Sahih Muslim, hadith 4245
Overgeleverd door Imran ibn Husain. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Imran ibn Husain
Sahih Muslim geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِي عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ . فَأَتَاهُ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ " أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ " . ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ . وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ . قَالَ " لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلاَحِ " . ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ . فَأَتَاهُ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي . قَالَ " هَذِهِ حَاجَتُكَ " . فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ - قَالَ - وَأُسِرَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ وَأُصِيبَتِ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتِ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَىْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنَ الْوَثَاقِ فَأَتَتِ الإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنَ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ - قَالَ - وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتِ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ . فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا . فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ . فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لاَ وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلاَ فِيمَا لاَ يَمْلِكُ الْعَبْدُ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ " لاَ نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ " .
Zuhair ibn Harb en Ali ibn Hujr as-Sa'di hebben mij overgeleverd - en de bewoording is van Zuhair - zij zeiden: Isma'il ibn Ibrahim heeft ons overgeleverd, Ayyub heeft ons overgeleverd, van Abu Qilabah, van Abu al-Muhallab, van Imran ibn Husain, die zei: Thaqif was bondgenoot van Banu Uqail. Thaqif nam twee mannen van de metgezellen van Allah's Boodschapper ﷺ gevangen, en de metgezellen van Allah's Boodschapper ﷺ namen een man van Banu Uqail gevangen en buitelden samen met hem al-'Adbaa'. Allah's Boodschapper ﷺ kwam naar hem toe terwijl hij vastgebonden was. Hij riep: 'O Muhammad!' De Profeet ﷺ ging naar hem toe en vroeg: 'Wat scheelt je?' Hij antwoordde: 'Waarom heb je mij gevangengenomen en waarom heb je de voorloper van de pelgrims (de kameel) gepakt?' Uit eerbied voor haar zei de Profeet ﷺ: 'Ik heb je gevangengenomen vanwege de misdaad van je bondgenoten, Thaqif.' Vervolgens keerde hij zich van hem af, maar de man riep hem opnieuw: 'O Muhammad! O Muhammad!' En omdat Allah's Boodschapper ﷺ barmhartig en zachtaardig was, keerde hij terug en vroeg: 'Wat scheelt je?' De man zei: 'Ik ben moslim.' De Profeet ﷺ antwoordde: 'Als je dat had gezegd toen je nog vrij was, zou je volledig geslaagd zijn.' Daarna keerde hij zich weer om, maar de man riep hem opnieuw: 'O Muhammad! O Muhammad!' De Profeet ﷺ kwam naar hem toe en vroeg: 'Wat scheelt je?' Hij zei: 'Ik heb honger, geef mij te eten, en ik heb dorst, geef mij te drinken.' De Profeet ﷺ zei: 'Dit is jouw behoefte.' Vervolgens werd hij vrijgekocht in ruil voor de twee gevangenen. De overleveraar zei verder: Een vrouw van de Ansar werd gevangengenomen en ook al-'Adbaa' werd buitgemaakt. De vrouw zat vastgebonden en de mensen lieten hun vee rusten voor hun huizen. Op een nacht ontsnapte zij uit haar boeien en ging naar de kamelen. Telkens wanneer zij een kameel naderde, begon deze te balken en liet zij hem met rust, totdat zij bij al-'Adbaa' kwam; die balkte niet, want het was een goedmoedige kameel. Zij ging op haar rug zitten, dreef haar voort en vertrok. Toen de vijanden dit merkten, gingen zij achter haar aan, maar zij konden haar niet inhalen. De vrouw had een gelofte gedaan aan Allah: als Hij haar via deze kameel zou redden, zou zij haar offeren. Toen zij in Medina aankwam, zagen de mensen haar en zeiden: 'Dit is al-'Adbaa', de kameel van Allah's Boodschapper ﷺ!' De vrouw vertelde dat zij een gelofte had gedaan om de kameel te offeren als Allah haar zou redden. Zij gingen naar Allah's Boodschapper ﷺ en vertelden hem dit. Hij zei: 'Subhanallah! Wat een slechte vergelding heeft zij gegeven! Zij heeft een gelofte aan Allah gedaan dat als Hij haar zou redden, zij de kameel zou offeren. Er is geen nakoming van een gelofte in ongehoorzaamheid, noch in iets waarover de dienaar geen beschikking heeft.' In de overlevering van Ibn Hujr staat: 'Er is geen gelofte in ongehoorzaamheid tegenover Allah.'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Een gelofte tot ongehoorzaamheid of buiten iemands bezit is niet bindend.
De overlevering beschrijft de gevangenneming van een man uit Banu Uqail en een vrouw van de Ansar. De vrouw ontsnapte op de kameel al-'Adbaa' en had beloofd die te offeren als Allah haar daarmee zou redden. De Profeet ﷺ verklaarde dat een gelofte tot ongehoorzaamheid niet wordt nagekomen en dat men niet kan beschikken over iets dat niet van hem is.
Een toezegging aan Allah om iets te doen.
Een daad die ingaat tegen wat Allah heeft toegestaan of opgedragen.
De kameel van de Profeet ﷺ die in het verhaal wordt genoemd.
Klassieke geleerden leiden af dat een gelofte om een verboden daad te verrichten niet mag worden nagekomen. Ook is een gelofte niet bindend wanneer zij iets betreft waarover de persoon geen beschikkingsrecht heeft, zoals de kameel van een ander. De Profeet ﷺ reageerde bovendien met barmhartigheid op de gevangene en erkende diens concrete behoefte aan voedsel en drinken. De wetscholen bespreken aanvullende regels over geloften en eventuele boetedoening; die verschillen per situatie en formulering.
- Beloof niet dat je iets doet voordat je hebt nagegaan of die daad toegestaan is en of je erover mag beschikken.
- Als je een gelofte tot ongehoorzaamheid hebt gedaan, voer die dan niet uit en vraag een deskundige geleerde welke verdere stap voor jouw situatie geldt.
- Behandel mensen in nood met barmhartigheid en neem hun behoefte aan voedsel en drinken serieus.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.