Sahih al-Bukhari, hadith 4553
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ مَعْمَرٍ،. وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سُفْيَانَ، مِنْ فِيهِ إِلَى فِيَّ قَالَ انْطَلَقْتُ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ـ فَبَيْنَا أَنَا بِالشَّأْمِ إِذْ جِيءَ بِكِتَابٍ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى هِرَقْلَ قَالَ وَكَانَ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ جَاءَ بِهِ فَدَفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى، فَدَفَعَهُ عَظِيمُ بُصْرَى إِلَى ـ هِرَقْلَ ـ قَالَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَلْ هَا هُنَا أَحَدٌ مِنْ قَوْمِ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالُوا نَعَمْ. قَالَ فَدُعِيتُ فِي نَفَرٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَدَخَلْنَا عَلَى هِرَقْلَ، فَأُجْلِسْنَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا مِنْ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا. فَأَجْلَسُونِي بَيْنَ يَدَيْهِ، وَأَجْلَسُوا أَصْحَابِي خَلْفِي، ثُمَّ دَعَا بِتُرْجُمَانِهِ فَقَالَ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ. قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَايْمُ اللَّهِ، لَوْلاَ أَنْ يُؤْثِرُوا عَلَىَّ الْكَذِبَ لَكَذَبْتُ. ثُمَّ قَالَ لِتُرْجُمَانِهِ سَلْهُ كَيْفَ حَسَبُهُ فِيكُمْ قَالَ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو حَسَبٍ. قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ أَيَتَّبِعُهُ أَشْرَافُ النَّاسِ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ. قَالَ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قَالَ قُلْتُ لاَ بَلْ يَزِيدُونَ. قَالَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَنْ دِينِهِ، بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ، سَخْطَةً لَهُ قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قَالَ قُلْتُ تَكُونُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالاً، يُصِيبُ مِنَّا وَنُصِيبُ مِنْهُ. قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قَالَ قُلْتُ لاَ وَنَحْنُ مِنْهُ فِي هَذِهِ الْمُدَّةِ لاَ نَدْرِي مَا هُوَ صَانِعٌ فِيهَا. قَالَ وَاللَّهِ مَا أَمْكَنَنِي مِنْ كَلِمَةٍ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرَ هَذِهِ. قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ. ثُمَّ قَالَ لِتُرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ حَسَبِهِ فِيكُمْ، فَزَعَمْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو حَسَبٍ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي أَحْسَابِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ فِي آبَائِهِ مَلِكٌ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ، وَسَأَلْتُكَ عَنْ أَتْبَاعِهِ أَضُعَفَاؤُهُمْ أَمْ أَشْرَافُهُمْ فَقُلْتَ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ يَذْهَبَ فَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَنْ دِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ سَخْطَةً لَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ إِذَا خَالَطَ بَشَاشَةَ الْقُلُوبِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ فَزَعَمْتَ أَنَّكُمْ قَاتَلْتُمُوهُ فَتَكُونُ الْحَرْبُ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ سِجَالاً، يَنَالُ مِنْكُمْ وَتَنَالُونَ مِنْهُ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى، ثُمَّ تَكُونُ لَهُمُ الْعَاقِبَةُ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ لاَ يَغْدِرُ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ تَغْدِرُ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ ائْتَمَّ بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ. قَالَ ثُمَّ قَالَ بِمَ يَأْمُرُكُمْ قَالَ قُلْتُ يَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّلَةِ وَالْعَفَافِ. قَالَ إِنْ يَكُ مَا تَقُولُ فِيهِ حَقًّا فَإِنَّهُ نَبِيٌّ، وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، وَلَمْ أَكُ أَظُنُّهُ مِنْكُمْ، وَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لأَحْبَبْتُ لِقَاءَهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمَيْهِ، وَلَيَبْلُغَنَّ مُلْكُهُ مَا تَحْتَ قَدَمَىَّ. قَالَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَهُ، فَإِذَا فِيهِ " بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ، إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ، سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ، وَ{يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ} إِلَى قَوْلِهِ {اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ}". فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ ارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ عِنْدَهُ، وَكَثُرَ اللَّغَطُ، وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا قَالَ فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ خَرَجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، أَنَّهُ لَيَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا بِأَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ. قَالَ الزُّهْرِيُّ فَدَعَا هِرَقْلُ عُظَمَاءَ الرُّومِ فَجَمَعَهُمْ فِي دَارٍ لَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ، هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلاَحِ وَالرَّشَدِ آخِرَ الأَبَدِ، وَأَنْ يَثْبُتَ لَكُمْ مُلْكُكُمْ قَالَ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الأَبْوَابِ، فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِقَتْ، فَقَالَ عَلَىَّ بِهِمْ. فَدَعَا بِهِمْ فَقَالَ إِنِّي إِنَّمَا اخْتَبَرْتُ شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ، فَقَدْ رَأَيْتُ مِنْكُمُ الَّذِي أَحْبَبْتُ. فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ.
Ibrāhīm ibn Mūsā heeft mij overgeleverd, van Hishām, van Maʿmar. En ʿAbd Allāh ibn Muḥammad heeft mij overgeleverd: ʿAbd al-Razzāq heeft ons overgeleverd, Maʿmar heeft ons bericht, van al-Zuhrī, die zei: ʿUbayd Allāh ibn ʿAbd Allāh ibn ʿUtba heeft mij bericht, die zei: Ibn ʿAbbās heeft mij overgeleverd, die zei: Abū Sufyān heeft mij rechtstreeks verteld:
"Ik vertrok tijdens de wapenstilstand die tussen mij en de Boodschapper van Allah ﷺ was gesloten." Hij zei: "Terwijl ik in Shām was, werd er een brief van de Profeet ﷺ naar Heraclius gebracht." Hij zei: "Dihya al-Kalbī had deze gebracht en overhandigd aan de gouverneur van Buṣrā, waarna de gouverneur van Buṣrā hem aan Heraclius gaf." Hij zei: "Heraclius vroeg: 'Is hier iemand van het volk van deze man die beweert een profeet te zijn?' Zij zeiden: 'Ja.'" Hij zei: "Toen werden ik en enkele mannen van Quraysh geroepen en traden wij bij Heraclius binnen. Wij werden voor hem neergezet. Hij vroeg: 'Wie van jullie is qua afkomst het nauwst verwant aan deze man die beweert een profeet te zijn?'" Abū Sufyān zei: "Ik antwoordde: 'Ik ben het.' Toen lieten zij mij voor hem zitten en mijn metgezellen achter mij. Vervolgens riep hij zijn tolk en zei: 'Zeg tegen hen dat ik hem zal ondervragen over deze man die beweert een profeet te zijn. Als hij tegen mij liegt, moeten zij hem tegenspreken.'" Abū Sufyān zei: "Bij Allah, als ik niet bang was geweest dat zij mij van leugenachtigheid zouden beschuldigen, zou ik gelogen hebben." Vervolgens zei hij tegen zijn tolk: "Vraag hem: Wat is zijn afkomst onder jullie?" Ik antwoordde: "Hij is van edele afkomst onder ons." Hij vroeg: "Was er onder zijn voorvaderen een koning?" Ik antwoordde: "Nee." Hij vroeg: "Hebben jullie hem ooit van leugenachtigheid beschuldigd voordat hij zei wat hij heeft gezegd?" Ik antwoordde: "Nee." Hij vroeg: "Volgen de edelen hem of de zwakkeren?" Ik antwoordde: "Juist de zwakkeren." Hij vroeg: "Worden zij meer of minder?" Ik antwoordde: "Nee, zij worden juist meer." Hij vroeg: "Keert iemand van hen zich af van zijn godsdienst nadat hij daarin is getreden, uit ontevredenheid ermee?" Ik antwoordde: "Nee." Hij vroeg: "Hebben jullie tegen hem gevochten?" Ik antwoordde: "Ja." Hij vroeg: "Hoe verliep jullie strijd tegen hem?" Ik antwoordde: "De oorlog tussen ons en hem wisselde; soms trof hij ons en soms troffen wij hem." Hij vroeg: "Pleegt hij verraad?" Ik antwoordde: "Nee, maar wij bevinden ons nu in een wapenstilstand met hem en weten niet wat hij daarin zal doen." Abū Sufyān voegde eraan toe: "Bij Allah, ik kon geen enkel woord vinden om iets nadeligs over hem te zeggen, behalve dit." Hij vroeg: "Heeft iemand vóór hem hetzelfde gezegd?" Ik antwoordde: "Nee." Vervolgens zei hij tegen zijn tolk: "Zeg tegen hem: Ik heb je gevraagd naar zijn afkomst onder jullie, en jij beweerde dat hij van edele afkomst is; en zo worden ook de boodschappers gezonden uit de edelste families van hun volkeren. Ik heb je gevraagd of er onder zijn voorvaderen een koning was, en jij ontkende dat; ik dacht namelijk: als er onder zijn voorvaderen een koning was geweest, zou ik zeggen dat hij het koningschap van zijn voorouders nastreeft. Ik heb je gevraagd naar zijn volgelingen, of zij de zwakkeren of de edelen waren, en jij zei dat het de zwakkeren waren; en dat zijn inderdaad de volgelingen van de boodschappers. Ik heb je gevraagd of jullie hem ooit van leugenachtigheid hadden beschuldigd voordat hij zei wat hij zei, en jij ontkende dat; toen wist ik zeker dat hij niet eerst zou nalaten tegen mensen te liegen om vervolgens tegen Allah te liegen. Ik heb je gevraagd of iemand van hen zich na toetreding uit ontevredenheid van zijn godsdienst afkeerde, en jij ontkende dat; en zo is het geloof wanneer het zich vermengt met de vreugde van het hart. Ik heb je gevraagd of zij toenemen of afnemen, en jij beweerde dat zij toenemen; en zo gaat het met het geloof totdat het voltooid is. Ik heb je gevraagd of jullie tegen hem hebben gevochten, en jij beweerde van wel, en dat de strijd wisselend was: hij treft jullie en jullie treffen hem; en zo worden de boodschappers beproefd, waarna de uiteindelijke overwinning voor hen is. Ik heb je gevraagd of hij verraad pleegt, en jij beweerde dat hij geen verraad pleegt; en zo plegen de boodschappers geen verraad. Ik heb je gevraagd of iemand vóór hem dit gezegde heeft uitgesproken, en jij ontkende dat; ik dacht namelijk: als iemand dit vóór hem had gezegd, zou ik zeggen dat hij slechts iemand is die een eerder gezegde navolgt." Hij zei: "Vervolgens vroeg hij: 'Waartoe beveelt hij jullie?' Ik antwoordde: 'Hij beveelt ons het gebed, de zakāt, het onderhouden van familiebanden en kuisheid.' Hij zei: 'Als wat je over hem zegt waar is, dan is hij werkelijk een profeet. Ik wist al dat hij zou verschijnen, maar ik had niet gedacht dat hij uit jullie midden zou komen. Als ik zeker wist dat ik veilig bij hem kon komen, zou ik hem graag ontmoeten; en als ik bij hem was, zou ik zijn voeten wassen. Zijn heerschappij zal zeker reiken tot wat onder mijn twee voeten ligt.'" Hij zei: "Vervolgens liet hij de brief van de Boodschapper van Allah ﷺ brengen en las hem voor. Daarin stond: 'In de naam van Allah, de Erbarmer, de Meest Genadige. Van Muḥammad, de Boodschapper van Allah, aan Heraclius, de vorst van de Romeinen. Vrede zij met degene die de leiding volgt. Voorts: Ik roep u op tot de oproep van de Islam. Word moslim en u zult veilig zijn; word moslim en Allah zal u uw beloning tweemaal geven. Maar als u zich afwendt, dan rust op u de zonde van de Arisiyyūn (de landbouwers/onderdanen). En: {O mensen van het Boek, komt tot een woord dat gelijk is tussen ons en jullie: dat wij niemand aanbidden behalve Allah}... tot Zijn woorden: {Getuigt dat wij moslims zijn}." Toen hij klaar was met het lezen van de brief, verhieven de stemmen zich rondom hem, ontstond er veel tumult en werd bevolen dat wij naar buiten werden gebracht." Abū Sufyān zei: "Toen wij naar buiten kwamen, zei ik tegen mijn metgezellen: 'De zaak van Ibn Abī Kabsha is groot geworden; zelfs de koning van Banū al-Aṣfar vreest hem.' Sindsdien bleef ik ervan overtuigd dat de Boodschapper van Allah ﷺ zou zegevieren, totdat Allah mij de Islam deed aannemen." Al-Zuhrī zei: "Vervolgens riep Heraclius de hoogwaardigheidsbekleders van de Romeinen bijeen in een paleis van hem en zei: 'O volk van de Romeinen! Willen jullie welslagen en rechtgeleiding voor altijd, en dat jullie koninkrijk voor jullie behouden blijft?' Toen rendden zij als wilde ezels naar de deuren, maar ontdekten dat deze gesloten waren. Hij zei: 'Breng hen terug bij mij.' Toen riep hij hen en zei: 'Ik wilde slechts jullie standvastigheid in jullie godsdienst beproeven, en ik heb bij jullie gezien wat mij beviel.' Toen wierpen zij zich voor hem neer en waren tevreden met hem.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Heraclius herkende profetische tekenen in Mohammed ﷺ en zijn boodschap.
Tijdens de wapenstilstand tussen de Profeet ﷺ en Quraysh ondervroeg Heraclius Abu Sufyan in Shām over de Profeet ﷺ, nadat hij diens brief had ontvangen.
De historische regio van de Levant, waaronder gebieden van het huidige Syrië en Palestina.
De verplichte liefdadigheidsbijdrage die moslims onder bepaalde voorwaarden afdragen.
De onderdanen en gewone mensen over wie een leider verantwoordelijkheid draagt.
Klassieke geleerden wijzen erop dat eerlijkheid, een betrouwbare reputatie en standvastigheid tekenen zijn die de geloofwaardigheid van een profeet ondersteunen. Heraclius’ redenering laat ook zien dat een waarheidszoeker bewijsmateriaal zorgvuldig kan wegen, zelfs wanneer de getuige tegenover hem een tegenstander is. De brief van de Profeet ﷺ maakt duidelijk dat daʿwah met een heldere oproep tot aanbidding van Allah samengaat met respectvolle aanspreking van leiders. Zijn bevelen omvatten bovendien aanbidding, zorg voor familie en kuisheid; de vier soennitische wetscholen behandelen zulke voorschriften op basis van de bredere bronnen van de islamitische wet.
- Wees eerlijk, ook wanneer de waarheid gunstig uitvalt voor iemand met wie je het oneens bent.
- Onderzoek uitspraken zorgvuldig en let op iemands karakter en daden, niet alleen op diens status.
- Nodig anderen met respect uit tot het goede en verbind geloof aan gebed, vrijgevigheid en zorg voor familie.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering beschrijft de kern van de islamitische praktijk en sluit aan bij de gebeden, liefdadigheid en morele leefwijze die Abu Sufyan aan Heraclius noemde.
Sahih al-Bukhari · #4475 (Sahih)Deze hadith bespreekt de oproep tot geloof en helpt de boodschap van profetische leiding in deze overlevering te plaatsen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.