Afvaligen · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 6939

Overgeleverd door Ali ibn Abi Talib. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Afvaligen
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Ali ibn Abi Talib

Sahih (betrouwbaar)

Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ فُلاَنٍ، قَالَ تَنَازَعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحِبَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لِحِبَّانَ لَقَدْ عَلِمْتُ الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ يَعْنِي عَلِيًّا‏.‏ قَالَ مَا هُوَ لاَ أَبَا لَكَ قَالَ شَىْءٌ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ‏.‏ قَالَ مَا هُوَ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ وَأَبَا مَرْثَدٍ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ حَاجٍ ـ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ هَكَذَا قَالَ أَبُو عَوَانَةَ حَاجٍ ـ فَإِنَّ فِيهَا امْرَأَةً مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَأْتُونِي بِهَا ‏"‏‏.‏ فَانْطَلَقْنَا عَلَى أَفْرَاسِنَا حَتَّى أَدْرَكْنَاهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا، وَكَانَ كَتَبَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ بِمَسِيرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ‏.‏ فَقُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَأَنَخْنَا بِهَا بَعِيرَهَا، فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ صَاحِبِي مَا نَرَى مَعَهَا كِتَابًا‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ لَقَدْ عَلِمْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ حَلَفَ عَلِيٌّ وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ فَأَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتِ الصَّحِيفَةَ، فَأَتَوْا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ‏.‏ دَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا حَاطِبُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَلَكِنِّي أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ، يُدْفَعُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ أَحَدٌ إِلاَّ لَهُ هُنَالِكَ مِنْ قَوْمِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَدَقَ، لاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَعَادَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولُ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، دَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَوَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ أَوْجَبْتُ لَكُمُ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ فَاغْرَوْرَقَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Vertaling

Moesa ibn Isma'iel heeft ons overgeleverd, Aboe 'Awana heeft ons overgeleverd, van Hoesain, van een zekere persoon, die zei: Aboe 'Abdoer-Rahman en Hibban ibn 'Atiyya kregen een meningsverschil. Aboe 'Abdoer-Rahman zei tegen Hibban:

"Ik weet heel goed wat jouw metgezel (namelijk 'Ali) ertoe bracht om bloed te vergieten." Hij vroeg: "Wat is dat dan? Bij je vader!" Hij antwoordde: "Iets wat ik hem heb horen zeggen." Hij vroeg: "Wat was dat?" Hij zei: "De Boodschapper van Allah ﷺ stuurde mij, az-Zoebair en Aboe Marthad – en wij waren allen ruiters – en zei: 'Vertrek totdat jullie bij Raudat Hadj komen' – Aboe Salama zei: Zo noemde Aboe 'Awana het, namelijk Hadj – 'want daar bevindt zich een vrouw die een brief bij zich heeft van Hatib ibn Abi Balta'a aan de veelgodenaanbidders; brengt die brief naar mij.' Wij vertrokken op onze paarden totdat wij haar bereikten op de plaats die de Boodschapper van Allah ﷺ ons had genoemd; zij reisde op haar kameel. Hatib had in die brief aan de mensen van Mekka geschreven over het vertrek van de Boodschapper van Allah ﷺ naar hen toe. Wij zeiden: 'Waar is de brief die je bij je hebt?' Zij antwoordde: 'Ik heb geen brief bij me.' Wij lieten haar kameel knielen en doorzochten haar bagage, maar vonden niets. Mijn metgezellen zeiden: 'Wij denken niet dat zij een brief bij zich heeft.' Ik zei echter: 'Wij weten dat de Boodschapper van Allah ﷺ niet liegt.' Vervolgens zwoer 'Ali bij Degene bij Wie men zweert: 'Je zult de brief tevoorschijn halen, of ik zal je zeker ontkleden!' Daarop reikte zij naar haar gordel – zij droeg een omslagdoek als gordel – en haalde de brief tevoorschijn. Zij brachten de brief naar de Boodschapper van Allah ﷺ. 'Omar zei: 'O Boodschapper van Allah! Hij heeft Allah, Zijn Boodschapper en de gelovigen verraden; laat mij zijn nek slaan!' De Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'O Hatib, wat heeft je ertoe gebracht dit te doen?' Hij antwoordde: 'O Boodschapper van Allah! Waarom zou ik niet geloven in Allah en Zijn Boodschapper? Maar ik wilde een gunst bewijzen aan het volk (van Mekka), zodat mijn familie en bezittingen beschermd zouden worden. Er is niemand onder uw metgezellen die daar geen verwanten heeft door wie Allah zijn familie en bezittingen beschermt.' De Profeet ﷺ zei: 'Hij spreekt de waarheid; zegt niets anders dan goeds over hem.' 'Omar herhaalde vervolgens: 'O Boodschapper van Allah! Hij heeft Allah, Zijn Boodschapper en de gelovigen verraden; laat mij zijn nek slaan!' De Profeet ﷺ zei: 'Is hij niet een van de mensen van Badr? En wat weet jij, misschien heeft Allah naar hen gekeken en gezegd: Doet wat jullie willen, want Ik heb jullie het Paradijs verplicht gemaakt?' Daarop vulden zijn ogen zich met tranen en hij zei: 'Allah en Zijn Boodschapper weten het best.'

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Hatibs bedoeling en dienst bij Badr leidden tot begrip en genade.

Achtergrond & aanleiding

Hatib ibn Abi Balta'a stuurde tijdens de voorbereidingen voor de verovering van Mekka een brief aan de Mekkanen over de komst van de Profeet ﷺ. Toen de brief werd onderschept, legde Hatib uit dat hij zijn familie en bezit wilde beschermen en niet uit ongeloof handelde. De Profeet ﷺ aanvaardde zijn verklaring en wees op zijn deelname aan Badr.

Moeilijke woorden uitgelegd
Ahl al-Badr

De metgezellen die deelnamen aan de Slag bij Badr.

een gunst bewijzen

Een dienst doen om bescherming of steun van anderen te verkrijgen.

verraad

Het schenden van vertrouwen, hier door vertrouwelijke informatie aan de tegenpartij door te geven.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden leiden hieruit af dat een ernstige daad zorgvuldig moet worden beoordeeld aan de hand van bewijs, bedoeling en omstandigheden. Hatibs daad werd niet goedgekeurd, maar zijn verklaring liet zien dat hij niet uit ongeloof handelde; zijn eerdere verdienste bij Badr woog mee in de beoordeling. De overlevering toont ook dat een gezaghebber uitleg hoort te vragen voordat hij een zware straf oplegt, en dat men een gelovige niet zonder grond als afvallige mag bestempelen. De vier soennitische wetscholen behandelen afvalligheid als een juridisch oordeel met strenge voorwaarden en bevoegdheden; deze gebeurtenis geeft geen individu toestemming om zelf geweld of straf toe te passen.

Lessen voor vandaag
  1. Vraag om uitleg voordat je iemand op basis van een ernstige beschuldiging veroordeelt.
  2. Beoordeel iemands daad serieus, maar maak onderscheid tussen een verkeerde daad en ongeloof.
  3. Gebruik vertrouwelijke informatie zorgvuldig en zoek bescherming zonder het vertrouwen van anderen te schenden.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.