Eeden en Geloften · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 6649

Overgeleverd door Abu Musa al-Ash'ari. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Eeden en Geloften
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كَانَ بَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ وَبَيْنَ الأَشْعَرِيِّينَ وُدٌّ وَإِخَاءٌ، فَكُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، فَقُرِّبَ إِلَيْهِ طَعَامٌ فِيهِ لَحْمُ دَجَاجٍ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ إِلَى الطَّعَامِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ آكُلَهُ‏.‏ فَقَالَ قُمْ فَلأُحَدِّثَنَّكَ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ‏"‏‏.‏ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَسَأَلَ عَنَّا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ‏"‏‏.‏ فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا حَلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَحْمِلُنَا وَمَا عِنْدَهُ مَا يَحْمِلُنَا ثُمَّ حَمَلَنَا، تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ إِنَّا أَتَيْنَاكَ لِتَحْمِلَنَا فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا، وَمَا عِنْدَكَ مَا تَحْمِلُنَا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي لَسْتُ أَنَا حَمَلْتُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، وَاللَّهِ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ‏"‏‏.‏

Vertaling

Zahdam heeft overgeleverd: Er bestond een band van liefde en broederschap tussen deze stam van Jarm en de Ash'ariyyin. Op een keer waren wij bij Abu Musa al-Ash'ari, toen hem een maaltijd met kippenvlees werd voorgezet. Er was ook een man van de Banu Taym Allah aanwezig, die een rode gelaatskleur had alsof hij behoorde tot de niet-Arabische vrijgelatenen. Abu Musa nodigde hem uit voor de maaltijd, maar de man zei: 'Ik heb gezien dat kippen onreine dingen eten, waardoor ik het als walgelijk ben gaan beschouwen, en ik heb gezworen dat ik het nooit zal eten.' Daarop zei Abu Musa: 'Sta op, want ik zal je hierover vertellen. Ik kwam eens met een groep van de Ash'ariyyin naar de Boodschapper van Allah ﷺ om hem om rijdieren te vragen. Hij zei:

"Bij Allah, ik zal jullie geen rijdieren geven en ik heb niets waarop ik jullie kan laten rijden." Vervolgens werden er buitgemaakte kamelen bij de Boodschapper van Allah ﷺ gebracht, waarna hij naar ons vroeg en zei: "Waar zijn de mensen van de Ash'ariyyin?" Hij gaf opdracht om ons vijf kamelen met witte bulten te geven. Toen we vertrokken, zeiden we tegen elkaar: "Wat hebben we gedaan? De Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezworen ons geen rijdieren te geven en dat hij niets had om ons op te laten rijden, en toch heeft hij ons nu vervoer gegeven. Hebben we de Boodschapper van Allah ﷺ zijn eed laten vergeten? Bij Allah, we zullen nooit welslagen!" We keerden terug naar hem en zeiden: "O Boodschapper van Allah, wij kwamen naar u toe om ons van rijdieren te voorzien, maar u zwoer dat u ons niets zou geven en dat u niets had om ons op te laten rijden." Hij antwoordde: "Ik ben niet degene die jullie van rijdieren heeft voorzien, maar Allah is degene die jullie heeft gedragen. Bij Allah, als ik een eed zweer en vervolgens zie dat iets anders beter is dan dat, dan doe ik wat beter is en bied ik boetedoening voor mijn eed."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Doe wat beter is wanneer een eed daarmee botst en geef de voorgeschreven boetedoening.

Achtergrond & aanleiding

Abu Musa al-Ash'ari vertelde dit voorval toen een aanwezige man weigerde kip te eten vanwege zijn eed. Abu Musa herinnerde hem aan het voorbeeld van de Profeet ﷺ, die na een eerdere eed toch rijdieren aan de Ash'ariyyin gaf en uitlegde dat hij voor het betere koos en boetedoening zou doen.

Moeilijke woorden uitgelegd
Eed

Een plechtige verklaring waarbij iemand Allah als getuige aanroept.

Boetedoening

Een voorgeschreven manier om een geldige eed die niet wordt nagekomen goed te maken.

Rijdieren

Dieren, hier kamelen, waarop mensen konden reizen.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden hieruit af dat iemand een eed niet halsstarrig hoeft na te komen wanneer het alternatief beter is; hij kiest dan het betere en doet boetedoening voor het verbreken van de eed. De vier soennitische wetscholen bespreken de details van de eed en de boetedoening aan de hand van de Koran en de overleveringen. De vertelling leert ook dat een eerdere uitspraak van de Profeet ﷺ niet inhield dat hij later geen hulp kon bieden: hij schreef de uiteindelijke voorziening aan Allah toe.

Lessen voor vandaag
  1. Houd een eed niet koste wat kost vast als een betere en juiste handelwijze zich aandient; doe dan de vereiste boetedoening.
  2. Vraag bij twijfel over een eed deskundig advies, zodat je weet of die geldig is en welke boetedoening geldt.
  3. Beoordeel voedsel niet zonder grond als onrein of verboden; laat je oordeel steunen op betrouwbare kennis.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.