Profetische Koranuitleg · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 4517

Overgeleverd door Ka'b ibn Ujra. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Profetische Koranuitleg
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Ka'b ibn Ujra

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَصْبَهَانِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَعْقِلٍ، قَالَ قَعَدْتُ إِلَى كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ ـ يَعْنِي مَسْجِدَ الْكُوفَةِ ـ فَسَأَلْتُهُ عَنْ فِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ فَقَالَ حُمِلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ ‏"‏ مَا كُنْتُ أُرَى أَنَّ الْجَهْدَ قَدْ بَلَغَ بِكَ هَذَا، أَمَا تَجِدُ شَاةً ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ، لِكُلِّ مِسْكِينٍ نِصْفُ صَاعٍ مِنْ طَعَامٍ، وَاحْلِقْ رَأْسَكَ ‏"‏‏.‏ فَنَزَلَتْ فِيَّ خَاصَّةً وَهْىَ لَكُمْ عَامَّةً‏.‏

Vertaling

Aadam heeft ons overgeleverd, Shu'ba heeft ons overgeleverd, van 'Abd ar-Rahman ibn al-Asbahani, die zei: Ik hoorde 'Abdullah ibn Ma'qil zeggen: Ik zat bij Ka'b ibn 'Ujra in deze moskee – namelijk de moskee van Koefa – en vroeg hem naar de fidya voor het vasten. Hij zei:

"Ik werd naar de Profeet ﷺ gebracht terwijl de luizen van mijn gezicht vielen. Hij zei: 'Ik had niet gedacht dat jouw ontbering zo erg was geworden. Kun je geen schaap vinden?' Ik zei: 'Nee.' Hij zei: 'Vast dan drie dagen, of voed zes armen, voor elke arme een halve sa' voedsel, en scheer je hoofd.' Deze verzen werden specifiek voor mij geopenbaard, maar gelden algemeen voor jullie allemaal."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Bij ernstige hinder tijdens de hadj mag men het hoofd scheren en fidya geven.

Achtergrond & aanleiding

Kaʿb ibn ʿUjra had tijdens de hadj zoveel last van luizen dat die van zijn gezicht vielen. De Profeet ﷺ gaf hem de keuze tussen het offeren van een schaap, drie dagen vasten of zes armen voeden met elk een halve saʿ voedsel, en beval hem zijn hoofd te scheren.

Moeilijke woorden uitgelegd
fidya

Een voorgeschreven vervangende handeling of vergoeding bij een bepaalde religieuze verplichting.

saʿ

Een traditionele inhoudsmaat voor voedsel; hier gaat het om een halve saʿ per arme.

ihram

De gewijde staat voor de hadj of ʿumra, waarin onder meer het haar knippen of scheren normaal gesproken verboden is.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden verbinden dit voorval met Koran 2:196: wie door ziekte of hinder zijn hoofd moet scheren tijdens de ihram, geeft fidya. De overlevering noemt drie mogelijkheden: een schaap offeren, drie dagen vasten of zes armen voeden met elk een halve saʿ voedsel. De formulering geeft een keuze en geen vaste volgorde. De specifieke aanleiding betrof Kaʿb, maar de regel geldt volgens de tekst algemeen. De wetscholen bespreken nadere voorwaarden en de uitvoering van de fidya; bij een concrete situatie hoort men de richtlijnen van een deskundige geleerde te volgen.

Lessen voor vandaag
  1. Bij ernstige lichamelijke hinder tijdens de ihram zoek je deskundig advies over de toepasselijke fidya, in plaats van jezelf onnodig te laten lijden.
  2. Neem de genoemde keuze serieus: de fidya bestaat uit een schaap offeren, drie dagen vasten of zes armen voeden volgens de vermelde maat.
  3. Een uitspraak kan naar aanleiding van één persoon zijn geopenbaard en toch een algemene regel voor anderen bevatten.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.