Sahih al-Bukhari, hadith 4359
Overgeleverd door Jarir ibn Abdullah. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Jarir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ كُنْتُ بِالْبَحْرِ فَلَقِيتُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ذَا كَلاَعٍ وَذَا عَمْرٍو، فَجَعَلْتُ أُحَدِّثُهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ذُو عَمْرٍو لَئِنْ كَانَ الَّذِي تَذْكُرُ مِنْ أَمْرِ صَاحِبِكَ، لَقَدْ مَرَّ عَلَى أَجَلِهِ مُنْذُ ثَلاَثٍ. وَأَقْبَلاَ مَعِي حَتَّى إِذَا كُنَّا فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ رُفِعَ لَنَا رَكْبٌ مِنْ قِبَلِ الْمَدِينَةِ فَسَأَلْنَاهُمْ فَقَالُوا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَالنَّاسُ صَالِحُونَ. فَقَالاَ أَخْبِرْ صَاحِبَكَ أَنَّا قَدْ جِئْنَا وَلَعَلَّنَا سَنَعُودُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، وَرَجَعَا إِلَى الْيَمَنِ فَأَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرٍ بِحَدِيثِهِمْ قَالَ أَفَلاَ جِئْتَ بِهِمْ. فَلَمَّا كَانَ بَعْدُ قَالَ لِي ذُو عَمْرٍو يَا جَرِيرُ إِنَّ بِكَ عَلَىَّ كَرَامَةً، وَإِنِّي مُخْبِرُكَ خَبَرًا، إِنَّكُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا كُنْتُمْ إِذَا هَلَكَ أَمِيرٌ تَأَمَّرْتُمْ فِي آخَرَ، فَإِذَا كَانَتْ بِالسَّيْفِ كَانُوا مُلُوكًا يَغْضَبُونَ غَضَبَ الْمُلُوكِ وَيَرْضَوْنَ رِضَا الْمُلُوكِ.
Abdullah ibn Abi Shaybah al-Absi heeft mij overgeleverd, Ibn Idris heeft ons overgeleverd, van Isma'il ibn Abi Khalid, van Qays, van Jarir, die zei: Ik was in Jemen toen ik twee mannen uit Jemen ontmoette, Dhu Kala' en Dhu 'Amr. Ik begon hun te vertellen over de Boodschapper van Allah ﷺ. Dhu 'Amr zei tegen hem:
"Als wat jij zegt over jouw metgezel waar is, dan is zijn termijn drie dagen geleden verstreken." Zij vergezelden mij totdat we ergens op de weg waren en er een groep ruiters vanuit Medina naar ons toe kwam. Wij vroegen hen en zij zeiden: "De Boodschapper van Allah ﷺ is heengegaan en Abu Bakr is als kalief aangesteld, en het gaat goed met de mensen." Zij zeiden: "Zeg tegen jouw metgezel dat wij zijn gekomen en dat wij zullen terugkeren, als Allah het wil." Daarna keerden zij terug naar Jemen. Ik vertelde Abu Bakr over hun woorden en hij zei: "Had je hen maar meegebracht!" Later zei Dhu 'Amr tegen mij: "O Jarir, jij hebt een gunst bij mij en ik zal jou iets vertellen: Jullie, o Arabieren, zullen in voorspoed blijven zolang jullie, wanneer een leider sterft, een ander aanstellen door onderling overleg. Maar als de macht met het zwaard wordt gegrepen, zullen zij koningen worden die woedend worden zoals koningen woedend worden en tevreden zijn zoals koningen tevreden zijn."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Overleg bij opvolging bewaart welzijn; machtsgreep met geweld leidt tot tirannie.
Als opvolger en leider van de gemeenschap gekozen.
Door gewapend geweld de macht grijpen, in plaats van door overleg.
Geleerden leiden hieruit af dat overleg en instemming bij de keuze van een leider bijdragen aan de eenheid en het welzijn van de gemeenschap. De uitspraak van Dhu 'Amr waarschuwt voor heerschappij die door geweld wordt verkregen en voor leiders die zich als koningen gedragen. De overlevering beschrijft een politiek beginsel, maar legt op zichzelf geen volledige procedure voor leiderschapsopvolging vast; de wetscholen werken zulke kwesties uit aan de hand van bredere bronnen en rechtsbeginselen.
- Betrek mensen bij belangrijke keuzes en zoek naar een uitkomst die de gemeenschap bijeenhoudt.
- Wijs machtsmisbruik af en houd leiders verantwoordelijk voor rechtvaardig bestuur.
- Leg bij een leiderschapswisseling afspraken helder vast, zodat onzekerheid en verdeeldheid worden beperkt.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering vermeldt dat de Profeet ﷺ 'Amr ibn al-'As als aanvoerder aanstelde en biedt zo een verwant voorbeeld van leiderschap.
Sahih al-Bukhari · #4357 (Sahih)Jarir vertelt daarin over een opdracht van de Profeet ﷺ; dit sluit aan bij het thema van leiderschap en het dragen van verantwoordelijkheid.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.