Sahih al-Bukhari, hadith 2745
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar de Profeet ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslamavertelde het aan al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 5De Boodschapper van Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي، فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ. فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي، قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ. فَقَامَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي، وَابْنُ أَمَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَتَسَاوَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ابْنُ أَخِي، كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ. فَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي. وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ ابْنَ زَمْعَةَ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ". ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ " احْتَجِبِي مِنْهُ ". لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ.
Abdullah ibn Maslama heeft ons overgeleverd, van Malik, van Ibn Shihab, van Urwa ibn al-Zubayr, van Aisha (moge Allah tevreden met haar zijn), de echtgenote van de Profeet ﷺ, dat zij zei: Utba ibn Abi Waqqas had zijn broer Sa'd ibn Abi Waqqas toevertrouwd dat de zoon van de slavin van Zam'a van hem was, en zei: 'Neem hem onder je hoede.' Toen het jaar van de Verovering aanbrak, nam Sa'd de jongen mee en zei: 'Hij is de zoon van mijn broer; hij had hem aan mij toevertrouwd.' Daarop stond Abd ibn Zam'a op en zei: 'Hij is mijn broer en de zoon van de slavin van mijn vader; hij is geboren op zijn bed.' Vervolgens gingen zij beiden naar de Boodschapper van Allah ﷺ. Sa'd zei: 'O Boodschapper van Allah, dit is de zoon van mijn broer; hij had hem aan mij toevertrouwd.' Abd ibn Zam'a zei: 'Hij is mijn broer en de zoon van de slavin van mijn vader.' De Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'Hij is voor jou, o Abd ibn Zam'a. Het kind behoort aan het bed, en voor de overspelige is er slechts de steen.' Vervolgens zei hij tegen Sawda bint Zam'a: 'Draag de sluier ten aanzien van hem,' vanwege de gelijkenis die hij zag met Utba. En zij zag hem niet meer totdat zij Allah ontmoette.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Afstamming volgt het wettige bed, terwijl uiterlijke gelijkenis geen bewijs is.
Tijdens de verovering van Mekka ontstond een geschil over de afstamming van een jongen. Sa'd beriep zich op de verklaring van zijn broer Utba, terwijl Abd ibn Zam'a stelde dat de jongen op het bed van zijn vader was geboren.
Het kind wordt juridisch toegeschreven aan de man bij wiens wettige bed het is geboren.
De man die overspel pleegt; zijn bewering geeft hem volgens deze regel geen recht op afstamming.
Letterlijk ‘de steen’; hier een Arabische uitdrukking voor het ontzeggen van aanspraak.
Klassieke geleerden leiden uit de uitspraak af dat de wettige afstamming in beginsel wordt vastgesteld op grond van het huwelijksbed, niet door een losse erkenning van een buitenstaander of door uiterlijke gelijkenis alleen. De vier soennitische wetscholen erkennen deze hoofdregel, met verdere juridische voorwaarden en uitzonderingen die per situatie worden beoordeeld. Het bevel aan Sawda laat daarnaast zien dat voorzichtigheid in omgang en het vermijden van twijfel kan worden betracht, ook wanneer de juridische afstamming is vastgesteld.
- Trek geen conclusies over iemands afstamming op basis van uiterlijk of onbevestigde verklaringen.
- Leg gevoelige familiegeschillen voor aan bevoegde geleerden of juridische instanties en bescherm daarbij de waardigheid van alle betrokkenen.
- Neem bij onduidelijkheid zorgvuldige grenzen in acht zonder iemand publiekelijk te beschuldigen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.