Het Boek van Geloof · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadith 93

Overgeleverd door Umar ibn al-Khattab. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Het Boek van Geloof
صحيح مسلم
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Umar ibn al-Khattab

Sahih (betrouwbaar)

Sahih Muslim geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلاَءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلاً الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلاَمَ إِلَىَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ - وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ - وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لاَ قَدَرَ وَأَنَّ الأَمْرَ أُنُفٌ ‏.‏ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لاَ يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلاَ يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الإِسْلاَمُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِيمَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنِ السَّائِلُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Vertaling

Aboe Chaisama, Zoehair ibn Harb, heeft mij overgeleverd: Waki' heeft ons overgeleverd van Kahmas, van Abdullah ibn Boeraida, van Yahya ibn Ya'mar. En Oebaidallah ibn Moe'adh al-Anbari heeft ons overgeleverd - en dit is zijn hadith -: Mijn vader heeft ons overgeleverd, Kahmas heeft ons overgeleverd, van Ibn Boeraida, van Yahya ibn Ya'mar, die zei: De eerste persoon die in Basra over de goddelijke voorbeschikking (qadar) sprak, was Ma'bad al-Djoehani. Ik en Hoemaid ibn Abdoer-Rahman al-Himjari vertrokken toen op bedevaart of omra en zeiden tegen elkaar: 'Als we een van de metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ zouden ontmoeten, zouden we hem kunnen vragen naar wat deze mensen over de voorbeschikking zeggen.' Het werd ons gegund dat we Abdullah ibn Omar ibn al-Chattab tegenkwamen terwijl hij de moskee binnenkwam. Mijn metgezel en ik gingen aan weerszijden van hem staan, de één rechts en de ander links. Ik vermoedde dat mijn metgezel het woord aan mij zou laten, dus zei ik: 'O Aboe Abdoer-Rahman! Er zijn bij ons mensen opgedoken die de Koran reciteren en kennis vergaren' – en hij noemde hun zaken – 'en zij beweren dat er geen voorbeschikking is en dat alles toevallig gebeurt.' Hij antwoordde: 'Wanneer je zulke mensen ontmoet, zeg hun dan dat ik niets met hen te maken heb en zij niets met mij. Bij Degene bij Wie Abdullah ibn Omar zweert: als iemand van hen goud ter grootte van de berg Oehoed zou bezitten en het zou uitgeven, zou Allah het niet van hem aannemen totdat hij in de voorbeschikking gelooft.' Vervolgens zei hij: 'Mijn vader, Omar ibn al-Chattab, vertelde mij: Terwijl wij op een dag bij de Boodschapper van Allah ﷺ zaten, kwam er een man bij ons binnen met zeer witte kleding en zeer zwart haar. Er waren geen sporen van een reis op hem te zien en niemand van ons herkende hem. Hij ging naast de Profeet ﷺ zitten, plaatste zijn knieën tegen diens knieën, legde zijn handen op zijn dijen en zei:

"O Moehammad, vertel mij over de islam." De Boodschapper van Allah ﷺ antwoordde: "De islam is dat je getuigt dat er geen god is dan Allah en dat Moehammad de Boodschapper van Allah is, dat je het gebed verricht, de zakaat betaalt, vast in de Ramadan en de pelgrimstocht naar het Huis maakt als je daartoe in staat bent." Hij zei: "Je hebt gelijk gesproken." Wij waren verbaasd dat hij hem vragen stelde en hem vervolgens bevestigde. Hij vroeg verder: "Vertel mij over het geloof (iman)." Hij antwoordde: "Dat je gelooft in Allah, Zijn engelen, Zijn boeken, Zijn boodschappers, de Laatste Dag en dat je gelooft in de voorbeschikking, zowel het goede als het kwade ervan." Hij zei: "Je hebt gelijk gesproken." Hij vroeg: "Vertel mij over ihsan." Hij antwoordde: "Dat je Allah aanbidt alsof je Hem ziet; want als jij Hem niet ziet, dan ziet Hij jou wel." Hij vroeg: "Vertel mij over het Uur." Hij antwoordde: "Degene aan wie het gevraagd wordt, weet er niet meer over dan de vrager." Hij vroeg: "Vertel mij dan over de tekenen ervan." Hij antwoordde: "Dat de slavin haar meesteres zal baren en dat je blote, naakte, arme schapenhoeders zult zien die wedijveren in het bouwen van hoge gebouwen." Daarna vertrok hij. Ik bleef nog lange tijd zitten, waarna hij tegen mij zei: "O Omar, weet jij wie de vrager was?" Ik antwoordde: "Allah en Zijn Boodschapper weten het beter." Hij zei: "Het was Djibril; hij kwam tot jullie om jullie jullie religie te onderwijzen."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

De hadith verbindt islam, geloof, ihsan en geloof in de voorbeschikking.

Achtergrond & aanleiding

Yahya ibn Ya'mar vertelt dat in Basra discussie ontstond over de voorbeschikking. Hij en Humaid ibn Abd ar-Rahman zochten daarom een metgezel van de Profeet ﷺ op en vroegen Ibn Umar ernaar. Ibn Umar antwoordde met de overlevering van Omar over Djibril, die de religie onderwees.

Moeilijke woorden uitgelegd
Qadar

Allahs voorbeschikking: Zijn kennis en bepaling van alles wat gebeurt, het goede en het kwade.

Ihsan

Allah aanbidden met oprechte aandacht, alsof je Hem ziet, in het besef dat Hij jou ziet.

Het Uur

De Dag des Oordeels; het precieze tijdstip ervan is alleen bij Allah bekend.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden beschouwen de overlevering van Djibril als een kerntekst die islam, iman en ihsan samenbrengt: zichtbare daden, innerlijke overtuiging en oprechte aanbidding. De zes genoemde geloofspunten omvatten ook het geloof in qadar; Ibn Umar benadrukt dat dit geen bijkomstig onderwerp is. Geleerden leggen uit dat geloof in de voorbeschikking niet betekent dat mensen geen verantwoordelijkheid hebben voor hun keuzes. De vijf zuilen beschrijven de voornaamste uiterlijke verplichtingen, waaronder de bedevaart voor wie daartoe in staat is. De vier soennitische wetscholen erkennen deze grondslagen; de hadith is bovendien een voorbeeld van onderwijzen door vragen en antwoorden.

Lessen voor vandaag
  1. Leer de geloofsgrondslagen en de vijf zuilen, en vertaal ze naar dagelijkse aanbidding en keuzes.
  2. Bid en handel met aandacht: herinner jezelf eraan dat Allah jou ziet, ook wanneer anderen dat niet doen.
  3. Bespreek geloofsvragen zorgvuldig en zoek betrouwbare kennis bij deskundige geleerden.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.