Veldtochten van de Profeet ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 3989

Overgeleverd door Abu Huraira. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Veldtochten van de Profeet ﷺ
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Abu Huraira

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ، حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ، جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَةِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمُ التَّمْرَ فِي مَنْزِلٍ نَزَلُوهُ فَقَالُوا تَمْرُ يَثْرِبَ‏.‏ فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا حَسَّ بِهِمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى مَوْضِعٍ، فَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ، فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا فَأَعْطُوا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ أَنْ لاَ نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا‏.‏ فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَيُّهَا الْقَوْمُ، أَمَّا أَنَا فَلاَ أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ‏.‏ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا، وَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ عَلَى الْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ، وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا‏.‏ قَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ لِي بِهَؤُلاَءِ أُسْوَةً‏.‏ يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ، فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ، فَانْطُلِقَ بِخُبَيْبٍ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ خُبَيْبًا، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى أَجْمَعُوا قَتْلَهُ، فَاسْتَعَارَ مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَدَرَجَ بُنَىٌّ لَهَا وَهْىَ غَافِلَةٌ حَتَّى أَتَاهُ، فَوَجَدَتْهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ قَالَتْ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ قِطْفًا مِنْ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ بِالْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرَةٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا بِهِ مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ‏.‏ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ، فَقَالَ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنْ تَحْسِبُوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَزِدْتُ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا، وَاقْتُلْهُمْ بَدَدًا، وَلاَ تُبْقِ مِنْهُمْ أَحَدًا‏.‏ ثُمَّ أَنْشَأَ يَقُولُ فَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ أَبُو سِرْوَعَةَ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ، فَقَتَلَهُ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا الصَّلاَةَ، وَأَخْبَرَ أَصْحَابَهُ يَوْمَ أُصِيبُوا خَبَرَهُمْ، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ أَنْ يُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَتَلَ رَجُلاً عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ، فَبَعَثَ اللَّهُ لِعَاصِمٍ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا أَنْ يَقْطَعُوا مِنْهُ شَيْئًا‏.‏ وَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ذَكَرُوا مُرَارَةَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيَّ وَهِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيَّ، رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا‏.‏

Vertaling

Aboe Huraira (moge Allah tevreden over hem zijn) verhaalde: De Boodschapper van Allah ﷺ stuurde tien verkenners eropuit en stelde ‘Āṣim ibn Thābit al-Anṣārī, de grootvader van ‘Āṣim ibn ‘Umar ibn al-Khaṭṭāb, aan als hun bevelhebber. Toen zij bij al-Hadah, tussen ‘Usfān en Mekka, aankwamen, werden zij opgemerkt door een tak van de stam Hudhayl, genaamd Banū Liḥyān. Zij stuurden ongeveer honderd boogschutters achter hen aan. Deze volgden hun sporen totdat zij op een rustplaats dadelstenen vonden die zij hadden gegeten, en zeiden:

„Dit zijn dadels uit Yathrib.” Zij bleven hun sporen volgen. Toen ‘Āṣim en zijn metgezellen hen opmerkten, zochten zij hun toevlucht in een hooggelegen plek. De vijand omsingelde hen echter en riep: „Kom naar beneden en geef u over; wij geven u een plechtige belofte en een verbond dat wij niemand van jullie zullen doden.” ‘Āṣim ibn Thābit antwoordde: „O mensen! Wat mij betreft, ik zal nooit afdalen om onder de bescherming van een ongelovige te staan. O Allah, informeer Uw Profeet ﷺ over ons!” Daarop schoten zij pijlen op hen af en doodden ‘Āṣim. Drie mannen daalden af en gaven zich over op basis van hun belofte en verbond; dit waren Khubayb, Zayd ibn ad-Dathina en een andere man. Toen de boogschutters hen in handen hadden, maakten zij de pezen van hun bogen los en bonden hen daarmee vast. De derde man zei: „Dit is het eerste bewijs van verraad! Bij Allah, ik ga niet met jullie mee, want ik volg het voorbeeld van dezen,” doelend op de gedode metgezellen. Zij sleepten hem weg en probeerden hem te dwingen, maar hij weigerde hen te vergezellen, waarop zij hem doodden. Vervolgens namen zij Khubayb en Zayd ibn ad-Dathina mee en verkochten hen na de slag bij Badr als slaven in Mekka. De zonen van al-Ḥārith ibn ‘Āmir ibn Nawfal kochten Khubayb, omdat hij degene was die al-Ḥārith ibn ‘Āmir op de dag van Badr had gedood. Khubayb bleef bij hen gevangen totdat zij unaniem besloten hem te doden. Op een dag leende Khubayb van een van de dochters van al-Ḥārith een scheermes om zijn schaamhaar te scheren, en zij leende het hem uit. Terwijl zij even niet oplette, kwam haar zoontje naar hem toe. Zij zag dat Khubayb het kind op zijn schoot had zitten met het scheermes in zijn hand. Zij schrok hevig, wat Khubayb opmerkte, en hij zei: „Vrees je dat ik hem zal doden? Nooit zou ik zoiets doen.” Later vertelde zij: „Bij Allah, ik heb nooit een betere gevangene gezien dan Khubayb. Bij Allah, op een dag zag ik hem eten van een tros druiven die hij in zijn hand hield, terwijl hij met ijzeren kettingen was vastgebonden, hoewel er op dat moment geen fruit in Mekka was.” Zij placht te zeggen: „Dat was voorziening die Allah aan Khubayb schonk.” Toen zij hem buiten het heilige gebied van Mekka brachten om hem in het niet-heilige gebied te doden, vroeg Khubayb hun: „Laat mij twee rak‘āt bidden.” Zij lieten hem begaan en hij bad twee rak‘āt. Daarna zei hij: „Bij Allah, als ik niet bang was geweest dat jullie zouden denken dat ik uit angst handelde, zou ik meer hebben gebeden.” Vervolgens smeekte hij: „O Allah, tel hen één voor één, dood hen verspreid en laat niemand van hen over.” Daarna reciteerde hij: „Het maakt mij niet uit hoe ik sterf, zolang ik maar als moslim word gedood; mijn dood is voor Allah’s zaak. Als Hij wil, zegent Hij de uiteengereten ledematen van mijn lichaam.” Vervolgens trad Abū Sirwa‘a, ‘Uqba ibn al-Ḥārith, naar voren en doodde hem. Het was Khubayb die de sunna vestigde voor elke moslim die geduldig wacht op executie, om twee rak‘āt te bidden. De Profeet ﷺ informeerde zijn metgezellen op dezelfde dag over wat er met hen was gebeurd. Sommige mensen van Quraysh, die hoorden dat ‘Āṣim ibn Thābit was gedood, stuurden boden om iets van zijn lichaam mee te nemen ter identificatie, omdat hij eerder een van hun vooraanstaande leiders had gedood. Maar Allah stuurde een zwerm wespen, zo groot als een schaduw, die het lichaam van ‘Āṣim beschermden tegen hun boden, zodat zij niets van hem konden afsnijden. Ka‘b ibn Mālik zei: „Zij noemden ook Murāra ibn ar-Rabī‘ al-‘Amrī en Hilāl ibn Umayya al-Wāqifī, twee rechtschapen mannen die bij Badr aanwezig waren geweest.”

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Khubayb bleef standvastig, bad vóór zijn executie en vertrouwde op Allah.

Achtergrond & aanleiding

De hadith beschrijft de expeditie van tien verkenners onder leiding van ‘Āṣim ibn Thābit, hun omsingeling door Banū Liḥyān en de gevangenneming en executie van Khubayb en Zayd ibn ad-Dathina.

Moeilijke woorden uitgelegd
Verkenners

Mensen die eropuit worden gestuurd om informatie over een gebied of situatie te verzamelen.

Verbond

Een plechtige toezegging waarop anderen mogen vertrouwen.

Rak‘āt

Eenheden van het gebed; Khubayb bad vóór zijn executie twee eenheden.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden uit Khubaybs gebed af dat het toegestaan en aanbevolen is om twee rak‘āt te bidden voor iemand die terechtgesteld zal worden, zolang de omstandigheden dat toelaten. De overlevering prijst standvastigheid, oprechtheid en vertrouwen op Allah, maar geeft geen grond om gevangenschap of gevaar op te zoeken. Ook laat zij zien dat het breken van een gegeven verbond verwerpelijk is.

Lessen voor vandaag
  1. Houd vast aan je geloof en principes wanneer je onder druk staat, zonder roekeloos gevaar op te zoeken.
  2. Kom beloften en afspraken na; behandel het vertrouwen van anderen als een zware verantwoordelijkheid.
  3. Maak in benarde omstandigheden ruimte voor gebed en vraag Allah om standvastigheid.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.