Erfrecht · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 6733

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Erfrecht
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ بِمَكَّةَ مَرَضًا، فَأَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَأَتَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا، وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ الثُّلُثُ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ كَبِيرٌ إِنَّكَ إِنْ تَرَكْتَ وَلَدَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ عَلَيْهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَأُخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي فَقَالَ ‏"‏ لَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي فَتَعْمَلَ عَمَلاً تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ رِفْعَةً وَدَرَجَةً، وَلَعَلَّ أَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَسَعْدُ بْنُ خَوْلَةَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ‏.‏

Vertaling

Al-Humaydi vertelde ons, Sufyan vertelde ons, Az-Zuhri vertelde ons en zei: Amir ibn Sa'd ibn Abi Waqqas informeerde mij, van zijn vader, die zei:

"Ik werd ziek in Mekka met een ziekte waardoor ik op de rand van de dood kwam te staan. De Profeet ﷺ kwam mij bezoeken en ik zei: 'O Boodschapper van Allah, ik heb veel bezit en niemand erft van mij behalve mijn dochter. Zal ik twee derde van mijn bezit als liefdadigheid weggeven?' Hij zei: 'Nee.' Ik vroeg: 'En de helft?' Hij zei: 'Nee.' Ik vroeg: 'Een derde?' Hij zei: 'Een derde is al veel. Het is beter voor jou om je nageslacht rijk achter te laten dan dat je hen arm achterlaat, zodat zij mensen om hulp moeten vragen. En wat je ook uitgeeft, je zult ervoor beloond worden, zelfs voor het hapje voedsel dat je naar de mond van je vrouw brengt.' Ik zei: 'O Boodschapper van Allah, zal ik achterblijven en mijn emigratie niet voltooien?' Hij antwoordde: 'Je zult na mij niet achterblijven zonder dat je daden verricht waarmee je het aangezicht van Allah zoekt, of je zult daardoor in rang en status verhoogd worden. Misschien zul je na mij nog lang leven, zodat sommige mensen door jou bevoordeeld worden en anderen benadeeld. Maar de ongelukkige is Sa'd ibn Khawla.' De Boodschapper van Allah ﷺ betreurde het dat hij in Mekka stierf." Sufyan zei: "Sa'd ibn Khawla was een man van de Banu Amir ibn Lu'ayy."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Een derde is de bovengrens voor een legaat, terwijl zorg voor gezin meetelt.

Achtergrond & aanleiding

Sa'd ibn Abi Waqqas werd in Mekka ernstig ziek en vroeg de Profeet ﷺ hoeveel van zijn bezit hij bij leven als liefdadigheid mocht bestemmen. Hij had alleen een dochter als erfgenaam.

Moeilijke woorden uitgelegd
Een derde

Het maximale deel van het bezit dat iemand in een testament als legaat kan bestemmen; de Profeet ﷺ noemde zelfs dit aandeel groot.

Erfgenaam

Iemand die volgens de islamitische regels recht heeft op een deel van de nalatenschap.

Emigratie

De hidjra: de verhuizing van Mekka naar Medina omwille van het geloof.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden hieruit af dat een legaat ten gunste van niet-erfgenamen niet meer dan een derde van de nalatenschap mag bedragen; een groter legaat vereist toestemming van de erfgenamen na het overlijden. De vier soennitische wetscholen erkennen deze grens. Ook benadrukken zij dat het onderhouden van het gezin een beloonde daad kan zijn wanneer de intentie op Allah gericht is. De uitspraak over het achterlaten van welgestelde kinderen moedigt verantwoordelijke zorg aan, zonder liefdadigheid af te wijzen.

Lessen voor vandaag
  1. Maak bij een testament ruimte voor de voorgeschreven rechten van je erfgenamen en beperk een legaat tot maximaal een derde.
  2. Voorzie in de behoeften van je gezin met een oprechte intentie; ook gewone uitgaven kunnen dan beloning opleveren.
  3. Zoek bij grote financiële beslissingen tijdens ziekte deskundig advies en handel zorgvuldig tegenover je nabestaanden.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.