Strijd op de Weg van Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 3039

Overgeleverd door Al-Bara ibn Azib. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Strijd op de Weg van Allah
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Al-Bara ibn Azib

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ قَالَ جَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ ـ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلاً ـ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ ‏"‏ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ، فَلاَ تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ، وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلاَ تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ ‏"‏ فَهَزَمُوهُمْ‏.‏ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلاَخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ، فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ ـ أَىْ قَوْمِ ـ الْغَنِيمَةَ، ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنَ الْغَنِيمَةِ‏.‏ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ، فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمُ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ، فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ اثْنَىْ عَشَرَ رَجُلاً، فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ أَصَابَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلاً، فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، فَنَهَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلاَءِ فَقَدْ قُتِلُوا‏.‏ فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ، وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوؤُكَ‏.‏ قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ، إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي، ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ، أُعْلُ هُبَلْ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلاَ تُجِيبُوا لَهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا نَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ ‏"‏‏.‏ قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلاَ عُزَّى لَكُمْ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلاَ تُجِيبُوا لَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا نَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولُوا اللَّهُ مَوْلاَنَا وَلاَ مَوْلَى لَكُمْ ‏"‏‏.‏

Vertaling

Amr ibn Khalid vertelde ons, Zuhair vertelde ons, Abu Ishaq vertelde ons: Ik hoorde Al-Bara' ibn Azib – moge Allah tevreden zijn met hen beiden – vertellen: De Profeet ﷺ stelde op de dag van Uhud Abdullah ibn Jubair aan als bevelhebber over de boogschutters, en dat waren vijftig mannen. Hij zei tegen hen:

"Als jullie zien dat vogels ons wegrukken, verlaat dan deze plaats niet totdat ik iemand naar jullie stuur; en als jullie zien dat wij het volk hebben verslagen en hen onder de voet hebben gelopen, verlaat dan jullie post niet totdat ik iemand naar jullie stuur." Vervolgens versloegen zij hen. Bij Allah, ik zag de vrouwen vluchten terwijl hun kleding omhoog was getrokken, waardoor hun enkelbanden en benen zichtbaar werden. De metgezellen van Abdullah ibn Jubair riepen toen: "De oorlogsbuit! O mensen, de oorlogsbuit! Jullie metgezellen hebben gezegevierd, waar wachten jullie nog op?" Abdullah ibn Jubair zei: "Zijn jullie vergeten wat de Boodschapper van Allah ﷺ tegen jullie heeft gezegd?" Zij antwoordden: "Bij Allah, wij zullen zeker naar de mensen gaan om ons deel van de buit te bemachtigen." Maar toen zij bij hen aankwamen, werden zij teruggedreven en sloegen zij op de vlucht. Op dat moment riep de Boodschapper ﷺ hen vanuit hun achterhoede terug. Er bleven slechts twaalf mannen bij de Profeet ﷺ over, en zij doodden zeventig van ons. Eerder, op de dag van Badr, hadden de Profeet ﷺ en zijn metgezellen honderdzeventig man van de veelgodenaanbidders gedood of gevangengenomen: zeventig gevangenen en zeventig doden. Abu Sufyan riep drie keer: "Is Muhammad onder dit volk?" De Profeet ﷺ verbood zijn metgezellen hem te antwoorden. Vervolgens riep hij drie keer: "Is de zoon van Abu Quhafa onder dit volk?" En daarna drie keer: "Is de zoon van Al-Khattab onder dit volk?" Toen keerde hij terug naar zijn metgezellen en zei: "Wat betreft dezen, zij zijn gedood." Umar kon zich echter niet inhouden en riep: "Je liegt, bij Allah, o vijand van Allah! Allen die je noemde zijn nog in leven, en er wacht jou nog iets dat jou zal bedroeven." Abu Sufyan zei: "Een dag voor een dag van Badr, en de oorlog wisselt van geluk. Jullie zullen verminkingen onder jullie mensen vinden; ik heb daar geen opdracht toe gegeven, maar het deed mij ook geen pijn." Daarna begon hij trots te roepen: "Verheven is Hubal! Verheven is Hubal!" De Profeet ﷺ zei: "Antwoorden jullie hem niet?" Zij vroegen: "O Boodschapper van Allah, wat moeten wij zeggen?" Hij zei: "Zegt: Allah is hoger en verhevener." Abu Sufyan riep: "Wij hebben Al-Uzza, en jullie hebben geen Uzza!" De Profeet ﷺ zei opnieuw: "Antwoorden jullie hem niet?" Zij vroegen: "O Boodschapper van Allah, wat moeten wij zeggen?" Hij zei: "Zegt: Allah is onze Beschermer, en jullie hebben geen beschermer."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

De boogschutters moesten hun post houden en de bevelen van de Profeet ﷺ gehoorzamen.

Achtergrond & aanleiding

De hadith beschrijft gebeurtenissen tijdens de Slag bij Uhud: de Profeet ﷺ plaatste vijftig boogschutters onder het bevel van Abdullah ibn Jubair en beval hun hun positie niet te verlaten zonder zijn toestemming.

Moeilijke woorden uitgelegd
Boogschutters

De groep die met pijl en boog een strategische positie bewaakte.

Oorlogsbuit

Bezittingen die na een veldslag volgens de geldende regels worden verdeeld.

Al-Uzza en Hubal

Afgodsbeelden die door de Mekkaanse veelgodenaanbidders werden vereerd.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden benadrukken dat het opvolgen van een rechtmatig bevel van de Profeet ﷺ ook geldt wanneer de situatie gunstig lijkt te veranderen. De gebeurtenis laat zien dat het verlaten van een toegewezen positie ernstige gevolgen kan hebben. Zij wijzen ook op het onderscheid tussen standvastige gehoorzaamheid en het nastreven van persoonlijk voordeel. De antwoorden van de Profeet ﷺ op de leuzen over afgoden bevestigen dat Allah alleen de hoogste is en de ware Beschermer. De soennitische wetscholen ontlenen hieraan geen vrijbrief voor individueel geweld: regels over gewapende strijd vallen onder erkend gezag en hun juridische voorwaarden.

Lessen voor vandaag
  1. Houd je aan duidelijke afspraken en toegewezen verantwoordelijkheden, ook wanneer een kans op voordeel zich aandient.
  2. Laat persoonlijke winst niet zwaarder wegen dan trouw aan een rechtmatig bevel.
  3. Reageer op provocerende leuzen met standvastigheid en woorden die Allahs eenheid bevestigen.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.