Het Boek van Echtscheiding · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadith 3704

Overgeleverd door Fatima bint Qays. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Het Boek van Echtscheiding
صحيح مسلم
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Fatima bint Qays

Sahih (betrouwbaar)

Sahih Muslim geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ - قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ، الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَا عَمْرِو بْنَ حَفْصِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، خَرَجَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ إِلَى الْيَمَنِ فَأَرْسَلَ إِلَى امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ بِتَطْلِيقَةٍ كَانَتْ بَقِيَتْ مِنْ طَلاَقِهَا وَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَةٍ فَقَالاَ لَهَا وَاللَّهِ مَا لَكِ نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونِي حَامِلاً ‏.‏ فَأَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ لَهُ قَوْلَهُمَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لاَ نَفَقَةَ لَكِ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَأْذَنَتْهُ فِي الاِنْتِقَالِ فَأَذِنَ لَهَا ‏.‏ فَقَالَتْ أَيْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ إِلَى ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ أَعْمَى تَضَعُ ثِيَابَهَا عِنْدَهُ وَلاَ يَرَاهَا فَلَمَّا مَضَتْ عِدَّتُهَا أَنْكَحَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا مَرْوَانُ قَبِيصَةَ بْنَ ذُؤَيْبٍ يَسْأَلُهَا عَنِ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَتْهُ بِهِ فَقَالَ مَرْوَانُ لَمْ نَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ مِنِ امْرَأَةٍ سَنَأْخُذُ بِالْعِصْمَةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا ‏.‏ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ حِينَ بَلَغَهَا قَوْلُ مَرْوَانَ فَبَيْنِي وَبَيْنَكُمُ الْقُرْآنُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لاَ تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ‏}‏ الآيَةَ قَالَتْ هَذَا لِمَنْ كَانَتْ لَهُ مُرَاجَعَةٌ فَأَىُّ أَمْرٍ يَحْدُثُ بَعْدَ الثَّلاَثِ فَكَيْفَ تَقُولُونَ لاَ نَفَقَةَ لَهَا إِذَا لَمْ تَكُنْ حَامِلاً فَعَلاَمَ تَحْبِسُونَهَا

Vertaling

Isḥāq ibn Ibrāhīm en ‘Abd ibn Ḥumayd hebben ons overgeleverd – en de bewoording is van ‘Abd – zij zeiden: ‘Abd al-Razzāq heeft ons bericht, Ma‘mar heeft ons bericht, van al-Zuhrī, van ‘Ubayd Allāh ibn ‘Utba, dat Abū ‘Amr ibn Ḥafṣ ibn al-Mughīra samen met ‘Alī ibn Abī Ṭālib naar Jemen vertrok. Hij stuurde zijn vrouw Fāṭima bint Qays de laatste scheiding die nog openstond in haar echtscheiding, en hij droeg al-Ḥārith ibn Hishām en ‘Ayyāsh ibn Abī Rabī‘a op om haar levensonderhoud te geven. Zij zeiden echter tegen haar:

"Bij Allah, er is geen levensonderhoud voor jou, tenzij je zwanger bent." Daarop ging zij naar de Profeet ﷺ en vertelde hem wat zij hadden gezegd. Hij zei: "Er is geen levensonderhoud voor jou." Vervolgens vroeg zij hem toestemming om te verhuizen, en hij gaf haar toestemming. Zij vroeg: "Waarheen, o Boodschapper van Allah?" Hij antwoordde: "Naar Ibn Umm Maktūm." Deze was blind, zodat zij haar kleren bij hem kon uittrekken zonder dat hij haar zag. Toen haar wachtperiode (‘iddah) voorbij was, huwde de Profeet ﷺ haar uit aan Usāma ibn Zayd. Marwān stuurde daarop Qabīṣa ibn Dhu’ayb naar haar om haar naar deze overlevering te vragen, en zij vertelde hem het verhaal. Marwān zei toen: "Wij hebben deze overlevering alleen van een vrouw gehoord; wij zullen vasthouden aan de veilige weg waarop wij de mensen hebben aangetroffen." Toen Fāṭima de woorden van Marwān hoorde, zei zij: "Tussen mij en jullie staat de Koran. Allah, de Verhevene en Majestueuze, zegt: {Verdrijft hen niet uit hun huizen}." Zij voegde eraan toe: "Dit geldt voor wie nog recht heeft op herstel van het huwelijk. Maar welk nieuw feit kan zich nog voordoen na de derde scheiding? Hoe kunnen jullie dan zeggen dat er geen levensonderhoud is als zij niet zwanger is? Op welke grond houden jullie haar dan vast?"

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Na een onherroepelijke scheiding vervalt volgens dit oordeel haar onderhoudsrecht.

Achtergrond & aanleiding

Fāṭima bint Qays vroeg de Profeet ﷺ om een oordeel nadat haar echtgenoot haar de laatste scheidingsuitspraak had gestuurd. Hij bevestigde dat zij geen onderhoud kreeg en gaf haar toestemming elders te verblijven.

Moeilijke woorden uitgelegd
‘iddah

De voorgeschreven wachtperiode na een scheiding of het overlijden van een echtgenoot.

onderhoud

Financiële zorg, zoals levensonderhoud en noodzakelijke uitgaven.

herroepelijke scheiding

Een scheiding waarbij de man tijdens de ‘iddah het huwelijk kan herstellen.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden bespreken deze overlevering bij de vraag welke rechten een vrouw heeft na een onherroepelijke scheiding. Fāṭima bint Qays begreep dat het Koranvers over verblijf in de echtelijke woning ziet op een herroepelijke scheiding. De wetscholen verschillen over onderhoud en huisvesting na een onherroepelijke scheiding: de Hanafi-school kent doorgaans beide toe, terwijl de Shafi‘i- en Hanbali-school in beginsel geen onderhoud toekennen aan een niet-zwangere vrouw; binnen de Maliki-school gelden nadere onderscheidingen. De overlevering wordt daarom gelezen naast de overige bewijzen en juridische omstandigheden.

Lessen voor vandaag
  1. Vraag bij een scheiding deskundig advies over onderhoud, huisvesting en de duur van de ‘iddah; details kunnen per situatie en wetschool verschillen.
  2. Leg afspraken over financiële zorg en verblijf duidelijk vast en behandel de betrokken vrouw met waardigheid.
  3. Wanneer geleerden van mening verschillen, vergelijk dan de relevante bewijzen en volg betrouwbare, bevoegde begeleiding.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.