Sahih al-Bukhari, hadith 4101
Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَيْتُ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ إِنَّا يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفِرُ فَعَرَضَتْ كُدْيَةٌ شَدِيدَةٌ، فَجَاءُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا هَذِهِ كُدْيَةٌ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ، فَقَالَ " أَنَا نَازِلٌ ". ثُمَّ قَامَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ، وَلَبِثْنَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ لاَ نَذُوقُ ذَوَاقًا، فَأَخَذَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمِعْوَلَ فَضَرَبَ، فَعَادَ كَثِيبًا أَهْيَلَ أَوْ أَهْيَمَ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي إِلَى الْبَيْتِ. فَقُلْتُ لاِمْرَأَتِي رَأَيْتُ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا، مَا كَانَ فِي ذَلِكَ صَبْرٌ، فَعِنْدَكِ شَىْءٌ قَالَتْ عِنْدِي شَعِيرٌ وَعَنَاقٌ. فَذَبَحْتُ الْعَنَاقَ وَطَحَنَتِ الشَّعِيرَ، حَتَّى جَعَلْنَا اللَّحْمَ فِي الْبُرْمَةِ، ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَالْعَجِينُ قَدِ انْكَسَرَ، وَالْبُرْمَةُ بَيْنَ الأَثَافِيِّ قَدْ كَادَتْ أَنْ تَنْضَجَ فَقُلْتُ طُعَيِّمٌ لِي، فَقُمْ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلاَنِ. قَالَ " كَمْ هُوَ ". فَذَكَرْتُ لَهُ، قَالَ " كَثِيرٌ طَيِّبٌ ". قَالَ " قُلْ لَهَا لاَ تَنْزِعُ الْبُرْمَةَ وَلاَ الْخُبْزَ مِنَ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ". فَقَالَ " قُومُوا ". فَقَامَ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ، فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ قَالَ وَيْحَكِ جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَمَنْ مَعَهُمْ. قَالَتْ هَلْ سَأَلَكَ قُلْتُ نَعَمْ. فَقَالَ " ادْخُلُوا وَلاَ تَضَاغَطُوا ". فَجَعَلَ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَجْعَلُ عَلَيْهِ اللَّحْمَ، وَيُخَمِّرُ الْبُرْمَةَ وَالتَّنُّورَ إِذَا أَخَذَ مِنْهُ، وَيُقَرِّبُ إِلَى أَصْحَابِهِ ثُمَّ يَنْزِعُ، فَلَمْ يَزَلْ يَكْسِرُ الْخُبْزَ وَيَغْرِفُ حَتَّى شَبِعُوا وَبَقِيَ بَقِيَّةٌ قَالَ " كُلِي هَذَا وَأَهْدِي، فَإِنَّ النَّاسَ أَصَابَتْهُمْ مَجَاعَةٌ ".
Challad ibn Yahya heeft ons overgeleverd, Abd al-Wahid ibn Ayman heeft ons overgeleverd, van zijn vader, die zei: Ik kwam bij Jabir – moge Allah tevreden met hem zijn – en hij zei: Wij waren op de dag van de Greppel aan het graven toen er een harde rotsblok in de weg lag. Ze gingen naar de Profeet ﷺ en zeiden: 'Er ligt een rotsblok in de greppel.' Hij zei: 'Ik kom eraan.' Vervolgens stond hij op, terwijl er een steen tegen zijn buik was gebonden, want wij hadden drie dagen lang niets geproefd. De Profeet ﷺ nam de houweel en sloeg ermee, waarna de rots veranderde in zacht, stuifzand. Ik zei: 'O Boodschapper van Allah, sta mij toe naar huis te gaan.' Toen ik thuiskwam, zei ik tegen mijn vrouw: 'Ik heb iets bij de Profeet ﷺ gezien dat ik niet kan negeren; heb jij iets te eten?' Zij antwoordde: 'Ik heb gerst en een jonge geit.' Ik slachtte de geit en zij maalde de gerst. We deden het vlees in de aardewerken pot. Daarna ging ik terug naar de Profeet ﷺ; het deeg was al gerezen en de pot stond tussen de stenen en was bijna gaar. Ik zei: 'Ik heb wat voedsel bereid, sta dus op, O Boodschapper van Allah, u en één of twee mannen met u.' Hij vroeg: 'Hoeveel is het?' Ik vertelde hem dat. Hij zei: 'Het is veel en goed.' Hij vervolgde: 'Zeg haar dat ze de pot niet van het vuur mag halen en het brood niet uit de oven mag nemen totdat ik er ben.' Toen zei hij: 'Staat allen op.' De Muhajirun en de Ansar stonden op. Toen ik bij mijn vrouw binnenkwam, zei ik: 'Wee jou! De Profeet ﷺ is gekomen met de Muhajirun, de Ansar en iedereen die bij hen is.' Zij vroeg: 'Heeft hij je ernaar gevraagd?' Ik zei: 'Ja.' De Profeet ﷺ zei: 'Gaat naar binnen en verdring elkaar niet.' Hij begon het brood te breken, legde er vlees op, en telkens wanneer hij iets uit de pot of de oven nam, bedekte hij deze weer. Hij gaf het aan zijn metgezellen en bleef brood breken en opscheppen totdat zij allemaal verzadigd waren en er nog voedsel overbleef. Hij zei: 'Eet hiervan en geef het als gift, want de mensen zijn door honger getroffen.'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
De Profeet ﷺ hielp de hongerigen en deelde voedsel met velen.
De gebeurtenis vond plaats tijdens het graven van de Greppel, toen de metgezellen onder zware omstandigheden werkten en door honger waren getroffen.
De verdedigingsgreppel die de moslims groeven tijdens de Slag van al-Khandaq.
De Muhajirun waren de moslims die naar Medina emigreerden; de Ansar waren de inwoners van Medina die hen steunden.
Een zwaar gereedschap waarmee harde grond of steen wordt losgeslagen.
Klassieke geleerden, onder wie Ibn Hajar, wijzen erop dat het verhaal de bijzondere hulp van Allah toont en tegelijk de inzet van de Profeet ﷺ: hij ging zelf naar de zware rots en diende daarna zijn metgezellen. De overlevering prijst vrijgevigheid, het delen van voedsel in tijden van schaarste en het voorkomen van gedrang bij een maaltijd. Zij laat ook zien dat een kleine hoeveelheid voedsel met Allahs zegen velen kan verzadigen.
- Deel wat je hebt met mensen die honger lijden, ook wanneer je voorraad beperkt is.
- Help zelf mee wanneer anderen zwaar werk verrichten; leiderschap blijkt ook uit dienstbaarheid.
- Zorg bij het uitdelen van voedsel voor rust en ruimte, zodat iedereen veilig geholpen wordt.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze sahih-overlevering beschrijft het graven van de Greppel en hoe de metgezellen ondanks hun honger samenwerkten.
Sahih al-Bukhari · #4102 (Sahih)Ook deze overlevering van Jabir vertelt over het voedsel dat tijdens de Greppeltocht met velen werd gedeeld.
Sahih al-Bukhari · #4099 (Sahih)Deze overlevering beschrijft een andere gebeurtenis tijdens de Greppeltocht en vult de context van de zware omstandigheden aan.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.