Het Boek van de Verdeling van Al-Fay' · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, hadith 4148

Overgeleverd door Malik ibn Aws ibn al-Hadathan. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Het Boek van de Verdeling van Al-Fay'
سنن النسائي
Wie vertelde het?

Van an‑Nasa'i terug naar Malik ibn Aws ibn al‑Hadathan

Sahih (betrouwbaar)
  1. 1Ali ibn Hujrvertelde het aan an‑Nasa'iعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
  2. 2Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
  3. 3Ayyubأَيُّوبَ
  4. 4Ikrima ibn Khalidعِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ
  5. 5Malik ibn Aws ibn al‑Hadathanمَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ

Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift.

De overlevering

Arabische tekst

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ جَاءَ الْعَبَّاسُ وَعَلِيٌّ إِلَى عُمَرَ يَخْتَصِمَانِ فَقَالَ الْعَبَّاسُ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا ‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ افْصِلْ بَيْنَهُمَا ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لاَ أَفْصِلُ بَيْنَهُمَا قَدْ عَلِمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ الزُّهْرِيُّ وَلِيَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَ مِنْهَا قُوتَ أَهْلِهِ وَجَعَلَ سَائِرَهُ سَبِيلَهُ سَبِيلَ الْمَالِ ثُمَّ وَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ ثُمَّ وُلِّيتُهَا بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ فَصَنَعْتُ فِيهَا الَّذِي كَانَ يَصْنَعُ ثُمَّ أَتَيَانِي فَسَأَلاَنِي أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْهِمَا عَلَى أَنْ يَلِيَاهَا بِالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي وُلِّيتُهَا بِهِ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا وَأَخَذْتُ عَلَى ذَلِكَ عُهُودَهُمَا ثُمَّ أَتَيَانِي يَقُولُ هَذَا اقْسِمْ لِي بِنَصِيبِي مِنِ ابْنِ أَخِي ‏.‏ وُيَقُولُ هَذَا اقْسِمْ لِي بِنَصِيبِي مِنِ امْرَأَتِي ‏.‏ وَإِنْ شَاءَا أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْهِمَا عَلَى أَنْ يَلِيَاهَا بِالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي وُلِّيتُهَا بِهِ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا وَإِنْ أَبَيَا كُفِيَا ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ ‏{‏ وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ ‏}‏ هَذَا لِهَؤُلاَءِ ‏{‏ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏}‏ هَذِهِ لِهَؤُلاَءِ ‏{‏ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ ‏}‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ هَذِهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً قُرًى عَرَبِيَّةً فَدَكُ كَذَا وَكَذَا ‏{‏ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ ‏}‏ وَ ‏{‏ لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ ‏}‏ ‏{‏ وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ ‏}‏ ‏{‏ وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ ‏}‏ فَاسْتَوْعَبَتْ هَذِهِ الآيَةُ النَّاسَ فَلَمْ يَبْقَ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلاَّ لَهُ فِي هَذَا الْمَالِ حَقٌّ - أَوْ قَالَ حَظٌّ - إِلاَّ بَعْضَ مَنْ تَمْلِكُونَ مِنْ أَرِقَّائِكُمْ وَلَئِنْ عِشْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حَقُّهُ أَوْ قَالَ حَظُّهُ ‏.‏

Vertaling

Mālik ibn Aws ibn al-Hadathan berichtte:

"Al-Abbās en ʿAlī kwamen naar ʿUmar met een geschil. Al-Abbās zei: 'Oordeel tussen hem en mij.' De mensen zeiden: 'Beslecht het geschil tussen hen.' ʿUmar zei: 'Ik zal niet tussen hen oordelen. Zij weten beiden dat de Boodschapper van Allah ﷺ heeft gezegd: Wij worden niet erfelijk opgevolgd; wat wij achterlaten is sadaqah.'" Az-Zuhrī zei: "De Boodschapper van Allah ﷺ beheerde dit bezit; hij nam ervan wat nodig was voor het levensonderhoud van zijn familie en besteedde de rest op dezelfde manier als andere gemeenschappelijke bezittingen. Daarna beheerde Abū Bakr het na hem, en vervolgens beheerde ik het na Abū Bakr, waarbij ik handelde zoals zij hadden gedaan. Toen kwamen deze twee naar mij en vroegen mij om het aan hen over te dragen, op voorwaarde dat zij het zouden beheren zoals de Boodschapper van Allah ﷺ, Abū Bakr en ik hadden gedaan. Ik droeg het aan hen over en nam hun beloften daarop. Later kwamen zij weer naar mij; de één zei: 'Geef mij mijn aandeel uit het bezit van mijn neef,' en de ander zei: 'Geef mij mijn aandeel uit het bezit van mijn vrouw.' Als zij willen dat ik het aan hen overdraag op voorwaarde dat zij het beheren zoals de Boodschapper van Allah ﷺ, Abū Bakr en ik hebben gedaan, dan zal ik het aan hen geven; maar als zij weigeren, dan hoeven zij zich daarover geen zorgen te maken." Vervolgens reciteerde hij: {En weet dat wanneer jullie oorlogsbuit verwerven, een vijfde daarvan toekomt aan Allah, aan de Boodschapper, aan de verwanten, de wezen, de armen en de reizigers} (Al-Anfāl 8:41) — dit is voor hen. {De sadaqāt zijn slechts voor de armen, de behoeftigen, degenen die ermee belast zijn, degenen wier harten gewonnen moeten worden, voor de vrijkoop van slaven, de schuldenaren en voor de zaak van Allah} (At-Tawbah 9:60) — dit is voor hen. {En wat Allah als buit (fay’) aan Zijn Boodschapper heeft gegeven van hen — jullie hebben daarvoor geen paarden of kamelen in galop laten rennen} (Al-Hashr 59:6). Az-Zuhrī zei: Dit geldt uitsluitend voor de Boodschapper van Allah ﷺ en verwijst naar specifieke Arabische dorpen zoals Fadak en dergelijke. {Wat Allah als buit (fay’) aan Zijn Boodschapper heeft gegeven van de bewoners van de steden, dat is voor Allah, voor de Boodschapper, voor de verwanten, de wezen, de armen en de reizigers} (Al-Hashr 59:7), en {voor de arme muhājirūn die uit hun huizen en bezittingen zijn verdreven} (Al-Hashr 59:8), en {degenen die vóór hen in Medina woonden en het geloof hadden aanvaard} (Al-Hashr 59:9), en {degenen die na hen kwamen} (Al-Hashr 59:10). Deze verzen omvatten alle mensen, zodat er geen enkele moslim overblijft die geen recht — of aandeel — heeft in dit bezit, behalve sommigen van de slaven die jullie bezitten. En als ik leef, zo Allah wil, zal zeker elke moslim zijn recht — of aandeel — ontvangen."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Het bezit van de Profeet ﷺ is geen erfenis, maar blijft bestemd voor gemeenschappelijk beheer.

Achtergrond & aanleiding

Al-ʿAbbās en ʿAlī legden bij ʿUmar een geschil voor over het beheer en de aanspraken op bezit dat met de Profeet ﷺ verbonden was. ʿUmar herinnerde hen aan de uitspraak dat de profeten niet worden geërfd en dat hun nalatenschap sadaqah is.

Moeilijke woorden uitgelegd
Fay’

Bezittingen die zonder een veldslag in handen van de moslims kwamen en volgens de regels voor algemeen nut werden beheerd.

Sadaqah

Liefdadigheid of bezit dat voor een godsdienstig en gemeenschappelijk doel wordt bestemd.

Khums

Het vijfde deel van oorlogsbuit dat volgens Koran 8:41 aan de genoemde bestemmingen toekomt.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden leiden hieruit af dat de bezittingen die de Profeet ﷺ als nalatenschap achterliet niet onder zijn erfgenamen worden verdeeld zoals gewone erfenis; zij blijven bestemd voor de publieke belangen die de islamitische regels aanwijzen. Het beheer kan aan bevoegde vertegenwoordigers worden toevertrouwd, maar zij moeten het doel en de voorwaarden ervan bewaken. De passage onderstreept tevens dat publieke middelen geen privébezit van bestuurders zijn en dat rechthebbenden hun aandeel volgens rechtvaardige regels moeten ontvangen.

Lessen voor vandaag
  1. Behandel publiek bezit als een toevertrouwde verantwoordelijkheid en leg uitgaven en besluiten zorgvuldig vast.
  2. Maak bij een erfenis onderscheid tussen persoonlijk bezit en middelen die volgens religieuze regels een publieke bestemming hebben.
  3. Los geschillen over vermogen op met kennis van de geldende regels en zonder publieke middelen als privéaandeel op te eisen.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.