Sahih al-Bukhari, hadis 7170
Przekazany przez Abu Qatada. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Przekazał Abu Qatada
Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.
Przekaz
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ " مَنْ لَهُ بَيِّنَةٌ عَلَى قَتِيلٍ قَتَلَهُ، فَلَهُ سَلَبُهُ ". فَقُمْتُ لأَلْتَمِسَ بَيِّنَةً عَلَى قَتِيلٍ، فَلَمْ أَرَ أَحَدًا يَشْهَدُ لِي، فَجَلَسْتُ، ثُمَّ بَدَا لِي فَذَكَرْتُ أَمْرَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ سِلاَحُ هَذَا الْقَتِيلِ الَّذِي يَذْكُرُ عِنْدِي. قَالَ فَأَرْضِهِ مِنْهُ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ كَلاَّ لاَ يُعْطِهِ أُصَيْبِغَ مِنْ قُرَيْشٍ وَيَدَعَ أَسَدًا مِنْ أُسْدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ. قَالَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَدَّاهُ إِلَىَّ فَاشْتَرَيْتُ مِنْهُ خِرَافًا فَكَانَ أَوَّلَ مَالٍ تَأَثَّلْتُهُ. قَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ عَنِ اللَّيْثِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَدَّاهُ إِلَىَّ. وَقَالَ أَهْلُ الْحِجَازِ الْحَاكِمُ لاَ يَقْضِي بِعِلْمِهِ، شَهِدَ بِذَلِكَ فِي وِلاَيَتِهِ أَوْ قَبْلَهَا. وَلَوْ أَقَرَّ خَصْمٌ عِنْدَهُ لآخَرَ بِحَقٍّ فِي مَجْلِسِ الْقَضَاءِ، فَإِنَّهُ لاَ يَقْضِي عَلَيْهِ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ، حَتَّى يَدْعُوَ بِشَاهِدَيْنِ فَيُحْضِرَهُمَا إِقْرَارَهُ. وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِرَاقِ مَا سَمِعَ أَوْ رَآهُ فِي مَجْلِسِ الْقَضَاءِ قَضَى بِهِ، وَمَا كَانَ فِي غَيْرِهِ لَمْ يَقْضِ إِلاَّ بِشَاهِدَيْنِ. وَقَالَ آخَرُونَ مِنْهُمْ بَلْ يَقْضِي بِهِ، لأَنَّهُ مُؤْتَمَنٌ، وَإِنَّمَا يُرَادُ مِنَ الشَّهَادَةِ مَعْرِفَةُ الْحَقِّ، فَعِلْمُهُ أَكْثَرُ مِنَ الشَّهَادَةِ. وَقَالَ بَعْضُهُمْ يَقْضِي بِعِلْمِهِ فِي الأَمْوَالِ، وَلاَ يَقْضِي فِي غَيْرِهَا. وَقَالَ الْقَاسِمُ لاَ يَنْبَغِي لِلْحَاكِمِ أَنْ يُمْضِيَ قَضَاءً بِعِلْمِهِ دُونَ عِلْمِ غَيْرِهِ، مَعَ أَنَّ عِلْمَهُ أَكْثَرُ مِنْ شَهَادَةِ غَيْرِهِ، وَلَكِنَّ فِيهِ تَعَرُّضًا لِتُهَمَةِ نَفْسِهِ عِنْدَ الْمُسْلِمِينَ، وَإِيقَاعًا لَهُمْ فِي الظُّنُونِ، وَقَدْ كَرِهَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الظَّنَّ فَقَالَ " إِنَّمَا هَذِهِ صَفِيَّةُ ".
Przekazał Abu Qatada: W dniu bitwy pod Hunajn Wysłannik Allaha ﷺ powiedział:
„Kto zabił niewiernego i ma na to dowód lub świadka, temu przysługują jego łupy (salb)”. Wstałem, aby poszukać świadka, który by zaświadczył, że zabiłem wroga, lecz nie znalazłem nikogo, kto by za mną świadczył, więc usiadłem. Potem przyszło mi do głowy, by wspomnieć o tej sprawie Wysłannikowi Allaha ﷺ. Gdy to uczyniłem, pewien mężczyzna spośród siedzących z nim rzekł: „Broń tego zabitego, o którym on mówi, jest u mnie; proszę go zadowolić w moim imieniu”. Abu Bakr powiedział: „Nie! Nie odda broni wróbelkowi z Kurajszytów, pozbawiając jej lwa spośród lwów Allaha, który walczy w sprawie Allaha i Jego Wysłannika”. Wówczas Wysłannik Allaha ﷺ nakazał wydać mi tę broń. Kupiłem za nią sad i był to pierwszy majątek, jaki zdobyłem z łupów wojennych. Abdullah przekazał od Al-Lajsa: „Prorok ﷺ wstał i oddał mi ją”. Uczeni Hidżazu powiedzieli: „Sędzia nie powinien wydawać wyroku opartego wyłącznie na własnej wiedzy, niezależnie od tego, czy był świadkiem podczas sprawowania urzędu, czy wcześniej”. Jeśli strona przyzna w sądzie rację przeciwnikowi, niektórzy uczeni twierdzą, że sędzia nie powinien orzekać przeciwko niej, dopóki nie zostaną wezwani dwaj świadkowie potwierdzający to przyznanie. Niektórzy mieszkańcy Iraku powiedzieli: „Sędzia może orzekać na podstawie tego, co usłyszał lub zobaczył na sali sądowej, ale jeśli zdarzenie miało miejsce poza nią, nie może orzec bez dwóch świadków”. Inni spośród nich powiedzieli: „Wręcz przeciwnie, może orzekać na podstawie swej wiedzy, gdyż jest osobą zaufaną, a celem świadectwa jest jedynie ustalenie prawdy; wiedza sędziego jest zaś większa niż cudze świadectwo”. Niektórzy powiedzieli: „Może orzekać na podstawie swej wiedzy w sprawach majątkowych, ale nie w innych”. Al-Kasim powiedział: „Nie godzi się, by sędzia wykonywał wyrok oparty wyłącznie na własnej wiedzy bez wiedzy innych, nawet jeśli jego wiedza przewyższa cudze świadectwo, ponieważ naraża się to na podejrzenia ze strony muzułmanów i wprowadza ich w domysły. Prorok ﷺ nie aprobował podejrzeń i powiedział: »To tylko Safijja«”.
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
Dowody uzasadniają roszczenie do zdobyczy, a sądzenie wymaga staranności.
Wypowiedź padła w dniu bitwy pod Hunajn, gdy Prorok ﷺ określił zasady dotyczące roszczeń do osobistego wyposażenia poległego wroga.
Osobista broń i wyposażenie poległego wroga.
Jasny dowód uzasadniający roszczenie.
Fakty, które sędzia sam widział lub słyszał, niezależnie od formalnych zeznań świadków.
Hadis wiąże roszczenie do salb z przedstawieniem dowodu. Al-Bukhari wspomina ponadto o różnicy zdań dotyczącej tego, czy sędzia może orzekać na podstawie własnej wiedzy: uczeni z Hidżazu odrzucali taką możliwość z obawy przed podejrzeniami, natomiast uczeni z Iraku zajmowali różne stanowiska w sprawie faktów zaobserwowanych przez sędziego na sali sądowej lub poza nią. Prawnicy podkreślają tym samym, że sądownictwo powinno nie tylko dążyć do prawdy, lecz także być jawnie sprawiedliwe i wolne od podejrzeń.
- Uzasadniaj roszczenia do majątku możliwymi do zweryfikowania dowodami i uczciwie przedstawiaj to, co sam zaobserwowałeś.
- W sporze nie przywłaszczaj sobie żadnego mienia, zanim właściwy organ starannie nie rozpatrzy roszczenia.
- Sędzia powinien nie tylko postępować sprawiedliwie, lecz także unikać orzeczeń, które mogą wzbudzać uzasadnione podejrzenia.
Prorok ﷺ wyjaśnia, że sędzia może orzekać na podstawie tego, co usłyszy, ale wyrok nie zmienia automatycznie rzeczywistego prawa danej osoby.
Sahih al-Bukhari · #7171 (Sahih)Ta tradycja jest przytaczana w tym samym kontekście i podkreśla wagę staranności przy orzekaniu o prawach.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.