Smeekbeden · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 6373

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Smeekbeden
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ أَبَاهُ، قَالَ عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ شَكْوَى، أَشْفَيْتُ مِنْهَا عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مَا تَرَى مِنَ الْوَجَعِ، وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَبِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ أُجِرْتَ، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ سَعْدٌ رَثَى لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ‏.‏

Vertaling

Moesa ibn Isma'il heeft ons overgeleverd, Ibrahim ibn Sa'd heeft ons overgeleverd, Ibn Shihab heeft ons bericht, van 'Amir ibn Sa'd, dat zijn vader zei:

"De Boodschapper van Allah ﷺ bezocht mij tijdens de Afscheidsbedevaart toen ik ziek was en op het punt stond te sterven. Ik zei: 'O Boodschapper van Allah ﷺ, mijn pijn is zo erg geworden als u ziet, en ik ben een vermogend man, maar ik heb geen andere erfgenaam dan één dochter. Zal ik twee derde van mijn bezit als liefdadigheid weggeven?' Hij zei: 'Nee.' Ik vroeg: 'Dan de helft?' Hij zei: 'Een derde is al veel. Het is beter voor je om je erfgenamen rijk achter te laten dan arm, zodat ze niet bij mensen hoeven te bedelen. En voorwaar, elke uitgave die je doet waarmee je het aangezicht van Allah zoekt, zal je beloond worden, zelfs voor het hapje voedsel dat je in de mond van je vrouw stopt.' Ik vroeg: 'O Boodschapper van Allah ﷺ, zal ik achterblijven na mijn metgezellen?' Hij antwoordde: 'Als je achterblijft en goede daden verricht waarmee je het aangezicht van Allah zoekt, zul je alleen maar in rang en status stijgen. Misschien zul je langer leven zodat sommige mensen van jou profiteren en anderen door jou geschaad worden. O Allah, voltooi de emigratie van mijn metgezellen en laat hen niet terugkeren op hun schreden. Maar de ongelukkige Sa'd ibn Khawla...'" Sa'd zei: "De Profeet ﷺ betreurde het dat hij in Mekka was overleden."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Saʿd leerde dat liefdadigheid waardevol is, maar erfgenamen niet mag benadelen.

Achtergrond & aanleiding

Tijdens de Afscheidsbedevaart bezocht de Profeet ﷺ Saʿd ibn Abi Waqqas, die ernstig ziek was. Saʿd vroeg hoeveel van zijn bezit hij als liefdadigheid mocht nalaten, omdat hij één dochter als erfgenaam had.

Moeilijke woorden uitgelegd
Een derde

Het hoogste deel van het bezit dat iemand als legaat mag aanwijzen; de Profeet ﷺ noemde dit al veel.

Het aangezicht van Allah zoeken

Een daad doen met de oprechte bedoeling Allahs welbehagen te verkrijgen.

Emigratie

De hidjra: de verhuizing van moslims uit Mekka omwille van hun geloof.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden leiden hieruit af dat een legaat aan liefdadigheid niet meer dan een derde van de nalatenschap mag bedragen, en dat dit maximum geldt nadat de begrafeniskosten en schulden zijn voldaan. Een legaat aan een bestaande erfgenaam vereist instemming van de overige erfgenamen. De vier soennitische wetscholen erkennen deze hoofdregel. De overlevering leert ook dat voorzien in het onderhoud van het gezin, wanneer dat oprecht om Allahs wil gebeurt, beloning oplevert.

Lessen voor vandaag
  1. Maak bij het opstellen van een testament eerst een overzicht van schulden, erfgenamen en eventuele legaten.
  2. Voorzie je gezin met de bedoeling Allahs welbehagen te zoeken; ook dagelijkse zorg kan beloning opleveren.
  3. Geef liefdadigheid met wijsheid en laat je familie niet onnodig afhankelijk achter.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.