Sahih al-Bukhari, hadith 4191
Overgeleverd door Ka'b ibn Ujra. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar de Profeet ﷺ
- 1Muhammad ibn Hisham Abu Abdullahvertelde het aan al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ
- 2Hushaymهُشَيْمٌ
- 3Abu Bishrأَبِي بِشْرٍ
- 4Mujahidمُجَاهِدٍ
- 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Laylaعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى
- 6Ka'b ibn Ujraكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ
- 7De Boodschapper van Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحُدَيْبِيَةِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ، وَقَدْ حَصَرَنَا الْمُشْرِكُونَ ـ قَالَ ـ وَكَانَتْ لِي وَفْرَةٌ فَجَعَلَتِ الْهَوَامُّ تَسَّاقَطُ عَلَى وَجْهِي، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ}
Moehammad ibn Hisjaam, Aboe Abdillah, heeft mij overgeleverd: Hoesjaim heeft ons overgeleverd, van Aboe Bisjr, van Moedjaahid, van Abd ar-Rahmaan ibn Abi Layla, van Ka'b ibn Oedjra, die zei: Wij waren met de Boodschapper van Allah ﷺ bij al-Hoedaibiya terwijl wij in ihram waren, en de veelgodenaanbidders hadden ons geblokkeerd. Hij zei: Ik had een volle haardos en er begonnen luizen op mijn gezicht te vallen. De Profeet ﷺ kwam langs mij en zei: 'Doen de luizen op je hoofd je pijn?' Ik zei: 'Ja.' Hij zei: 'En toen werd dit vers geopenbaard: {Wie van jullie ziek is of last heeft van zijn hoofd, moet een losprijs betalen door vasten, aalmoezen of een offerdier.}'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
De Profeet ﷺ erkende Ka‘bs ongemak en wees op de voorgeschreven fidya.
Ka‘b ibn ‘Ujra en de metgezellen waren bij al-Hoedaibiya in staat van ihram, terwijl de veelgodenaanbidders hun doorgang naar de Ka‘ba blokkeerden. Ka‘b had last van luizen die uit zijn volle haardos op zijn gezicht vielen; daarop werd het genoemde vers over fidya aangehaald.
De gewijde staat voor de hadj of ‘umra, waarin bepaalde handelingen verboden zijn.
Een voorgeschreven vergoeding wanneer iemand door een geldige reden een bepaalde regel van de bedevaart niet kan naleven.
Een offerdier dat als onderdeel van de fidya wordt geslacht.
Geleerden leiden uit het aangehaalde vers af dat iemand in ihram bij ziekte of ernstige hinder aan het hoofd het haar mag scheren en fidya betaalt: vasten, behoeftigen voeden of een offer brengen. De juristen van de vier soennitische wetscholen bespreken de precieze invulling en voorwaarden van deze alternatieven; de overlevering benadrukt dat de noodzaak wordt erkend zonder de verplichting tot fidya weg te nemen. Ook toont het optreden van de Profeet ﷺ aandacht voor iemands concrete ongemak.
- Vraag iemand die zichtbaar ongemak ervaart wat er aan de hand is en bied passende hulp.
- Leer bij de hadj en ‘umra welke uitzonderingen gelden en welke fidya daarbij hoort.
- Volg bij een religieuze uitzondering de voorgeschreven regeling in plaats van zelf een vergoeding te kiezen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.