Profetische Koranuitleg · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 4750

Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Profetische Koranuitleg
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Aisha

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ حَدِيثِ، عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا، فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنَ الْحَدِيثِ، وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا، وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ، قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا، فَخَرَجَ سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا نَزَلَ الْحِجَابُ، فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ، وَدَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ، فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ، فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ، فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي، فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدِ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي، فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي، فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ، وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ، وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ، إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ، وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ، فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا، فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ، فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ، وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلاَ مُجِيبٌ، فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ، وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ، فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي، فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ، فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي، وَكَانَ يَرَانِي قَبْلَ الْحِجَابِ، فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي، وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلاَ سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ، حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ، بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ، فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ، فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا، وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الإِفْكِ، لاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ، وَهْوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي، إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ كَيْفَ تِيكُمْ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ يَنْصَرِفُ، فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي، وَلاَ أَشْعُرُ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ، فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ، وَهْوَ مُتَبَرَّزُنَا، وَكُنَّا لاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا، وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ، فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ، وَهْىَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ، وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ، فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي، قَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا، فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ‏.‏ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَىْ هَنْتَاهُ، أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي، فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ تِيكُمْ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَىَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا، قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتُ أَبَوَىَّ فَقُلْتُ لأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ، مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ، هَوِّنِي عَلَيْكَ فَوَاللَّهِ، لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ كَثَّرْنَ عَلَيْهَا‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ، وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ، يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ، وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنَ الْوُدِّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَهْلَكَ، وَمَا نَعْلَمُ إِلاَّ خَيْرًا، وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَإِنْ تَسْأَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ، قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ ‏"‏ أَىْ بَرِيرَةُ، هَلْ رَأَيْتِ عَلَيْهَا مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ بَرِيرَةُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ، تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا، فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ ابْنِ سَلُولَ، قَالَتْ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ، قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي، فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً، مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي ‏"‏‏.‏ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ، إِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ، ضَرَبْتُ عُنُقَهُ، وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنَ الْخَزْرَجِ، أَمَرْتَنَا، فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ، قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهْوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ، وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلاً صَالِحًا، وَلَكِنِ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ، لَعَمْرُ اللَّهِ لاَ تَقْتُلُهُ، وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ، فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهْوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ، فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ، لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ، فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ، فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ، قَالَتْ فَمَكُثْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَاىَ عِنْدِي ـ وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ ـ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي، قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي، فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَىَّ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَأَذِنْتُ لَهَا، فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي، قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا، وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا، لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي، قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ، فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا، فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ، وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ، قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً، فَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لأُمِّي أَجِيبِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فَقُلْتُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ كَثِيرًا مِنَ الْقُرْآنِ، إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَقَدْ سَمِعْتُمْ هَذَا الْحَدِيثَ حَتَّى اسْتَقَرَّ فِي أَنْفُسِكُمْ، وَصَدَّقْتُمْ بِهِ فَلَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي بِذَلِكَ، وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي مِنْهُ بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُنِّي، وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ قَوْلَ أَبِي يُوسُفَ قَالَ ‏{‏فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ‏}‏ قَالَتْ ثُمَّ تَحَوَّلْتُ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى فِرَاشِي، قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ، وَأَنَّ اللَّهَ مُبَرِّئِي بِبَرَاءَتِي، وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ مُنْزِلٌ فِي شَأْنِي وَحْيًا يُتْلَى، وَلَشَأْنِي فِي نَفْسِي كَانَ أَحْقَرَ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ فِيَّ بِأَمْرٍ يُتْلَى، وَلَكِنْ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ بِهَا، قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا رَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ خَرَجَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ حَتَّى أُنْزِلَ عَلَيْهِ، فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِثْلُ الْجُمَانِ مِنَ الْعَرَقِ، وَهْوَ فِي يَوْمٍ شَاتٍ مِنْ ثِقَلِ الْقَوْلِ الَّذِي يُنْزَلُ عَلَيْهِ، قَالَتْ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُرِّيَ عَنْهُ وَهْوَ يَضْحَكُ، فَكَانَتْ أَوَّلُ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا ‏"‏ يَا عَائِشَةُ، أَمَّا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَقَدْ بَرَّأَكِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ أُمِّي قُومِي إِلَيْهِ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ وَاللَّهِ، لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، وَلاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ‏.‏ وَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ لاَ تَحْسِبُوهُ‏}‏ الْعَشْرَ الآيَاتِ كُلَّهَا، فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذَا فِي بَرَاءَتِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحِ بْنِ أُثَاثَةَ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ، وَفَقْرِهِ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ الَّذِي قَالَ لِعَائِشَةَ مَا قَالَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلاَ تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ‏}‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى، وَاللَّهِ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي، فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ النَّفَقَةَ الَّتِي كَانَ يُنْفِقُ عَلَيْهِ، وَقَالَ وَاللَّهِ لاَ أَنْزِعُهَا مِنْهُ أَبَدًا‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ زَيْنَبَ ابْنَةَ جَحْشٍ عَنْ أَمْرِي، فَقَالَ ‏"‏ يَا زَيْنَبُ مَاذَا عَلِمْتِ أَوْ رَأَيْتِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي، مَا عَلِمْتُ إِلاَّ خَيْرًا‏.‏ قَالَتْ وَهْىَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ، وَطَفِقَتْ أُخْتُهَا حَمْنَةُ تُحَارِبُ لَهَا فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ مِنْ أَصْحَابِ الإِفْكِ‏.‏

Vertaling

Yahya ibn Bukair heeft ons overgeleverd, Al-Layth heeft ons overgeleverd, van Yunus, van Ibn Shihab, die zei: Urwa ibn az-Zubair, Sa'id ibn al-Musayyib, Alqama ibn Waqqas en Ubaidullah ibn Abdullah ibn Utba ibn Mas'ud hebben mij bericht over het verhaal van Aisha - moge Allah tevreden met haar zijn -, de vrouw van de Profeet ﷺ, toen de mensen van de laster (Al-Ifk) zeiden wat zij zeiden. Maar Allah zuiverde haar van wat zij beweerden. Elk van hen vertelde mij een deel van het verhaal, waarbij het ene deel het andere bevestigde, hoewel sommigen het beter onthouden hadden dan anderen. Wat Urwa mij overleverde van Aisha - moge Allah tevreden met haar zijn - is dat zij, de vrouw van de Profeet ﷺ, zei:

"Wanneer de Boodschapper van Allah ﷺ op reis wilde gaan, lotte hij tussen zijn vrouwen. Degene wier lot werd getrokken, nam hij mee." Aisha zei: "Hij lootte tussen ons tijdens een veldtocht die hij ondernam, en mijn lot werd getrokken. Dus ik ging met de Boodschapper van Allah ﷺ mee nadat het vers over de sluier was neergezonden. Ik werd gedragen in mijn draagstoel en daarin ook weer neergezet. Wij reisden verder totdat de Boodschapper van Allah ﷺ klaar was met zijn veldtocht en terugkeerde. Toen we Medina naderden op de terugweg, gaf hij op een nacht het bevel tot vertrek. Ik stond op toen het bevel tot vertrek werd gegeven en liep voorbij het legerkamp. Nadat ik mijn behoefte had gedaan, keerde ik terug naar mijn rustplaats, maar zie, een ketting van mij gemaakt van Zafar-parels was gebroken. Ik zocht mijn ketting en het zoeken hield me op. De groep mannen die verantwoordelijk waren voor mijn vervoer, kwamen en tilden mijn draagstoel op de kameel waarop ik reed, in de veronderstelling dat ik erin zat. In die tijd waren vrouwen licht van gewicht en niet zwaarlijvig, omdat zij slechts weinig voedsel aten. Daarom viel de lichtheid van de draagstoel de mannen niet op toen zij hem optilden. Bovendien was ik nog een jong meisje. Zij dreven de kameel aan en vertrokken. Ik vond mijn ketting pas nadat het leger was vertrokken. Ik kwam bij hun kampementen, maar er was niemand die riep of antwoordde. Dus ging ik naar mijn eigen verblijfplaats, denkend dat ze me zouden missen en terug zouden komen om me te zoeken. Terwijl ik daar zat, overmande de slaap mij en viel ik in slaap. Safwan ibn al-Mu'attil as-Sulami adh-Dhakwani bevond zich achter het leger. Hij vertrok in het laatste deel van de nacht en bereikte mijn verblijfplaats in de ochtend. Hij zag de gedaante van een slapend persoon, kwam naar mij toe en herkende mij toen hij me zag, want hij had mij gezien vóór de verplichting van de sluier. Ik werd wakker door zijn woorden 'Inna lillahi wa inna ilaihi raji'un' (Voorwaar, wij zijn van Allah en tot Hem keren wij terug), die hij uitsprak toen hij me herkende. Ik bedekte mijn gezicht met mijn omslagdoek. Bij Allah, hij sprak geen enkel woord tot mij, noch hoorde ik iets anders van hem dan deze zin, totdat hij zijn rijdier liet knielen, op zijn voorpoten trapte zodat ik kon opstijgen, en vervolgens het dier leidde terwijl ik erop zat. Zo reisden we verder totdat we het leger bereikten, nadat zij waren neergestreken tijdens de hete middaguren. Wie bestemd was voor vernietiging, werd vernietigd, en degene die de leiding nam in de laster was Abdullah ibn Ubayy ibn Salul. Vervolgens arriveerden we in Medina. Na aankomst werd ik een maand lang ziek, terwijl de mensen volop spraken over de lasterpraat, zonder dat ik daarvan iets wist. Wat mij echter tijdens mijn ziekte verdacht maakte, was dat ik niet meer de vriendelijkheid van de Boodschapper van Allah ﷺ ervoer die ik gewend was wanneer ik ziek was. De Boodschapper van Allah ﷺ kwam slechts binnen, groette en zei: 'Hoe is het met haar?' en vertrok dan weer. Dat baarde mij zorgen, maar ik bleef onwetend totdat ik hersteld was. Daarna ging ik samen met Umm Mistah naar Al-Manasi', onze plek voor toiletbezoek. Wij gingen hiervoor alleen 's nachts, voordat we latrines dicht bij onze huizen hadden. Onze gewoonte was zoals die van de vroegere Arabieren, die ver van hun woonplaatsen hun behoeften deden, omdat wij het als hinderlijk beschouwden om latrines bij onze huizen te hebben. Ik ging dus met Umm Mistah; zij was de dochter van Abu Ruhm ibn Abd Manaf, haar moeder was de dochter van Sakhr ibn Amir, de tante van Abu Bakr as-Siddiq, en haar zoon was Mistah ibn Uthatha. Toen wij klaar waren en terugkeerden naar mijn huis, struikelde Umm Mistah over haar kleed en zei: 'Moge Mistah ten ondergaan!' Ik zei tegen haar: 'Wat zeg je toch verschrikkelijk! Vloek je een man die bij Badr aanwezig was?' Zij antwoordde: 'O jij daar! Heb je dan niet gehoord wat hij gezegd heeft?' Ik vroeg: 'En wat heeft hij gezegd?' Toen vertelde zij mij over de lasterpraat, waardoor mijn ziekte nog erger werd. Toen ik thuiskwam, kwam de Boodschapper van Allah ﷺ bij mij, groette en zei: 'Hoe is het met haar?' Ik zei: 'Staat u mij toe naar mijn ouders te gaan?' Ik wilde namelijk via hen zekerheid krijgen over het nieuws. De Boodschapper van Allah ﷺ gaf mij toestemming. Ik ging naar mijn ouders en vroeg mijn moeder: 'Moeder, waar praten de mensen over?' Zij zei: 'Lief kind, maak je niet druk. Bij Allah, er is nauwelijks een mooie vrouw die geliefd is bij haar man en medevrouwen heeft, of die medevrouwen zullen veel over haar roddelen.' Ik zei: 'Subhanallah! Praten de mensen werkelijk hierover?' Die nacht huilde ik tot de ochtend; mijn tranen stopten niet en ik kon geen oog dichtdoen. De volgende ochtend riep de Boodschapper van Allah ﷺ Ali ibn Abi Talib en Usama ibn Zaid - moge Allah tevreden met hen zijn - omdat de openbaring uitbleef, om hen te raadplegen over het scheiden van zijn vrouw. Usama ibn Zaid adviseerde de Boodschapper van Allah ﷺ op basis van wat hij wist over de onschuld van zijn familie en de genegenheid die hij voor hen voelde. Hij zei: 'O Boodschapper van Allah, zij is uw vrouw en wij kennen niets dan goed over haar.' Maar Ali ibn Abi Talib zei: 'O Boodschapper van Allah, Allah heeft u niet beperkt; er zijn vele andere vrouwen naast haar. Als u het dienstmeisje ondervraagt, zal zij u de waarheid vertellen.' Aisha vertelde: De Boodschapper van Allah ﷺ riep Barira en vroeg: 'O Barira, heb je iets aan haar gezien dat je verdenking wekte?' Barira antwoordde: 'Nee, bij Degene Die u met de Waarheid heeft gezonden, ik heb nooit iets aan haar gezien dat ik zou kunnen afkeuren, behalve dat zij een jong meisje is dat soms slaapt en het deeg van haar familie onbewaakt laat, zodat de tamme dieren komen en het opeten.' Daarop stond de Boodschapper van Allah ﷺ op en vroeg vanaf de preekstoel om genoegdoening tegenover Abdullah ibn Ubayy ibn Salul. Hij zei: 'O moslims, wie helpt mij tegen een man wiens kwaad mijn huisgenoten heeft bereikt? Bij Allah, ik ken niets dan goed over mijn familie. En zij noemen een man van wie ik niets dan goed weet, en die mijn huis nooit betrad behalve in mijn gezelschap.' Sa'd ibn Mu'adh al-Ansari stond op en zei: 'O Boodschapper van Allah, ik zal u van hem verlossen. Als hij van de Aws-stam is, zal ik zijn nek slaan; en als hij van onze broeders van de Khazraj is, beveel ons en wij zullen uw bevel uitvoeren.' Daarop stond Sa'd ibn Ubada op, de leider van de Khazraj. Voorheen was hij een rechtschapen man geweest, maar nu werd hij meegesleept door stamtrots. Hij zei tegen Sa'd: 'Je liegt! Bij het leven van Allah, je zult hem niet doden en je zult daartoe niet in staat zijn!' Toen stond Usaid ibn Hudair, de neef van Sa'd ibn Mu'adh, op en zei tegen Sa'd ibn Ubada: 'Jij liegt! Bij het leven van Allah, wij zullen hem zeker doden, want jij bent een huichelaar die voor huichelaars pleit!' De twee stammen, de Aws en de Khazraj, raakten zo verhit dat ze bijna met elkaar vochten, terwijl de Boodschapper van Allah ﷺ op de preekstoel stond. Hij bleef hen kalmeren totdat zij zwegen, en toen zweeg hij ook. Aisha zei: Die dag bleef ik huilen; mijn tranen stopten niet en ik kon niet slapen. De volgende ochtend waren mijn ouders bij mij - ik had twee nachten en een dag gehuild zonder slaap en zonder dat mijn tranen ophielden - en zij dachten dat het huilen mijn lever zou breken. Terwijl zij bij mij zaten en ik huilde, vroeg een vrouw van de Ansar toestemming om binnen te komen. Ik liet haar toe en zij ging zitten en huilde met mij mee. Terwijl wij in die toestand waren, kwam de Boodschapper van Allah ﷺ binnen, groette en ging zitten. Hij had niet meer bij mij gezeten sinds de laster was begonnen, en er was een maand verstreken zonder dat er openbaring over mijn zaak was gekomen. De Boodschapper van Allah ﷺ sprak de Tashahhud uit na het zitten en zei vervolgens: 'Amma ba'd, o Aisha, mij is dit en dat over jou bereikt. Als je onschuldig bent, zal Allah je onschuld bewijzen. Maar als je een zonde hebt begaan, vraag dan Allah om vergeving en keer je berouwvol tot Hem. Want wanneer een dienaar zijn zonde belijdt en berouw toont, accepteert Allah zijn berouw.' Toen de Boodschapper van Allah ﷺ zijn woorden had beëindigd, droogden mijn tranen volledig op, zodat ik geen enkele druppel meer voelde. Ik zei tegen mijn vader: 'Antwoord de Boodschapper van Allah ﷺ namens mij.' Hij zei: 'Bij Allah, ik weet niet wat ik tegen de Boodschapper van Allah ﷺ moet zeggen.' Ik zei tegen mijn moeder: 'Antwoord jij de Boodschapper van Allah ﷺ.' Zij zei: 'Ik weet niet wat ik tegen de Boodschapper van Allah ﷺ moet zeggen.' Aisha vervolgde: Hoewel ik nog een jong meisje was en niet veel van de Koran had gelezen, zei ik: 'Bij Allah, ik weet dat jullie dit verhaal hebben gehoord totdat het in jullie harten wortelde en jullie het geloofden. Als ik nu zeg dat ik onschuldig ben - en Allah weet dat ik onschuldig ben - zullen jullie mij niet geloven. En als ik iets zou bekennen - terwijl Allah weet dat ik er onschuldig aan ben - zouden jullie mij wel geloven. Bij Allah, ik vind voor jullie geen ander voorbeeld dan de woorden van de vader van Yusuf: "Dus geduld is gepast, en Allah is de Enige Wiens hulp wordt ingeroepen tegen wat jullie beschrijven."' Vervolgens draaide ik mij om en ging op mijn bed liggen. Op dat moment wist ik dat ik onschuldig was en dat Allah mijn onschuld zou bewijzen. Maar bij Allah, ik had nooit gedacht dat Allah over mijn zaak een openbaring zou zenden die gereciteerd zou worden. Ik achtte mezelf te onbeduidend om door Allah besproken te worden in een tekst die voor altijd gelezen zou worden. Ik hoopte slechts dat de Boodschapper van Allah ﷺ een droom zou zien waarin Allah mijn onschuld zou bevestigen. Bij Allah, de Boodschapper van Allah ﷺ was nog niet van zijn plaats opgestaan en niemand had het huis verlaten, of de openbaring daalde neer. Hij werd overvallen door de zware toestand die hem altijd trof bij openbaringen, zodat het zweet van hem afdruppelde als parels, hoewel het een koude winterdag was, vanwege de zwaarte van het Woord dat tot hem werd neergezonden. Toen de toestand van de Boodschapper van Allah ﷺ voorbij was, glimlachte hij en waren zijn eerste woorden: 'O Aisha, Allah heeft jou vrijgesproken.' Mijn moeder zei: 'Sta op en ga naar hem.' Maar ik zei: 'Bij Allah, ik zal niet naar hem opstaan en ik zal niemand prijzen behalve Allah, de Verhevene.' En Allah zond neer: "Voorwaar, degenen die met de laster kwamen, vormen een groep onder jullie..." (Soerah An-Nur, 24:11-20), alle tien verzen. Toen Allah dit neerzond ter bevestiging van mijn onschuld, zei Abu Bakr as-Siddiq - moge Allah tevreden met hem zijn -, die Mistah ibn Uthatha financieel steunde vanwege hun verwantschap en diens armoede: 'Bij Allah, ik zal Mistah nooit meer iets geven na wat hij over Aisha heeft gezegd.' Daarop zond Allah neer: "En laat degenen onder jullie die gunsten en rijkdom bezitten, niet zweren dat zij hun verwanten, de behoeftigen en de uitgewekenen op de Weg van Allah niets meer zullen geven. Laten zij vergeven en kwijtschelden. Houden jullie er niet van dat Allah jullie vergeeft? En Allah is Vergevensgezind, Meest Barmhartig." (24:22). Abu Bakr zei: 'Zeker, bij Allah, ik wil graag dat Allah mij vergeeft.' Hij hervatte de financiële steun aan Mistah en zei: 'Bij Allah, ik zal dit nooit meer van hem afhouden.' Aisha voegde eraan toe: De Boodschapper van Allah ﷺ vroeg ook Zainab bint Jahsh naar mijn zaak. Hij zei: 'O Zainab, wat heb je gezien of gehoord?' Zij antwoordde: 'O Boodschapper van Allah, ik bescherm mijn gehoor en mijn zicht (door niet te liegen); ik weet niets dan goed.' Zij was degene die qua status het meest met mij wedijverde onder de vrouwen van de Boodschapper van Allah ﷺ, maar Allah behoedde haar door haar vroomheid. Haar zus Hamna bleef echter voor haar strijden en verging samen met degenen die de laster hadden verspreid.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Allah zuiverde Aisha van laster en riep op tot vergeving.

Achtergrond & aanleiding

De hadith beschrijft de laster tegen Aisha na een veldtocht en de openbaring van Soerah an-Nur 24:11-20 die haar onschuld bevestigde. In vers 24:22 wordt Abu Bakr aangespoord Mistah te vergeven en hem weer financieel te steunen.

Moeilijke woorden uitgelegd
Al-Ifk

Een grove, verzonnen beschuldiging die als laster werd verspreid.

Hawdaj

Een overdekte draagstoel die op een kameel werd geplaatst.

Tawbah

Berouwvol naar Allah terugkeren en om vergeving vragen.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke uitleggers benadrukken dat de openbaring Aisha’s onschuld bevestigde en dat het verspreiden van onbewezen beschuldigingen een ernstige zonde is. De passage over Abu Bakr leert dat vergeving en het hervatten van hulp deugdzaam zijn, ook wanneer iemand persoonlijk gekwetst is. De juristen leiden uit het loten onder de echtgenotes af dat een eerlijke verdeling bij gezamenlijke reizen vereist is; de vier soennitische wetscholen bespreken de precieze toepassing binnen de regels van echtelijke rechten.

Lessen voor vandaag
  1. Deel een beschuldiging niet voordat je de feiten zorgvuldig hebt gecontroleerd.
  2. Steun iemand die door laster wordt getroffen en verspreid het gerucht niet verder.
  3. Overweeg vergeving en blijf weldadig, ook wanneer iemand je diep heeft gekwetst.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.