Sahih al-Bukhari, hadith 4141
Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Aisha
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا، وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا، وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ لَهُ اقْتِصَاصًا، وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمُ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ، وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا، وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ، قَالُوا قَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ، فَأَيُّهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا، خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ، قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ، فَكُنْتُ أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ، فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ، دَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ، آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ، فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ، فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي، فَلَمَسْتُ صَدْرِي، فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدِ انْقَطَعَ، فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي، فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ، قَالَتْ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يُرَحِّلُونِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي، فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ عَلَيْهِ، وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ، وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَهْبُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ، إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ، فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَحَمَلُوهُ، وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ، فَبَعَثُوا الْجَمَلَ فَسَارُوا، وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ، فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا مِنْهُمْ دَاعٍ وَلاَ مُجِيبٌ، فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ، وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ، فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ، وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ، فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ، فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي، وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ، فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي، فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي، وَاللَّهِ مَا تَكَلَّمْنَا بِكَلِمَةٍ وَلاَ سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ، وَهَوَى حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ، فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا، فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَرَكِبْتُهَا، فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ، وَهُمْ نُزُولٌ ـ قَالَتْ ـ فَهَلَكَ {فِيَّ} مَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَ الإِفْكِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ابْنَ سَلُولَ. قَالَ عُرْوَةُ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ كَانَ يُشَاعُ وَيُتَحَدَّثُ بِهِ عِنْدَهُ، فَيُقِرُّهُ وَيَسْتَمِعُهُ وَيَسْتَوْشِيهِ. وَقَالَ عُرْوَةُ أَيْضًا لَمْ يُسَمَّ مِنْ أَهْلِ الإِفْكِ أَيْضًا إِلاَّ حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ، وَمِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ، وَحَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ فِي نَاسٍ آخَرِينَ، لاَ عِلْمَ لِي بِهِمْ، غَيْرَ أَنَّهُمْ عُصْبَةٌ ـ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ـ وَإِنَّ كُبْرَ ذَلِكَ يُقَالُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ. قَالَ عُرْوَةُ كَانَتْ عَائِشَةُ تَكْرَهُ أَنْ يُسَبَّ عِنْدَهَا حَسَّانُ، وَتَقُولُ إِنَّهُ الَّذِي قَالَ: فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِي لِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا، وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الإِفْكِ، لاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ، وَهْوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي، إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ " كَيْفَ تِيكُمْ " ثُمَّ يَنْصَرِفُ، فَذَلِكَ يَرِيبُنِي وَلاَ أَشْعُرُ بِالشَّرِّ، حَتَّى خَرَجْتُ حِينَ نَقَهْتُ، فَخَرَجْتُ مَعَ أُمِّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ، وَكَانَ مُتَبَرَّزَنَا، وَكُنَّا لاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا. قَالَتْ وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ قِبَلَ الْغَائِطِ، وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا، قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهْىَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ، وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ، فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي، حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا، فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ. فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ، أَتَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ أَىْ هَنْتَاهْ وَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ وَقُلْتُ مَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ ـ قَالَتْ ـ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي، فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ " كَيْفَ تِيكُمْ ". فَقُلْتُ لَهُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَىَّ قَالَتْ وَأُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا، قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقُلْتُ لأُمِّي يَا أُمَّتَاهُ مَاذَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ، فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ كَثَّرْنَ عَلَيْهَا. قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ، حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ، وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي ـ قَالَتْ ـ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ يَسْأَلُهُمَا وَيَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ ـ قَالَتْ ـ فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ، وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ، فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلَكَ وَلاَ نَعْلَمُ إِلاَّ خَيْرًا. وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ، وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَسَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ. قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ " أَىْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ ". قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ، غَيْرَ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا، فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ ـ قَالَتْ ـ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ يَوْمِهِ، فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ وَهْوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي عَنْهُ أَذَاهُ فِي أَهْلِي، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَمَا يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي ". قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْذِرُكَ، فَإِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ، وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنَ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ. قَالَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الْخَزْرَجِ، وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بِنْتَ عَمِّهِ مِنْ فَخِذِهِ، وَهْوَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ، وَهْوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ ـ قَالَتْ ـ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلاً صَالِحًا، وَلَكِنِ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لاَ تَقْتُلُهُ، وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ، وَلَوْ كَانَ مِنْ رَهْطِكَ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يُقْتَلَ. فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ ـ وَهْوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ ـ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ، فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ. قَالَتْ فَثَارَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ ـ قَالَتْ ـ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ ـ قَالَتْ ـ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ كُلَّهُ، لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ، وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ـ قَالَتْ ـ وَأَصْبَحَ أَبَوَاىَ عِنْدِي، وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا، لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ، وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، حَتَّى إِنِّي لأَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي، فَبَيْنَا أَبَوَاىَ جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَىَّ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَأَذِنْتُ لَهَا، فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي ـ قَالَتْ ـ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْنَا، فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ ـ قَالَتْ ـ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا، وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي بِشَىْءٍ ـ قَالَتْ ـ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، يَا عَائِشَةُ إِنَّهُ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا، فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً، فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ، وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ ثُمَّ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ". قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً، فَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِّي فِيمَا قَالَ. فَقَالَ أَبِي وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ لأُمِّي أَجِيبِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ. قَالَتْ أُمِّي وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ مِنَ الْقُرْآنِ كَثِيرًا إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَقَدْ سَمِعْتُمْ هَذَا الْحَدِيثَ حَتَّى اسْتَقَرَّ فِي أَنْفُسِكُمْ وَصَدَّقْتُمْ بِهِ، فَلَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي، وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي مِنْهُ بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُنِّي، فَوَاللَّهِ لاَ أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ أَبَا يُوسُفَ حِينَ قَالَ {فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ} ثُمَّ تَحَوَّلْتُ وَاضْطَجَعْتُ عَلَى فِرَاشِي، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي حِينَئِذٍ بَرِيئَةٌ، وَأَنَّ اللَّهَ مُبَرِّئِي بِبَرَاءَتِي وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ مُنْزِلٌ فِي شَأْنِي وَحْيًا يُتْلَى، لَشَأْنِي فِي نَفْسِي كَانَ أَحْقَرَ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ فِيَّ بِأَمْرٍ، وَلَكِنْ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ بِهَا، فَوَاللَّهِ مَا رَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَجْلِسَهُ، وَلاَ خَرَجَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ، حَتَّى أُنْزِلَ عَلَيْهِ، فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ، حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِنَ الْعَرَقِ مِثْلُ الْجُمَانِ وَهْوَ فِي يَوْمٍ شَاتٍ، مِنْ ثِقَلِ الْقَوْلِ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَيْهِ ـ قَالَتْ ـ فَسُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَضْحَكُ، فَكَانَتْ أَوَّلَ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا أَنْ قَالَ " يَا عَائِشَةُ أَمَّا اللَّهُ فَقَدْ بَرَّأَكِ ". قَالَتْ فَقَالَتْ لِي أُمِّي قُومِي إِلَيْهِ. فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، فَإِنِّي لاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ ـ قَالَتْ ـ وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ} الْعَشْرَ الآيَاتِ، ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ هَذَا فِي بَرَاءَتِي. قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ ـ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحِ بْنِ أُثَاثَةَ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ وَفَقْرِهِ ـ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ الَّذِي قَالَ لِعَائِشَةَ مَا قَالَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ} إِلَى قَوْلِهِ {غَفُورٌ رَحِيمٌ} قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ بَلَى وَاللَّهِ إِنِّي لأُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ النَّفَقَةَ الَّتِي كَانَ يُنْفِقُ عَلَيْهِ وَقَالَ وَاللَّهِ لَا أَنْزِعُهَا مِنْهُ أَبَدًا قَالَتْ عَائِشَةُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ عَنْ أَمْرِي فَقَالَ لِزَيْنَبَ مَاذَا عَلِمْتِ أَوْ رَأَيْتِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ إِلَّا خَيْرًا قَالَتْ عَائِشَةُ وَهِيَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ قَالَتْ وَطَفِقَتْ أُخْتُهَا حَمْنَةُ تُحَارِبُ لَهَا فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنِي مِنْ حَدِيثِ هَؤُلَاءِ الرَّهْطِ ثُمَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ وَاللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي قِيلَ لَهُ مَا قِيلَ لَيَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا كَشَفْتُ مِنْ كَنَفِ أُنْثَى قَطُّ قَالَتْ ثُمَّ قُتِلَ بَعْدَ ذَلِكَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
Abd al-Aziz ibn Abd Allah heeft ons overgeleverd, Ibrahim ibn Sa'd heeft ons overgeleverd, van Salih, van Ibn Shihab, die zei: Urwa ibn az-Zubair, Sa'id ibn al-Musayyib, Alqama ibn Waqqas en Ubaid Allah ibn Abd Allah ibn Utba ibn Mas'ud hebben mij overgeleverd, van Aisha (moge Allah tevreden met haar zijn), de vrouw van de Profeet ﷺ, toen de mensen van de laster (al-ifk) zeiden wat zij zeiden. Elk van hen leverde mij een deel van haar verhaal over, en sommigen waren zich meer bewust van haar verhaal dan anderen en nauwkeuriger in hun navertelling. Ik heb van elk van hen het verhaal onthouden dat zij mij over Aisha vertelden, en delen van hun verhalen bevestigden elkaar, hoewel sommigen er beter op letten dan anderen. Zij zeiden: Aisha zei: Wanneer de Boodschapper van Allah ﷺ een reis wilde maken, lotte hij tussen zijn vrouwen; degene wiens lot werd getrokken, nam de Boodschapper van Allah ﷺ met zich mee. Aisha zei: Hij lotte tussen ons tijdens een veldtocht die hij ondernam, en mijn lot werd getrokken. Dus ging ik met de Boodschapper van Allah ﷺ mee nadat het vers over de sluier was neergezonden. Ik werd gedragen in mijn draagstoel (howdah) en daarin ook weer neergezet. Wij reisden verder totdat de Boodschapper van Allah ﷺ zijn veldtocht had voltooid en terugkeerde. Toen wij Medina naderden op onze terugreis, gaf hij op een nacht het bevel tot vertrek. Ik stond op toen het bevel tot vertrek werd gegeven en liep voorbij het legerkamp. Nadat ik mijn behoefte had gedaan, keerde ik terug naar mijn rijdier. Ik raakte mijn borst aan en merkte dat mijn ketting van Zifar-kralen gebroken was. Ik ging terug om mijn ketting te zoeken, en het zoeken hield mij op. Zij zei: De groep mannen die mij gewoonlijk vervoerden, kwam en tilde mijn draagstoel op, plaatste hem op de kameel waarop ik gewoonlijk reed, terwijl zij dachten dat ik erin zat. In die tijd waren vrouwen licht van gewicht; zij werden niet dik en hadden niet veel vlees op hun lichaam, omdat zij slechts weinig voedsel aten. Daarom viel de lichtheid van de draagstoel de mannen niet op toen zij hem optilden en droegen. Ik was destijds nog een jong meisje. Zij lieten de kameel opstaan en vertrokken. Ik vond mijn ketting nadat het leger was vertrokken. Ik kwam bij hun rustplaats, maar er was niemand die riep of antwoordde. Ik begaf mij naar mijn eigen verblijfplaats, denkend dat zij mij zouden missen en naar mij terug zouden keren. Terwijl ik daar zat, overmande de slaap mij en viel ik in slaap. Safwan ibn al-Mu'attal as-Sulami adh-Dhakwani bevond zich achter het leger. Hij bereikte mijn plek in de ochtend en zag de gedaante van een slapend persoon. Hij herkende mij toen hij mij zag, want hij had mij gezien vóór de verplichting van de sluier. Ik werd wakker door zijn istirja' (het zeggen van 'Inna lillahi wa inna ilaihi raji'un') toen hij mij herkende. Ik bedekte mijn gezicht met mijn omslagdoek. Bij Allah, wij spraken geen enkel woord en ik hoorde van hem niets anders dan zijn istirja'. Hij liet zijn rijdier knielen, zette zijn voet op haar voorpoten, en ik stond op en besteeg het. Vervolgens leidde hij het rijdier met mij erop totdat wij het leger bereikten in de hevige hitte van de middag, terwijl zij halt hielden om te rusten. Zij zei: Degenen die vernietigd moesten worden, werden vernietigd vanwege mij, en degene die het grootste aandeel had in de laster was Abd Allah ibn Ubayy ibn Salul. Urwa zei: Mij is bericht dat dit gerucht in zijn bijzijn werd verspreid en besproken, en dat hij het bevestigde, ernaar luisterde en erom vroeg om het te versterken. Urwa zei ook: Van de mensen van de laster werden alleen Hassan ibn Thabit, Mistah ibn Uthatha en Hamna bint Jahsh genoemd, naast anderen over wie ik geen kennis heb, behalve dat zij een groep waren – zoals Allah de Verhevene zei – en dat het grootste deel daarvan wordt toegeschreven aan Abd Allah ibn Ubayy ibn Salul. Urwa zei: Aisha hield er niet van dat Hassan in haar bijzoon werd beledigd, en zij placht te zeggen:
"Hij was degene die zei: 'Mijn vader, zijn vader en mijn eer zijn een schild voor de eer van Muhammad onder jullie.'" Aisha zei: Wij kwamen aan in Medina en ik werd ziek gedurende een maand, terwijl de mensen volop spraken over de woorden van de mensen van de laster, zonder dat ik iets daarvan wist. Wat mij echter verontrustte tijdens mijn ziekte, was dat ik niet de vriendelijkheid zag van de Boodschapper van Allah ﷺ die ik gewoonlijk ervoer als ik ziek was. De Boodschapper van Allah ﷺ kwam slechts binnen, groette en zei: "Hoe is het met haar?" en ging dan weer weg. Dit verontrustte mij, maar ik was me niet bewust van het kwaad. Toen ik hersteld was, ging ik uit met Umm Mistah richting al-Manasi', onze plaats voor toiletbezoek. Wij gingen hiervoor alleen 's nachts, voordat wij latrines dicht bij onze huizen hadden. Onze gewoonte was zoals die van de eerste Arabieren in de wildernis; wij vonden het bezwaarlijk om latrines bij onze huizen te hebben. Zij zei: Ik ging samen met Umm Mistah – zij was de dochter van Abu Ruhm ibn al-Muttalib ibn Abd Manaf, haar moeder was de dochter van Sakhr ibn Amir, de tante van Abu Bakr as-Siddiq, en haar zoon was Mistah ibn Uthatha ibn Abbad ibn al-Muttalib. Toen wij klaar waren en terugliepen naar mijn huis, struikelde Umm Mistah over haar kleed en zei: "Moge Mistah ten onder gaan!" Ik zei tegen haar: "Wat zeg je daar lelijks! Vloek je een man die Badr heeft meegemaakt?" Zij zei: "O Hantah, heb je dan niet gehoord wat hij zei?" Ik vroeg: "Wat heeft hij gezegd?" En zij vertelde mij over de praat van de mensen van de laster. Hierdoor werd mijn ziekte nog erger. Toen ik thuiskwam, kwam de Boodschapper van Allah ﷺ bij mij, groette en zei: "Hoe is het met haar?" Ik zei tegen hem: "Staat u mij toe naar mijn ouders te gaan?" Want ik wilde zekerheid over het nieuws via hen. De Boodschapper van Allah ﷺ gaf mij toestemming. Ik zei tegen mijn moeder: "Moeder, waar praten de mensen over?" Zij zei: "Dochtertje, maak je niet druk. Bij Allah, zelden is er een mooie vrouw die geliefd is bij haar man en medevrouwen heeft, of zij spreken kwaad over haar." Ik zei: "Subhanallah! Praten de mensen hier werkelijk over?" Zij zei: Die nacht bleef ik huilen tot de ochtend; mijn tranen stopten niet en ik kon niet slapen. Ook de volgende ochtend bleef ik huilen. Toen de openbaring uitbleef, riep de Boodschapper van Allah ﷺ Ali ibn Abi Talib en Usama ibn Zaid om hen te raadplegen over het scheiden van zijn vrouw. Usama adviseerde de Boodschapper van Allah ﷺ op basis van wat hij wist van de onschuld van zijn familie en de liefde die hij voor hen voelde. Hij zei: "Uw familie, en wij weten slechts goed over hen." Maar Ali zei: "O Boodschapper van Allah, Allah heeft het u niet moeilijk gemaakt, en er zijn vele andere vrouwen. Vraag de dienstmaagd, zij zal u de waarheid vertellen." De Boodschapper van Allah ﷺ riep Barira en vroeg: "O Barira, heb je iets gezien dat je verdacht voorkwam?" Barira antwoordde: "Bij Degene die u met de Waarheid heeft gezonden, ik heb nooit iets bij haar gezien dat ik zou afkeuren, behalve dat zij een jong meisje is dat soms slaapt en het deeg van haar familie onbewaakt laat, zodat de tamme dieren komen en het eten." De Boodschapper van Allah ﷺ stond diezelfde dag op de preekstoel en vroeg om verontschuldiging jegens Abd Allah ibn Ubayy. Hij zei: "O moslims, wie helpt mij tegen een man wiens kwade woorden over mijn familie mij hebben bereikt? Bij Allah, ik weet niets dan goeds over mijn familie. En zij noemen een man over wie ik niets dan goeds weet, en hij komt nooit bij mijn familie tenzij in mijn gezelschap." Sa'd ibn Mu'adh van Banu Abd al-Ashhal stond op en zei: "Ik help u, o Boodschapper van Allah! Als hij van de Aws is, sla ik zijn nek af, en als hij van onze broeders de Khazraj is, beveel ons en wij zullen uw bevel uitvoeren." Een man van de Khazraj stond op; hij was Sa'd ibn Ubada, het hoofd van de Khazraj, wiens nicht Umm Hassan tot zijn stam behoorde. Voorheen was hij een rechtschapen man, maar partijdigheid dreef hem ertoe tegen Sa'd te zeggen: "Je liegt, bij het leven van Allah! Je zult hem niet doden en kunt hem niet doden. Als hij van jouw stam was, zou je niet willen dat hij gedood werd." Usaid ibn Hudair, de neef van Sa'd (ibn Mu'adh), stond op en zei tegen Sa'd ibn Ubada: "Je liegt, bij het leven van Allah! Wij zullen hem zeker doden, want jij bent een huichelaar die voor huichelaars pleit." De twee stammen, de Aws en de Khazraj, raakten zo verhit dat zij bijna met elkaar vochten, terwijl de Boodschapper van Allah ﷺ op de preekstoel stond. Hij bleef hen kalmeren totdat zij stil werden en hijzelf ook zweeg. Die hele dag bleef ik huilen; mijn tranen stopten niet en ik kon niet slapen. Mijn ouders waren bij mij gekomen, en ik had twee nachten en een dag gehuild zonder ophouden of slaap, totdat ik dacht dat mijn lever zou barsten van het huilen. Terwijl mijn ouders bij mij zaten en ik huilde, vroeg een vrouw van de Ansar toestemming om binnen te komen. Ik liet haar toe, en zij ging zitten en huilde met mij mee. Terwijl wij zo zaten, kwam de Boodschapper van Allah ﷺ binnen, groette en ging zitten. Hij had niet meer bij mij gezeten sinds er gezegd was wat er gezegd was, en er was een maand verstreken zonder dat hij openbaring over mijn zaak had ontvangen. De Boodschapper van Allah ﷺ sprak de getuigenis uit en zei vervolgens: "Voorts, o Aisha, mij is dit en dat over jou bereikt. Als je onschuldig bent, zal Allah je onschuld bewijzen. Maar als je een zonde hebt begaan, vraag dan Allah om vergeving en keer je tot Hem in berouw. Want wanneer een dienaar zijn zonde bekent en berouw toont, aanvaardt Allah zijn berouw." Toen de Boodschapper van Allah ﷺ zijn woorden had beëindigd, droogden mijn tranen zo volledig op dat ik geen enkele druppel meer voelde. Ik zei tegen mijn vader: "Antwoord de Boodschapper van Allah ﷺ namens mij." Hij zei: "Bij Allah, ik weet niet wat ik tegen de Boodschapper van Allah ﷺ moet zeggen." Ik zei tegen mijn moeder: "Antwoord jij de Boodschapper van Allah ﷺ." Zij zei: "Bij Allah, ik weet niet wat ik tegen de Boodschapper van Allah ﷺ moet zeggen." Hoewel ik een jong meisje was en niet veel Koran las, zei ik: "Bij Allah, ik weet dat jullie dit verhaal hebben gehoord totdat het in jullie harten wortelde en jullie het geloofden. Als ik nu zeg dat ik onschuldig ben, zullen jullie mij niet geloven. En als ik iets zou bekennen – terwijl Allah weet dat ik onschuldig ben – zouden jullie mij zeker geloven. Bij Allah, ik vind voor mij en jullie geen ander voorbeeld dan de vader van Yusuf, toen hij zei: {Geduld is gepast, en Allah is de Enige bij Wie hulp gezocht wordt tegen wat jullie beschrijven.} Daarna draaide ik mij om en ging op mijn bed liggen. Allah wist dat ik onschuldig was en dat Hij mijn onschuld zou bewijzen. Maar bij Allah, ik had nooit gedacht dat Allah over mijn zaak een openbaring zou zenden die voor altijd gereciteerd zou worden. Ik achtte mijzelf te onbeduidend om door Allah besproken te worden. Ik hoopte slechts dat de Boodschapper van Allah ﷺ een droom zou zien waarin Allah mijn onschuld zou bewijzen. Maar bij Allah, de Boodschapper van Allah ﷺ had zijn zitplaats nog niet verlaten en niemand van het huishouden was vertrokken, of de openbaring daalde op hem neer. De zware toestand die hem altijd trof bij openbaring, overkwam hem nu ook. Het zweet droop van hem af als parels, hoewel het een koude winterdag was, vanwege de zwaarte van het woord dat tot hem werd neergezonden. Toen de toestand voorbij was, glimlachte de Boodschapper van Allah ﷺ en zijn eerste woorden waren: "O Aisha, Allah heeft je onschuld bewezen!" Mijn moeder zei tegen mij: "Sta op en ga naar hem." Ik zei: "Bij Allah, ik sta niet op naar hem; ik prijs niemand anders dan Allah." Allah de Verhevene zond toen de tien verzen neer: {Voorwaar, degenen die met de laster kwamen...} en verklaarde daarmee mijn onschuld. Abu Bakr as-Siddiq, die Mistah ibn Uthatha financieel steunde vanwege hun verwantschap en zijn armoede, zei: "Bij Allah, ik zal Mistah nooit meer iets geven na wat hij over Aisha heeft gezegd." Toen zond Allah neer: {En laat degenen onder jullie die gunsten en rijkdom bezitten niet zweren dat zij hun verwanten, de armen en de uitgewekenen op de Weg van Allah niets meer zullen geven; laten zij vergeven en kwijtschelden. Houden jullie er niet van dat Allah jullie vergeeft? En Allah is Vergevensgezind, Meest Barmhartig.} Abu Bakr as-Siddiq zei: "Ja, bij Allah, ik wil graag dat Allah mij vergeeft," en hervatte de steun aan Mistah zoals voorheen, zeggende: "Bij Allah, ik zal hem dit nooit meer ontnemen." Aisha zei: De Boodschapper van Allah ﷺ had ook Zainab bint Jahsh over mijn zaak gevraagd: "Wat weet of zie jij?" Zij antwoordde: "O Boodschapper van Allah, ik bescherm mijn gehoor en mijn zicht. Bij Allah, ik weet niets dan goeds." Aisha zei: Zij was degene die met mij wedijverde onder de vrouwen van de Profeet ﷺ, maar Allah beschermde haar door haar vroomheid. Haar zus Hamna echter streed voor haar en behoorde tot degenen die vernietigd werden. Ibn Shihab zei: Dit is wat mij heeft bereikt van het verhaal van deze groep. Urwa zei: Aisha vertelde: Bij Allah, de man over wie gezegd werd wat gezegd is, placht te zeggen: "Subhanallah! Bij Degene in Wiens Hand mijn ziel is, ik heb nooit de sluier van enige vrouw onthuld." Later werd hij gedood op de Weg van Allah.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Aisha’s onschuld werd door Allah geopenbaard na een pijnlijke lastercampagne.
De hadith beschrijft de lastercampagne tegen Aisha na een veldtocht en haar achterblijven bij het leger. Koranverzen uit soera an-Noer (24:11–20) verklaarden haar onschuld; vers 24:22 spoorde Abu Bakr aan zijn financiële steun aan Mistah te hervatten en te vergeven.
Een grove, verzonnen beschuldiging of laster.
De woorden ‘Wij behoren Allah toe en tot Hem keren wij terug’, uitgesproken bij een tegenslag.
Een overdekte draagstoel die op een kameel werd geplaatst.
Klassieke uitleggers benadrukken dat de Koran Aisha’s onschuld uitdrukkelijk bevestigt en dat het verspreiden van onbewezen beschuldigingen een ernstige zonde is. Zij leiden ook af dat een moslim geruchten moet toetsen, kuisheid en eer moet beschermen en bij een beschuldiging niet zonder bewijs mag oordelen. Het voorbeeld van Abu Bakr laat zien dat vergeving en het hervatten van hulp aan een behoeftige verwant de voorkeur verdienen wanneer men Allahs vergeving verlangt.
- Deel een beschuldiging niet verder voordat je de feiten zorgvuldig hebt gecontroleerd.
- Steun iemand die onrecht wordt aangedaan en bescherm diens goede naam tegen roddel.
- Overweeg na een pijnlijke misstap vergeving en houd goede hulp aan behoeftigen niet achter.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.