een plaats in het bovenste deel en anderen in het onderste deel. Wanneer degenen in het onderste deel water wilden halen, moesten ze langs degenen in het bovenste deel gaan, wat hen hinderde. Daarop nam iemand uit het onderste deel een bijl en begon een gat in de bodem van het schip te hakken. De mensen van het bovenste deel kwamen naar hem toe en vroegen: 'Wat mankeert je?' Hij antwoordde: 'Jullie hadden last van mij, en ik heb nu eenmaal water nodig.' Als zij hem tegenhouden, redden zij hem en zichzelf; maar als zij hem zijn gang laten gaan, vernietigen zij hem en zichzelf."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Wie schadelijk gedrag laat voortgaan, brengt de hele gemeenschap in gevaar.
De regels en verboden die Allah heeft voorgeschreven.
Een eerlijke trekking waarmee de mensen hun plaatsen op het schip verdelen.
Ingrijpen om te verhinderen dat iemand schade veroorzaakt.
Klassieke geleerden, onder wie imam an-Nawawi, halen uit de gelijkenis af dat het nalaten van het afkeuren van kwaad ernstige schade kan veroorzaken voor de overtreder én de gemeenschap. Het schip staat voor de gedeelde samenleving: iemands schadelijke daad blijft niet altijd beperkt tot die persoon. Het aansporen tot het goede en het tegengaan van kwaad gebeurt met kennis, wijsheid en binnen de grenzen van bevoegdheid; dit is geen vrijbrief voor eigenmachtig geweld of onrecht.
- Spreek schadelijk gedrag rustig en tijdig aan, voordat de gevolgen groter worden.
- Denk bij je keuzes aan de veiligheid en het welzijn van iedereen die erdoor geraakt wordt.
- Grijp alleen in op een rechtmatige en verstandige manier; vraag bij ernstige situaties hulp aan bevoegde personen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
De Profeet ﷺ leert daarin bezoekers van de weg om hun gedrag zo aan te passen dat anderen geen schade of hinder ondervinden.
Sahih al-Bukhari · #2684 (Sahih)Deze Sahih-overlevering staat dicht bij de behandelde hadith in het hoofdstuk over getuigen en biedt aanvullende context bij sociale verantwoordelijkheid.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.