Sahih al-Bukhari, hadith 4913
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ أَنَّهُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ، حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعْتُ وَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ ـ قَالَ ـ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَ�� عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ. قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ. قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَاسْأَلْنِي، فَإِنْ كَانَ لِي عِلْمٌ خَبَّرْتُكَ بِهِ ـ قَالَ ـ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ ـ قَالَ ـ فَبَيْنَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَتَأَمَّرُهُ إِذْ قَالَتِ امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَهَا مَالَكِ وَلِمَا هَا هُنَا فِيمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ. فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ، وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ مَكَانَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ. فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ. فَقُلْتُ. تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم يَا بُنَيَّةُ لاَ يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا حُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِيَّاهَا ـ يُرِيدُ عَائِشَةَ ـ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا. فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَىْءٍ، حَتَّى تَبْتَغِي أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ. فَأَخَذَتْنِي وَاللَّهِ أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ، فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا، وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ، وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ، وَنَحْنُ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ، ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا، فَقَدِ امْتَلأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ، فَإِذَا صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ فَقَالَ افْتَحِ افْتَحْ. فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ بَلْ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ. اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَزْوَاجَهُ. فَقُلْتُ رَغَمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ. فَأَخَذْتُ ثَوْبِيَ فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يَرْقَى عَلَيْهَا بِعَجَلَةٍ، وَغُلاَمٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ لَهُ قُلْ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ. فَأَذِنَ لِي ـ قَالَ عُمَرُ ـ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ، فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ، وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَصْبُوبًا، وَعِنْدَ رَأْسِهِ أَهَبٌ مُعَلَّقَةٌ فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِهِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ " مَا يُبْكِيكَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ. فَقَالَ " أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمُ الدُّنْيَا وَلَنَا الآخِرَةُ ".
Abd al-Aziz ibn Abd Allah heeft ons overgeleverd, Sulayman ibn Bilal heeft ons overgeleverd, van Yahya, van Ubayd ibn Hunayn, dat hij Ibn Abbas – moge Allah tevreden zijn met hen beiden – hoorde vertellen:
"Ik heb een heel jaar lang willen vragen aan Umar ibn al-Khattab over een vers, maar ik durfde het niet uit ontzag voor hem. Totdat hij op hadj ging en ik met hem meeging. Toen we op de terugweg waren, week hij bij sommige bomen af voor een behoefte. Ik wachtte op hem tot hij klaar was en liep toen met hem mee. Ik zei: 'O Amir al-Mu'minin! Wie zijn de twee vrouwen die zich tegen de Profeet ﷺ verbonden onder zijn echtgenotes?' Hij antwoordde: 'Dat zijn Hafsa en Aisha.' Ik zei: 'Bij Allah, ik wilde u hier al een jaar geleden naar vragen, maar ik kon het niet uit ontzag voor u.' Hij zei: 'Doe dat niet; als je denkt dat ik kennis heb, vraag mij dan, en als ik kennis heb, zal ik je informeren.' Vervolgens zei Umar: 'Bij Allah, in de tijd van onwetendheid telden vrouwen voor ons niet mee, totdat Allah over hen openbaarde wat Hij openbaarde en voor hen bepaalde wat Hij bepaalde.' Hij vervolgde: 'Terwijl ik ergens over nadacht, zei mijn vrouw tegen mij: "Als je nu eens zus of zo deed." Ik zei tegen haar: "Wat heb jij hiermee te maken? Waarom bemoei je je met iets wat ik wil doen?" Zij zei: "Wat ben je toch vreemd, o zoon van al-Khattab! Jij wilt niet tegengesproken worden, terwijl jouw dochter de Boodschapper van Allah ﷺ tegenspreekt zodat hij de hele dag boos blijft." Umar stond op, pakte zijn mantel en ging naar Hafsa. Hij zei tegen haar: 'O mijn dochtertje, jij spreekt de Boodschapper van Allah ﷺ tegen zodat hij de hele dag boos blijft!' Hafsa zei: 'Bij Allah, wij spreken hem inderdaad tegen.' Ik zei: 'Weet je niet dat ik je waarschuw voor de bestraffing van Allah en de woede van Zijn Boodschapper ﷺ? O mijn dochtertje, laat je niet misleiden door degene die trots is op haar schoonheid en de liefde van de Boodschapper van Allah ﷺ voor haar' – doelend op Aisha. Daarna ging ik naar Umm Salama vanwege mijn verwantschap met haar en sprak haar aan. Umm Salama zei: 'Wat ben je toch vreemd, o zoon van al-Khattab! Je bemoeit je met alles, zelfs tussen de Boodschapper van Allah ﷺ en zijn echtgenotes wil je komen!' Bij Allah, haar woorden raakten mij zo diep dat mijn woede bedaarde. Ik vertrok bij haar. Ik had een vriend van de Ansar; als ik afwezig was bracht hij mij nieuws, en als hij afwezig was bracht ik hem nieuws. Wij vreesden destijds een koning van Ghassan, van wie gezegd werd dat hij ons wilde aanvallen, en onze harten waren vol angst. Op een dag klopte mijn Ansari-vriend plotseling op mijn deur en riep: 'Open! Open!' Ik vroeg: 'Is de Ghassanide gekomen?' Hij zei: 'Nee, maar erger dan dat! De Boodschapper van Allah ﷺ heeft zich afgezonderd van zijn echtgenotes.' Ik zei: 'Moge de neus van Hafsa en Aisha in het stof vallen!' Ik trok mijn kleren aan en ging erheen. De Boodschapper van Allah ﷺ bevond zich in een bovenkamer waar hij via een ladder naartoe klom. Een zwarte dienaar van de Boodschapper van Allah ﷺ zat bovenaan de trap. Ik zei tegen hem: 'Zeg dat Umar ibn al-Khattab hier is.' Hij gaf mij toestemming. Ik vertelde dit verhaal aan de Boodschapper van Allah ﷺ. Toen ik bij het verhaal van Umm Salama kwam, glimlachte de Boodschapper van Allah ﷺ terwijl hij op een mat lag zonder iets ertussen. Onder zijn hoofd lag een leren kussen gevuld met palmvezels, bij zijn voeten lagen gedroogde bladeren en boven zijn hoofd hingen waterzakken. Ik zag de afdruk van de mat in zijn zij en begon te huilen. Hij vroeg: 'Waarom huil je?' Ik zei: 'O Boodschapper van Allah! Kisra en Caesar leven in weelde, terwijl u de Boodschapper van Allah bent.' Hij antwoordde: 'Ben je er niet tevreden mee dat zij het wereldse leven hebben en wij het Hiernamaals?'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Umar verklaart de betrokken echtgenotes en prijst de voorkeur voor het Hiernamaals.
Een verwijzing naar Hafsa en Aisha, die volgens Umar samen optraden in een kwestie rond de Profeet ﷺ.
De periode vóór de islam, waarin veel mensen leefden zonder de leiding van de openbaring.
De heersers van respectievelijk het Perzische en Byzantijnse rijk, bekend om hun grote wereldse macht en rijkdom.
Klassieke uitleggers verbinden de vraag van Ibn Abbas met de verzen aan het begin van soera at-Tahrim over de echtgenotes die samen tegen de Profeet ﷺ optraden; Umar noemt Hafsa en Aisha. De overlevering toont Ibn Abbas’ zorgvuldigheid bij het vragen om kennis en Umar’s bereidheid om te antwoorden. Geleerden wijzen ook op de bescheiden leefwijze van de Profeet ﷺ en zijn keuze voor het Hiernamaals boven wereldse rijkdom. De tekst stelt geen algemene juridische regel vast over echtelijke gesprekken, maar benadrukt respect, raadpleging en het vermijden van inmenging zonder kennis.
- Stel vragen over religieuze kennis met respect, maar laat ontzag je niet blijvend beletten om te leren.
- Kies bij moeilijke afwegingen niet automatisch voor bezit of aanzien; houd het uiteindelijke doel van het Hiernamaals voor ogen.
- Geef raad met gepaste bescheidenheid en luister wanneer iemand aangeeft dat je je niet in een privékwestie moet mengen.
Deze overlevering uit dezelfde tafsirreeks helpt de verzen van soera at-Tahrim in hun context te lezen.
Sahih al-Bukhari · #4912 (Sahih)Zij brengt een bericht van Aisha over de gebeurtenis die met de openbaring van deze passage samenhangt.
Sahih al-Bukhari · #4914 (Sahih)Deze versie vertelt eveneens hoe Ibn Abbas Umar vroeg naar de twee echtgenotes en verduidelijkt de tafsircontext.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.