Het Boek van Jihad en Veldtochten · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadith 4580

Overgeleverd door Aisha. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Het Boek van Jihad en Veldtochten
صحيح مسلم
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Aisha

Sahih (betrouwbaar)

Sahih Muslim geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، أَخْبَرَنَا حُجَيْنٌ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكٍ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمْسِ خَيْبَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ - صلى الله عليه وسلم - فِي هَذَا الْمَالِ ‏"‏ ‏.‏ وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ - قَالَ - فَهَجَرَتْهُ فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ لَيْلاً وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنَ النَّاسِ وِجْهَةٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ فَلَمَّا تُوُفِّيَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ وَلَمْ يَكُنْ بَايَعَ تِلْكَ الأَشْهُرَ فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنِ ائْتِنَا وَلاَ يَأْتِنَا مَعَكَ أَحَدٌ - كَرَاهِيَةَ مَحْضَرِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ - فَقَالَ عُمَرُ لأَبِي بَكْرٍ وَاللَّهِ لاَ تَدْخُلْ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَاهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي إِنِّي وَاللَّهِ لآتِيَنَّهُمْ ‏.‏ فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ ‏.‏ فَتَشَهَّدَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَضِيلَتَكَ وَمَا أَعْطَاكَ اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالأَمْرِ وَكُنَّا نَحْنُ نَرَى لَنَا حَقًّا لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ يُكَلِّمُ أَبَا بَكْرٍ حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَمْوَالِ فَإِنِّي لَمْ آلُ فِيهِ عَنِ الْحَقِّ وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلاَّ صَنَعْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ عَلِيٌّ لأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ ‏.‏ فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ صَلاَةَ الظُّهْرِ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ وَتَخَلُّفَهُ عَنِ الْبَيْعَةِ وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَتَشَهَّدَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ وَأَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ وَلاَ إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ وَلَكِنَّا كُنَّا نَرَى لَنَا فِي الأَمْرِ نَصِيبًا فَاسْتُبِدَّ عَلَيْنَا بِهِ فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ ‏.‏ فَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا حِينَ رَاجَعَ الأَمْرَ الْمَعْرُوفَ ‏.‏

Vertaling

Moehammad ibn Râfi' heeft mij overgeleverd, Hoedjain heeft ons bericht, Laith heeft ons overgeleverd, van 'Oqail, van Ibn Shihâb, van 'Urwa ibn az-Zoebair, van 'Âisha, dat zij hem heeft geïnformeerd dat Fâtima, de dochter van de Boodschapper van Allah ﷺ, iemand naar Aboe Bakr as-Siddîq stuurde om haar erfdeel van de Boodschapper van Allah ﷺ op te eisen, bestaande uit wat Allah hem had geschonken in Medina en Fadak, en wat overbleef van het vijfde deel van Khaybar. Aboe Bakr zei:

"De Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezegd: 'Wij laten geen erfenis na; wat wij achterlaten is sadaqah (liefdadigheid). De familie van Moehammad ﷺ mag slechts van deze bezittingen eten.'" En bij Allah, ik zal niets veranderen aan de sadaqah van de Boodschapper van Allah ﷺ ten opzichte van de staat waarin het zich bevond tijdens het leven van de Boodschapper van Allah ﷺ, en ik zal ermee handelen zoals de Boodschapper van Allah ﷺ zelf deed. Aboe Bakr weigerde daarom iets aan Fâtima te geven, waarop Fâtima boos werd op Aboe Bakr hierom. Zij verbrak het contact met hem en sprak niet meer tegen hem tot aan haar dood. Zij leefde nog zes maanden na het overlijden van de Boodschapper van Allah ﷺ. Toen zij stierf, begroef haar echtgenoot, 'Ali ibn Abi Tâlib, haar 's nachts zonder Aboe Bakr daarvan op de hoogte te stellen, en hij verrichtte zelf het begrafenisgebed voor haar. Zolang Fâtima leefde, genoot 'Ali veel aanzien onder de mensen, maar na haar dood merkte hij een veranderde houding bij hen. Daarom zocht hij verzoening met Aboe Bakr en wilde hem trouw zweren, aangezien hij dat in die maanden nog niet had gedaan. Hij stuurde een boodschap naar Aboe Bakr: "Kom naar ons, maar laat niemand met je meekomen," omdat hij de aanwezigheid van 'Omar ibn al-Khattâb niet wenste. 'Omar zei echter tegen Aboe Bakr: "Bij Allah, ga niet alleen naar hen toe!" Maar Aboe Bakr antwoordde: "Wat zouden zij mij kunnen doen? Bij Allah, ik zal zeker naar hen toegaan." Vervolgens ging Aboe Bakr naar hen toe. 'Ali ibn Abi Tâlib sprak de tashahhud uit en zei daarna: "O Aboe Bakr, wij erkennen jouw voortreffelijkheid en wat Allah jou heeft gegeven, en wij benijden jou niet om het goede dat Allah jou heeft geschonken. Echter, jij hebt de zaak alleen besloten zonder ons te raadplegen, terwijl wij meenden recht te hebben op inspraak vanwege onze verwantschap met de Boodschapper van Allah ﷺ." Hij bleef zo tegen Aboe Bakr spreken totdat diens ogen zich vulden met tranen. Toen Aboe Bakr het woord nam, zei hij: "Bij Degene in Wiens Hand mijn ziel is, de verwantschap met de Boodschapper van Allah ﷺ is mij dierbaarder dan mijn eigen familieverwantschap. Wat betreft het geschil tussen ons over deze bezittingen: ik heb daarin geenszins afgeweken van de waarheid en ik heb niets nagelaten van wat ik de Boodschapper van Allah ﷺ zag doen, of ik heb het ook gedaan." Daarop zei 'Ali tegen Aboe Bakr: "Vanmiddag is het tijdstip voor de bay'ah (trouwbelofte)." Nadat Aboe Bakr het dhuhr-gebed had verricht, besteeg hij de minbar, sprak de tashahhud uit, en noemde de situatie van 'Ali, zijn uitstel van de trouwbelofte en het excuus dat hij daarvoor had aangeboden. Vervolgens vroeg hij Allah om vergeving. Daarna sprak 'Ali ibn Abi Tâlib de tashahhud uit, prees de verdiensten van Aboe Bakr en verklaarde dat zijn handelen niet voortkwam uit jaloezie jegens Aboe Bakr of ontkenning van de positie waarmee Allah hem had begunstigd, maar dat zij meenden aanspraak te maken op een aandeel in het bestuur, waarna de zaak buiten hen om was beslist, waardoor zij zich gekrenkt voelden. De moslims waren hierover verheugd en zeiden: "Je hebt juist gehandeld." Zo stonden de moslims weer positief tegenover 'Ali toen hij terugkeerde naar het juiste pad.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Aboe Bakr en Ali herstelden hun onderlinge verzoening na een geschil.

Achtergrond & aanleiding

De tekst beschrijft Fatima’s verzoek om bezittingen als erfdeel, Aboe Bakrs beroep op de uitspraak van de Profeet ﷺ over wat profeten nalaten, en het latere gesprek waarin Ali en Aboe Bakr hun geschil en de kwestie van de trouwbelofte bespraken.

Moeilijke woorden uitgelegd
sadaqah

Liefdadigheid of bezit dat voor algemeen nut wordt beheerd.

bay'ah

Een trouwbelofte aan de leider.

Fadak

Een plaats waarvan de opbrengsten in het bericht worden genoemd.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden leiden uit het bericht af dat de bezittingen die de Profeet ﷺ achterliet volgens Aboe Bakr niet als erfdeel werden verdeeld, maar beheerd bleven zoals tijdens het leven van de Profeet ﷺ. Zij benadrukken ook dat Aboe Bakr de verwantschap met de Profeet ﷺ hoogachtte en dat Ali zijn bezwaar over inspraak in het bestuur openlijk toelichtte. De overlevering laat zien hoe overleg, erkenning van elkaars verdiensten en publieke verzoening de gemeenschap weer konden verenigen; zij vormt op zichzelf geen volledige uiteenzetting van alle regels over nalatenschappen.

Lessen voor vandaag
  1. Bespreek meningsverschillen rechtstreeks en met respect voor de verdiensten van de ander.
  2. Leg bij een conflict helder uit welke overtuiging of zorg je handelen bepaalt.
  3. Werk na een geschil actief aan verzoening en herstel van vertrouwen binnen de gemeenschap.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.