Sahih al-Bukhari, hadith 2763
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar Az‑Zuhri
- 1Abu al‑Yamanvertelde het aan al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها – {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ} قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، فَيَرْغَبُ فِي جَمَالِهَا وَمَالِهَا، وَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا، فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ، وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ مِنَ النِّسَاءِ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ} قَالَتْ فَبَيَّنَ اللَّهُ فِي هَذِهِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا كَانَتْ ذَاتَ جَمَالٍ وَمَالٍ رَغِبُوا فِي نِكَاحِهَا، وَلَمْ يُلْحِقُوهَا بِسُنَّتِهَا بِإِكْمَالِ الصَّدَاقِ، فَإِذَا كَانَتْ مَرْغُوبَةً عَنْهَا فِي قِلَّةِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ تَرَكُوهَا وَالْتَمَسُوا غَيْرَهَا مِنَ النِّسَاءِ، قَالَ فَكَمَا يَتْرُكُونَهَا حِينَ يَرْغَبُونَ عَنْهَا فَلَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَنْكِحُوهَا إِذَا رَغِبُوا فِيهَا إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهَا الأَوْفَى مِنَ الصَّدَاقِ وَيُعْطُوهَا حَقَّهَا.
Aboe al-Jaman heeft ons overgeleverd, Sjo'aib heeft ons bericht, van az-Zoehri, die zei: 'Oerwa ibn az-Zoebair placht te vertellen dat hij Aïsja – moge Allah tevreden met haar zijn – vroeg naar de betekenis van het Koranvers: {En als jullie vrezen dat jullie niet rechtvaardig zullen zijn jegens de weesmeisjes, huwt dan wat jullie behaagt aan vrouwen}. Zij zei:
"Dit betreft een weesmeisje dat onder de voogdij van haar voogd staat. Hij verlangt naar haar schoonheid en vermogen, maar wil haar huwen met een bruidsschat die lager is dan wat gebruikelijk is voor vrouwen van haar stand. Daarom werd hun verboden deze weesmeisjes te huwen, tenzij zij rechtvaardig tegenover hen waren door de volledige bruidsschat te voldoen, en werd hun bevolen andere vrouwen te huwen." Aïsja zei vervolgens: "Daarna vroegen de mensen de Boodschapper van Allah ﷺ om een oordeel, waarop Allah, de Verhevene, openbaarde: {En zij vragen jou om een uitspraak over de vrouwen. Zeg: Allah geeft jullie een uitspraak over hen}." Zij vervolgde: "Allah verduidelijkte in dit vers dat wanneer een weesmeisje rijk en mooi was, men haar wilde huwen zonder haar de volledige bruidsschat te geven die haar toekwam. Maar als zij minder aantrekkelijk was vanwege gebrek aan vermogen of schoonheid, lieten zij haar links liggen en zochten zij een andere vrouw. Zoals zij haar dus links laten liggen wanneer zij geen belangstelling voor haar hebben, zo hebben zij ook niet het recht haar te huwen wanneer zij wél belangstelling hebben, tenzij zij haar rechtvaardig behandelen door haar de hoogste passende bruidsschat te geven en haar al haar rechten te verzekeren."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Een voogd mag een weesmeisje alleen huwen als hij haar rechten volledig eerbiedigt.
Aïsja beschrijft dat voogden weesmeisjes soms wilden huwen vanwege hun schoonheid of bezit, maar hun minder gaven dan een passende bruidsschat. De verzen uit soera an-Nisa (4:3 en 4:127) behandelen deze kwestie.
Een meisje zonder vader dat onder de zorg en het beheer van een voogd staat.
Een verplicht huwelijksgeschenk dat de vrouw toekomt.
Haar rechten respecteren en haar een passende bruidsschat en eerlijke voorwaarden geven.
Klassieke uitleggers, onder wie Ibn Hajar, halen hieruit dat een voogd zijn gezag niet voor eigen voordeel mag gebruiken. Als hij met zijn weesmeisje wil trouwen, moet hij haar een passende bruidsschat geven en haar rechten waarborgen; anders moet hij van dat huwelijk afzien. De uitleg benadrukt bovendien dat haar bezit en schoonheid geen reden mogen zijn om haar minder gunstige huwelijksvoorwaarden op te leggen.
- Wie als voogd over een wees zorgt, houdt haar bezit en huwelijkskeuzes gescheiden van eigenbelang.
- Geef bij een huwelijk een passende bruidsschat en leg de voorwaarden eerlijk en begrijpelijk vast.
- Vraag bij twijfel een betrouwbare geleerde of deskundige om advies, zodat de rechten van de wees worden beschermd.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering van Aïsja behandelt eveneens de plichten van een voogd tegenover een weesmeisje en verduidelijkt hoe rechtvaardigheid haar rechten beschermt.
Sahih al-Bukhari · #2761 (Sahih)Deze sahih-overlevering bespreekt dezelfde koranverzen en helpt de nadruk op rechtvaardige behandeling van weesmeisjes in context te plaatsen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.