Sahih al-Bukhari, hadith 7305
Overgeleverd door Umar ibn al-Khattab. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ النَّصْرِيُّ، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ ذَلِكَ فَدَخَلْتُ عَلَى مَالِكٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ. قَالَ نَعَمْ. فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا. فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ. فَأَذِنَ لَهُمَا. قَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ الظَّالِمِ. اسْتَبَّا. فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الآخَرِ. فَقَالَ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ. قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ. فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَلِكَ. قَالاَ نَعَمْ. قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي مُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ، فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ {مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ} الآيَةَ، فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ، وَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ فَقَالُوا نَعَمْ. ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ. ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ ـ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ ـ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهَا كَذَا، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ. فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا عَلَى كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ، جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَأَتَانِي هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا، عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ تَعْمَلاَنِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا، وَإِلاَّ فَلاَ تُكَلِّمَانِي فِيهَا. فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ. فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ. فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ. قَالاَ نَعَمْ. قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَىَّ، فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا.
Mālik ibn Aws an-Nasrī verhaalde: Ik ging naar binnen bij ʿUmar, en terwijl ik daar zat, kwam zijn deurwachter Yarfa naar hem toe en zei:
"ʿUthmān, ʿAbd ar-Raḥmān, az-Zubayr en Saʿd vragen toestemming om binnen te komen." ʿUmar gaf toestemming. Zij kwamen binnen, groetten en gingen zitten. Vervolgens vroeg de deurwachter: "Zal ik ʿAlī en ʿAbbās toelaten?" ʿUmar gaf hen toestemming. Al-ʿAbbās zei: "O Amir al-Mu’minīn! Oordeel tussen mij en deze onrechtvaardige persoon." Er ontstond namelijk een geschil tussen hen beiden. ʿUthmān en zijn metgezellen zeiden: "O Amir al-Mu’minīn! Oordeel tussen hen en verlos de één van de ander." ʿUmar zei: "Wees geduldig! Ik bezweer jullie bij Allah, door Wiens wil de hemel en de aarde bestaan: weten jullie dat de Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezegd: 'Wij laten geen erfgoed na; wat wij achterlaten is sadaqah (liefdadigheid)', en dat de Boodschapper van Allah ﷺ hiermee zichzelf bedoelde?" De groep antwoordde: "Hij heeft dat inderdaad gezegd." Vervolgens richtte ʿUmar zich tot ʿAlī en ʿAbbās en zei: "Ik bezweer jullie bij Allah: weten jullie beiden dat de Boodschapper van Allah ﷺ dit heeft gezegd?" Zij antwoordden: "Ja." ʿUmar vervolgde: "Ik zal jullie nu over deze zaak in detail vertellen. Allah heeft Zijn Boodschapper ﷺ begunstigd met een deel van deze rijkdom dat Hij aan niemand anders heeft gegeven, zoals Allah zegt: 'Wat Allah als fai' aan Zijn Boodschapper heeft geschonken...' (59:6). Deze eigendom was dus exclusief voor de Boodschapper van Allah ﷺ. Toch heeft hij het niet voor zichzelf gehouden ten koste van jullie, noch heeft hij het jullie onthouden; hij heeft het aan jullie gegeven en onder jullie verdeeld, totdat dit deel ervan overbleef. De Profeet ﷺ besteedde hiervan de jaarlijkse uitgaven voor zijn familie, en wat overbleef, behandelde hij als eigendom van Allah. Zo handelde de Profeet ﷺ gedurende zijn hele leven. Ik bezweer jullie bij Allah: weten jullie dat?" Zij antwoordden: "Ja." Vervolgens richtte hij zich tot ʿAlī en ʿAbbās en zei: "Ik bezweer jullie bij Allah: weten jullie dat ook?" Zij antwoordden: "Ja." ʿUmar vervolgde: "Toen nam Allah Zijn Profeet ﷺ tot Zich. Abū Bakr zei toen: 'Ik ben de opvolger van de Boodschapper van Allah ﷺ', en nam het beheer over deze eigendommen op zich, waarbij hij handelde precies zoals de Boodschapper van Allah ﷺ had gedaan. Jullie waren daarbij aanwezig." Toen richtte hij zich weer tot ʿAlī en ʿAbbās en zei: "Jullie beweren dat Abū Bakr zus-en-zo deed in het beheer ervan, maar Allah weet dat hij daarin eerlijk, vroom, rechtgeleid en een volger van de waarheid was. Daarna nam Allah Abū Bakr tot Zich, en ik zei: 'Ik ben de opvolger van de Boodschapper van Allah ﷺ en van Abū Bakr.' Ik nam het beheer over voor twee jaar en handelde precies zoals de Boodschapper van Allah ﷺ en Abū Bakr hadden gedaan. Vervolgens kwamen jullie beiden naar mij toe met hetzelfde verzoek! (O ʿAbbās! Je kwam om je aandeel uit het bezit van je neef te vragen; en jij, o ʿAlī, kwam om het aandeel van je vrouw uit het bezit van haar vader te vragen.) Ik zei tegen jullie beiden: 'Als jullie willen, draag ik het aan jullie over, op voorwaarde dat jullie een verbond en belofte met Allah sluiten om ermee te handelen zoals de Boodschapper van Allah ﷺ, Abū Bakr en ikzelf sinds mijn aantreden hebben gedaan; anders moeten jullie mij hierover niet meer aanspreken.' Jullie zeiden toen: 'Draag het aan ons over op die voorwaarden.' En zo droeg ik het aan jullie over. Ik bezweer jullie bij Allah: heb ik het niet op die voorwaarden aan hen overgedragen?" De groep antwoordde: "Ja." Vervolgens richtte hij zich tot ʿAlī en ʿAbbās en zei: "Ik bezweer jullie bij Allah: heb ik het niet op die voorwaarden aan jullie overgedragen?" Zij antwoordden: "Ja." ʿUmar zei: "Zoeken jullie nu een ander oordeel van mij dan dit? Bij Degene door Wiens wil de hemel en de aarde bestaan: ik zal hierin geen ander oordeel geven totdat het Uur aanbreekt. Als jullie niet in staat zijn om het te beheren, geef het dan terug aan mij, want ik zal het namens jullie voldoende beheren."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
ʿUmar handhaafde het beheer van het bezit volgens de praktijk van de Profeet ﷺ.
ʿUmar behandelt een geschil tussen ʿAlī en al-ʿAbbās over het beheer van bezit dat de Profeet ﷺ had nagelaten. Hij herinnert de aanwezigen aan de uitspraak dat wat de profeten nalaten als liefdadigheid wordt beheerd, en aan de afspraken waaronder het bezit aan beiden was toevertrouwd.
Bezittingen die zonder een veldslag aan de moslimgemeenschap toevallen en volgens de regels worden beheerd.
Liefdadigheid; hier verwijst het naar bezit dat niet als erfdeel wordt verdeeld, maar voor algemeen nut wordt beheerd.
Een verantwoordelijke beheerder of opvolger die namens anderen zorg draagt voor een zaak.
Klassieke geleerden leiden uit de uitspraak van de Profeet ﷺ af dat zijn nalatenschap niet als gewoon erfdeel onder erfgenamen wordt verdeeld, maar als liefdadigheidsbezit wordt beheerd. ʿUmar benadrukt dat de beheerder de bekende praktijk van de Profeet ﷺ moet volgen, de jaarlijkse behoeften van zijn familie moet verzorgen en het overige voor het algemeen belang moet inzetten. Geleerden bespreken daarbij de precieze juridische reikwijdte van deze regel; de vier soennitische wetscholen erkennen de bijzondere regel over het bezit van de Profeet ﷺ en behandelen het beheer ervan als een verantwoordelijkheid, niet als persoonlijk eigendom.
- Leg bij een geschil over bezit de afspraken en betrouwbare bronnen zorgvuldig op tafel voordat je een oordeel geeft.
- Wie gemeenschappelijk bezit beheert, hoort het doel ervan te respecteren en rekenschap af te leggen over de besteding.
- Maak voorwaarden voor gedelegeerd beheer duidelijk en houd je aan de belofte die je hebt aanvaard.
Deze overlevering van ʿĀʾisha behandelt eveneens de uitspraak dat de profeten geen erfgoed nalaten en verduidelijkt hoe hun bezit na hun overlijden wordt beschouwd.
Sahih al-Bukhari · #7269 (Sahih)Daar herinnert ʿUmar de gemeenschap aan de uitspraak over het niet erven van de nalatenschap van de Profeet ﷺ.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.