Het Boek van Echtscheiding · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadith 3692

Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Het Boek van Echtscheiding
صحيح مسلم
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas

Sahih (betrouwbaar)

Sahih Muslim geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - أَخْبَرَنِي يَحْيَى، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ بْنُ حُنَيْنٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، يُحَدِّثُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ، أَنْ أَسْأَلَ، عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْلَهُ حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعَ فَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ ‏.‏ قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَسَلْنِي عَنْهُ فَإِنْ كُنْتُ أَعْلَمُهُ أَخْبَرْتُكَ - قَالَ - وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَأْتَمِرُهُ إِذْ قَالَتْ لِي امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا فَقُلْتُ لَهَا وَمَا لَكِ أَنْتِ وَلِمَا هَا هُنَا وَمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَآخُذُ رِدَائِي ثُمَّ أَخْرُجُ مَكَانِي حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ ‏.‏ فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ ‏.‏ فَقُلْتُ تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ يَا بُنَيَّةُ لاَ يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي قَدْ أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا وَحُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِيَّاهَا ‏.‏ ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا فَقَالَتْ لِي أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قَدْ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَىْءٍ حَتَّى تَبْتَغِي أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ ‏.‏ قَالَ فَأَخَذَتْنِي أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ وَنَحْنُ حِينَئِذٍ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا فَقَدِ امْتَلأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ فَأَتَى صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ وَقَالَ افْتَحِ افْتَحْ ‏.‏ فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَزْوَاجَهُ ‏.‏ فَقُلْتُ رَغِمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ ‏.‏ ثُمَّ آخُذُ ثَوْبِي فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يُرْتَقَى إِلَيْهَا بِعَجَلَةٍ وَغُلاَمٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ ‏.‏ فَأُذِنَ لِي ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَىْءٌ وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَضْبُورًا وَعِنْدَ رَأْسِهِ أُهُبًا مُعَلَّقَةً فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَكَيْتُ فَقَالَ ‏"‏ مَا يُبْكِيكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمَا الدُّنْيَا وَلَكَ الآخِرَةُ ‏"‏ ‏.‏

Vertaling

Haroen ibn Sa’ied al-Eili heeft ons overgeleverd, Abdullah ibn Wahb heeft ons overgeleverd, Soelaiman – namelijk ibn Bilaal – heeft mij bericht, Jahja heeft mij bericht, Oebaid ibn Hoenain heeft mij bericht dat hij Abdullah ibn Abbaas heeft horen vertellen:

"Ik heb een jaar lang gewacht met de bedoeling om Oemar ibn al-Chattab naar een vers te vragen, maar ik durfde hem niet te benaderen uit ontzag voor hem, totdat hij op bedevaart ging en ik met hem meeging. Toen hij terugkeerde en wij onderweg waren, week hij bij een bepaalde plek van de weg af naar een arak-boom voor een behoefte. Ik wachtte op hem tot hij klaar was en liep vervolgens met hem mee. Ik zei: 'O Amir al-Moeminien, wie zijn de twee vrouwen van de Boodschapper van Allah ﷺ die zich tegen hem verbonden?' Hij antwoordde: 'Dat waren Hafsa en Aïsja.' Ik zei tegen hem: 'Bij Allah, ik wilde u hier al een jaar lang naar vragen, maar ik kon het niet doen uit eerbied voor u.' Hij zei: 'Doe dat niet langer. Als je denkt dat ik kennis bezit, vraag mij er dan naar; als ik het weet, zal ik het je vertellen.' Vervolgens zei Oemar: 'Bij Allah, in de tijd van onwetendheid telden vrouwen voor ons niet mee, totdat Allah de Verhevene over hen openbaarde wat Hij heeft geopenbaard en voor hen vaststelde wat Hij heeft vastgesteld.' Hij vervolgde: 'Op een dag was ik ergens mee bezig toen mijn vrouw tegen mij zei: "Had je maar zus of zo gedaan." Ik antwoordde haar: "Wat heb jij daarmee te maken? Waarom bemoei je je met iets wat ik wil doen?" Zij zei tegen mij: "Wat ben je toch vreemd, o zoon van al-Chattab! Jij wilt niet dat iemand je tegenspreekt, terwijl jouw eigen dochter de Boodschapper van Allah ﷺ tegenspreekt, waardoor hij de hele dag boos blijft." Oemar zei: 'Ik pakte mijn mantel en ging meteen naar Hafsa. Ik zei tegen haar: "O mijn dochter, jij spreekt de Boodschapper van Allah ﷺ tegen, waardoor hij de hele dag kwade is." Hafsa antwoordde: "Bij Allah, wij spreken hem inderdaad tegen." Ik zei: "Weet dat ik je waarschuw voor de bestraffing van Allah en de woede van Zijn Boodschapper ﷺ. O mijn dochter, laat je niet misleiden door degene wier schoonheid haar heeft verblind en die geliefd is bij de Boodschapper van Allah ﷺ." Daarna ging ik naar Oemm Salama vanwege mijn verwantschap met haar en sprak haar aan. Oemm Salama zei tegen mij: "Wat ben je toch vreemd, o zoon van al-Chattab! Je bemoeit je met alles, tot je zelfs probeert tussen de Boodschapper van Allah ﷺ en zijn vrouwen in te komen." Dit raakte mij diep en weerhield mij ervan om verder te zeggen wat ik wilde zeggen. Ik vertrok bij haar en had een vriend van de Ansar; als ik afwezig was, bracht hij mij het nieuws, en als hij afwezig was, bracht ik hem het nieuws. In die tijd vreesden wij een koning van Ghassan, van wie werd gezegd dat hij ons wilde aanvallen, en onze harten waren vol zorg over hem. Mijn vriend van de Ansar kwam aan mijn deur kloppen en riep: "Open! Open!" Ik vroeg: "Is de Ghassani gekomen?" Hij antwoordde: "Het is erger dan dat; de Boodschapper van Allah ﷺ heeft zich afgezonderd van zijn vrouwen." Ik zei: "Moge de neus van Hafsa en Aïsja met stof bedekt worden." Ik pakte mijn kleding en haastte mij naar de Profeet ﷺ. Ik trof de Boodschapper van Allah ﷺ aan in een bovenkamer waar men via een palmhouten ladder naartoe klom. Een zwarte dienaar van de Boodschapper van Allah ﷺ zat bovenaan de trap. Ik zei: "Dit is Oemar," en mij werd toestemming verleend. Oemar zei: 'Ik vertelde dit verhaal aan de Boodschapper van Allah ﷺ, en toen ik bij het gedeelte over Oemm Salama kwam, glimlachte de Boodschapper van Allah ﷺ. Hij lag op een mat zonder iets daaronder, met onder zijn hoofd een leren kussen gevuld met palmvezels. Bij zijn voeten lag een hoop qaraẓ (acaciabladeren voor leerlooien) en boven zijn hoofd hing een huid. Ik zag de afdruk van de mat in de zij van de Boodschapper van Allah ﷺ en begon te huilen. Hij vroeg: "Waarom huil je?" Ik antwoordde: "O Boodschapper van Allah, Kisra en Caesar leven in weelde, terwijl u de Boodschapper van Allah bent." De Boodschapper van Allah ﷺ zei daarop: "Ben je er niet tevreden mee dat zij het wereldse bezitten en jij het Hiernamaals?"'

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

De Profeet ﷺ koos eenvoud en het Hiernamaals boven wereldse weelde.

Achtergrond & aanleiding

Oemar vertelt over de periode waarin de Profeet ﷺ zich tijdelijk afzonderde van zijn echtgenotes, na spanningen over hun huishoudelijke wensen. De overlevering vermeldt dat hij ﷺ in eenvoudige omstandigheden verbleef en dat Oemar moest huilen toen hij de afdruk van de mat op zijn zijde zag.

Moeilijke woorden uitgelegd
zich tegen hem verbonden

Hafsa en Aïsja steunden elkaar in hun verzoeken aan de Profeet ﷺ.

bovenkamer

Een eenvoudige, verhoogde verblijfplaats die via een ladder bereikbaar was.

qaraẓ

Bladeren van een acaciaboom die onder meer werden gebruikt bij het looien van leer.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden wijzen erop dat de Profeet ﷺ ondanks zijn hoge rang vrijwillig eenvoudig leefde en dat rijkdom op zichzelf geen maatstaf is voor Gods gunst. De passage over Oemars vroegere houding tegenover vrouwen laat ook zien dat de openbaring hun positie en rechten vaststelde. De woorden over het Hiernamaals leren dat gelovigen wereldse voorspoed niet als hoogste doel moeten stellen. Dit verhaal is geen zelfstandige uitspraak over de juridische geldigheid van echtscheiding.

Lessen voor vandaag
  1. Kies bij financiële en huishoudelijke keuzes bewust voor wat werkelijk waardevol is, niet alleen voor comfort of aanzien.
  2. Vraag kennis aan mensen die deskundig zijn, maar doe dat met respect en zonder angst om opheldering te zoeken.
  3. Behandel gezinsleden met waardigheid en erken de rechten die Allah hun heeft toegekend.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.