Het Boek van Eden (Qasamah), Vergelding en Bloedgeld · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, hadith 4706

Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Het Boek van Eden (Qasamah), Vergelding en Bloedgeld
سنن النسائي
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas

Sahih (betrouwbaar)

De overlevering

Arabische tekst

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا قَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَوَّلُ قَسَامَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ كَانَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ اسْتَأْجَرَ رَجُلاً مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ فَخِذِ أَحَدِهِمْ - قَالَ - فَانْطَلَقَ مَعَهُ فِي إِبِلِهِ فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدِ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي لاَ تَنْفِرُ الإِبِلُ فَأَعْطَاهُ عِقَالاً يَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِهِ فَلَمَّا نَزَلُوا وَعُقِلَتِ الإِبِلُ إِلاَّ بَعِيرًا وَاحِدًا فَقَالَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ مَا شَأْنُ هَذَا الْبَعِيرِ لَمْ يُعْقَلْ مِنْ بَيْنِ الإِبِلِ قَالَ لَيْسَ لَهُ عِقَالٌ ‏.‏ قَالَ فَأَيْنَ عِقَالُهُ قَالَ مَرَّ بِي رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدِ انْقَطَعَتْ عُرْوَةَ جُوَالِقِهِ فَاسْتَغَاثَنِي فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي لاَ تَنْفِرُ الإِبِلُ ‏.‏ فَأَعْطَيْتُهُ عِقَالاً فَحَذَفَهُ بِعَصًا كَانَ فِيهَا أَجَلُهُ فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ أَتَشْهَدُ الْمَوْسِمَ قَالَ مَا أَشْهَدُ وَرُبَّمَا شَهِدْتُ ‏.‏ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي رِسَالَةً مَرَّةً مِنَ الدَّهْرِ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ إِذَا شَهِدْتَ الْمَوْسِمَ فَنَادِ يَا آلَ قُرَيْشٍ فَإِذَا أَجَابُوكَ فَنَادِ يَا آلَ هَاشِمٍ فَإِذَا أَجَابُوكَ فَسَلْ عَنْ أَبِي طَالِبٍ فَأَخْبِرْهُ أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَنِي فِي عِقَالٍ وَمَاتَ الْمُسْتَأْجَرُ فَلَمَّا قَدِمَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ أَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ مَا فَعَلَ صَاحِبُنَا قَالَ مَرِضَ فَأَحْسَنْتُ الْقِيَامَ عَلَيْهِ ثُمَّ مَاتَ فَنَزَلْتُ فَدَفَنْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ كَانَ ذَا أَهْلَ ذَاكَ مِنْكَ ‏.‏ فَمَكُثَ حِينًا ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ الْيَمَانِيَّ الَّذِي كَانَ أَوْصَى إِلَيْهِ أَنْ يُبَلِّغَ عَنْهُ وَافَى الْمَوْسِمَ قَالَ يَا آلَ قُرَيْشٍ ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ قُرَيْشٌ ‏.‏ قَالَ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ بَنُو هَاشِمٍ ‏.‏ قَالَ أَيْنَ أَبُو طَالِبٍ قَالَ هَذَا أَبُو طَالِبٍ ‏.‏ قَالَ أَمَرَنِي فُلاَنٌ أَنْ أُبَلِّغَكَ رِسَالَةً أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَهُ فِي عِقَالٍ ‏.‏ فَأَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ اخْتَرْ مِنَّا إِحْدَى ثَلاَثٍ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُؤَدِّيَ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ فَإِنَّكَ قَتَلْتَ صَاحِبَنَا خَطَأً وَإِنْ شِئْتَ يَحْلِفُ خَمْسُونَ مِنْ قَوْمِكَ أَنَّكَ لَمْ تَقْتُلْهُ فَإِنْ أَبَيْتَ قَتَلْنَاكَ بِهِ ‏.‏ فَأَتَى قَوْمَهُ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُمْ فَقَالُوا نَحْلِفُ ‏.‏ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَدْ وَلَدَتْ لَهُ فَقَالَتْ يَا أَبَا طَالِبٍ أُحِبُّ أَنْ تُجِيزَ ابْنِي هَذَا بِرَجُلٍ مِنَ الْخَمْسِينَ وَلاَ تُصْبِرْ يَمِينَهُ ‏.‏ فَفَعَلَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَرَدْتَ خَمْسِينَ رَجُلاً أَنْ يَحْلِفُوا مَكَانَ مِائَةٍ مِنَ الإِبِلِ يُصِيبُ كُلُّ رَجُلٍ بَعِيرَانِ فَهَذَانِ بَعِيرَانِ فَاقْبَلْهُمَا عَنِّي وَلاَ تُصْبِرْ يَمِينِي حَيْثُ تُصْبَرُ الأَيْمَانُ ‏.‏ فَقَبِلَهُمَا وَجَاءَ ثَمَانِيَةٌ وَأَرْبَعُونَ رَجُلاً حَلَفُوا ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا حَالَ الْحَوْلُ وَمِنَ الثَّمَانِيَةِ وَالأَرْبَعِينَ عَيْنٌ تَطْرِفُ ‏.‏

Vertaling

Ibn 'Abbas heeft overgeleverd:

"De eerste qasamah in de tijd van onwetendheid betrof een man van Banu Hashim die door een man van Quraish, uit een andere tak van de stam, was ingehuurd. Hij ging met hem mee om zijn kamelen te drijven. Onderweg kwam er een man van Banu Hashim voorbij wiens leren riem van zijn zak was gebroken. Hij zei tegen de ingehuurde werker: 'Help mij alsjeblieft met een touw waarmee ik het handvat van mijn zak kan vastbinden, zodat de kamelen niet weglopen.' De werker gaf hem een touw en hij bond zijn zak ermee vast. Toen ze halt hielden, werden alle kamelen vastgebonden, behalve één. Degene die hem had ingehuurd vroeg: 'Waarom is deze kameel, in tegenstelling tot de rest, niet vastgebonden?' Hij antwoordde: 'Er is geen touw voor.' De werkgever vroeg: 'Waar is het touw dan?' Hij zei: 'Er kwam een man van Banu Hashim voorbij wiens leren riem was gebroken; hij riep mij om hulp en zei: "Help mij met een touw om mijn zak vast te binden, anders lopen de kamelen weg." Dus gaf ik hem mijn touw.' Daarop sloeg de werkgever hem met een stok, wat uiteindelijk tot zijn dood leidde. Vervolgens kwam er een man uit Jemen langs (vlak voordat de Hashimi-man stierf). De stervende man vroeg hem: 'Ga jij dit jaar de bedevaart bijwonen?' De Jemeniet antwoordde: 'Ik denk het niet, maar misschien wel.' De stervende man vroeg: 'Wil je dan één keer in je leven een boodschap voor mij overbrengen?' Hij zei: 'Ja.' De stervende man vervolgde: 'Als je de bedevaart bijwoont, roep dan: "O familie van Quraish!" Als zij antwoorden, roep dan: "O familie van Hashim!" Als zij antwoorden, vraag dan naar Abu Talib en zeg hem dat zo-en-zo mij heeft gedood vanwege een touw.' Daarna stierf de ingehuurde werker. Toen degene die hem had ingehuurd terugkeerde, ging Abu Talib naar hem toe en vroeg: 'Wat is er met onze metgezel gebeurd?' Hij loog: 'Hij werd ziek en ik heb goed voor hem gezorgd, maar hij is overleden. Ik ben gestopt en heb hem begraven.' Abu Talib zei: 'Dat verdiende hij van jou.' Enige tijd later arriveerde de Jemenitische man, aan wie de boodschap was toevertrouwd, tijdens het bedevaartsseizoen. Hij riep: 'O familie van Quraish!' Zij antwoordden: 'Hier is Quraish.' Hij riep: 'O familie van Banu Hashim!' Zij antwoordden: 'Hier is Banu Hashim.' Hij vroeg: 'Waar is Abu Talib?' Zij zeiden: 'Hier is Abu Talib.' De Jemeniet sprak: 'Zo-en-zo droeg mij op u een boodschap te brengen: zo-en-zo heeft hem gedood vanwege een kamelentouw.' Abu Talib ging naar de beschuldigde en zei: 'Kies uit drie opties die wij u aanbieden. Als u wilt, kunt u ons honderd kamelen betalen als bloedgeld, omdat u onze metgezel per ongeluk hebt gedood. Of, als u wilt, kunnen vijftig mannen van uw volk zweren dat u hem niet hebt gedood. Maar als u weigert, zullen wij u doden als vergelding.' De man ging naar zijn volk en vertelde hen hierover. Zij zeiden: 'Wij zullen de eed afleggen.' Toen kwam er een vrouw van Banu Hashim, die getrouwd was met een man van hen en hem een kind had geschonken, naar Abu Talib en zei: 'O Abu Talib, ik wens dat mijn zoon, die tot deze vijftig mannen behoort, wordt vrijgesteld van het afleggen van de eed.' Abu Talib stemde toe en stelde hem vrij. Vervolgens kwam een andere man naar hem toe en zei: 'O Abu Talib, u verlangt dat vijftig mannen een eed afleggen ter vervanging van honderd kamelen; dat betekent dat elke man twee kamelen zou moeten geven. Hier zijn twee kamelen; accepteer ze van mij en dwing mij niet tot het afleggen van de eed.' Abu Talib accepteerde de kamelen en stelde ook hem vrij van de eed. Uiteindelijk kwamen er achtenveertig mannen die de eed aflegden." Ibn 'Abbas zei: "Bij Degene in Wiens Hand mijn ziel is, nog voordat het jaar voorbij was, bleef er van die achtenveertig mannen niemand meer in leven."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Bij een onbewezen doding beschrijft Ibn Abbas een oude vorm van qasamah.

Achtergrond & aanleiding

Ibn Abbas vertelt over de eerste qasamah in de tijd van onwetendheid: een ingehuurde man uit Banu Hashim stierf nadat zijn werkgever hem had geslagen. Een Jemeniet bracht zijn laatste boodschap over aan Abu Talib, waarna een geschil ontstond over bloedgeld, eden en vergelding.

Moeilijke woorden uitgelegd
Qasamah

Een procedure met eden die in bepaalde gevallen van een onopgeloste moord wordt besproken.

Bloedgeld

Een financiële vergoeding aan de nabestaanden voor een gedode persoon.

Vergelding

Een rechterlijke straf voor een doding; zij mag niet eigenmachtig worden uitgevoerd.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke juristen bespreken qasamah als een bijzondere bewijsprocedure bij een moordzaak waarin sterk vermoeden bestaat maar geen gewone doorslaggevende bewijsvoering beschikbaar is. De scholen verschillen over de voorwaarden, de volgorde van de eden en de gevolgen ervan. Het verhaal beschrijft een pre-islamitische afhandeling en vormt op zichzelf geen vrijbrief voor stamgewijze dreiging of eigenrichting; de islamitische regels over bewijs, rechtspraak en vergelding zijn leidend.

Lessen voor vandaag
  1. Beschuldig niemand van moord zonder zorgvuldig onderzoek en betrouwbaar bewijs.
  2. Breng een toevertrouwde boodschap eerlijk en volledig over, ook als die ongemakkelijk is.
  3. Laat geschillen over bloedgeld en vergelding over aan bevoegde rechtspraak en voer nooit zelf straf uit.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.