Sahih al-Bukhari, hadith 4535
Overgeleverd door Abdullah ibn Umar. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Van al‑Bukhari terug naar Nafi'
- 1Abdullah ibn Yusufvertelde het aan al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Nafi'نَافِعٍ
Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ إِذَا سُئِلَ عَنْ صَلاَةِ الْخَوْفِ قَالَ يَتَقَدَّمُ الإِمَامُ وَطَائِفَةٌ مِنَ النَّاسِ فَيُصَلِّي بِهِمِ الإِمَامُ رَكْعَةً، وَتَكُونُ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْعَدُوِّ لَمْ يُصَلُّوا، فَإِذَا صَلَّوُا الَّذِينَ مَعَهُ رَكْعَةً اسْتَأْخَرُوا مَكَانَ الَّذِينَ لَمْ يُصَلُّوا وَلاَ يُسَلِّمُونَ، وَيَتَقَدَّمُ الَّذِينَ لَمْ يُصَلُّوا فَيُصَلُّونَ مَعَهُ رَكْعَةً، ثُمَّ يَنْصَرِفُ الإِمَامُ وَقَدْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، فَيَقُومُ كُلُّ وَاحِدٍ مِنَ الطَّائِفَتَيْنِ فَيُصَلُّونَ لأَنْفُسِهِمْ رَكْعَةً بَعْدَ أَنْ يَنْصَرِفَ الإِمَامُ، فَيَكُونُ كُلُّ وَاحِدٍ مِنَ الطَّائِفَتَيْنِ قَدْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، فَإِنْ كَانَ خَوْفٌ هُوَ أَشَدَّ مِنْ ذَلِكَ صَلَّوْا رِجَالاً، قِيَامًا عَلَى أَقْدَامِهِمْ، أَوْ رُكْبَانًا مُسْتَقْبِلِي الْقِبْلَةِ أَوْ غَيْرَ مُسْتَقْبِلِيهَا. قَالَ مَالِكٌ قَالَ نَافِعٌ لاَ أُرَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ذَكَرَ ذَلِكَ إِلاَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Abdullah ibn Yusuf heeft ons overgeleverd, Malik heeft ons overgeleverd, van Nafi', dat Abdullah ibn Umar – moge Allah tevreden zijn met hen beiden – wanneer hem naar het vreesgebed werd gevraagd, zei:
"De imam treedt naar voren met een groep mensen en leidt hen in één rak'ah, terwijl een andere groep van hen tussen hen en de vijand staat en nog niet heeft gebeden. Wanneer degenen die bij hem zijn hun rak'ah hebben voltooid, nemen zij de plaats in van degenen die nog niet hebben gebeden, maar zij spreken geen taslim uit. Vervolgens treden degenen die nog niet hebben gebeden naar voren en bidden met hem één rak'ah. Daarna beëindigt de imam zijn gebed, nadat hij twee rak'ahs heeft verricht. Elk van de twee groepen staat dan op en bidt voor zichzelf nog één rak'ah nadat de imam zijn gebed heeft beëindigd. Zo heeft elk van de twee groepen twee rak'ahs gebeden. Als de vrees echter groter is dan dat, bidden zij staande op hun voeten of rijdend op hun rijdieren, al dan niet richting de qibla." Malik zei: Nafi' zei: "Ik denk niet dat Abdullah ibn Umar dit noemde behalve als overlevering van de Boodschapper van Allah ﷺ."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Het vreesgebed past zich aan het gevaar aan en bewaakt tegelijk de gebedsplicht.
Het gebed dat onder dreiging of tijdens een gevecht op aangepaste wijze wordt verricht.
Een gebedseenheid met onder meer staan, buigen en neerknielen.
De afsluitende vredesgroet waarmee een gebed wordt beëindigd.
Klassieke geleerden leiden hieruit af dat de gebedsvorm onder vijandelijke dreiging kan worden aangepast en dat de veiligheid van de groep meeweegt. Bij deze beschreven vorm bidt de imam met twee groepen om beurten, terwijl de andere groep de wacht houdt; bij nog groter gevaar is bidden te voet of te paard toegestaan, ook zonder naar de qibla te staan. De wetscholen bespreken verschillende vormen van het vreesgebed op basis van de overleveringen en de omstandigheden; deze beschrijving is dus niet de enige erkende vorm.
- Laat gevaar je niet achteloos maken over het gebed; volg in nood de passende, erkende gebedsvorm.
- Houd bij dreiging rekening met de veiligheid van anderen en verdeel taken zorgvuldig.
- Leer de regels van het vreesgebed bij een deskundige geleerde, zodat je in nood weet hoe je moet handelen.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze sahih-overlevering staat vlak vóór deze tekst in dezelfde tafseercontext en biedt aanvullende informatie over gebed onder dreiging.
Sahih al-Bukhari · #4534 (Sahih)Ook deze sahih-overlevering behandelt de omgang met het gebed in een gespannen situatie en vormt een relevante vergelijking.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.