Sunan Abi Dawud, xadiiska 2864
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضَ مَرَضًا - قَالَ ابْنُ أَبِي خَلَفٍ - بِمَكَّةَ - ثُمَّ اتَّفَقَا - أَشْفَى فِيهِ فَعَادَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِالثُّلُثَيْنِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَبِالشَّطْرِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَبِالثُّلُثِ قَالَ " الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي قَالَ " إِنَّكَ إِنْ تُخَلَّفْ بَعْدِي فَتَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحًا تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ لاَ تَزْدَادُ بِهِ إِلاَّ رِفْعَةً وَدَرَجَةً لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ " . ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ " .
Waxaa wariyey Caamir bin Sacad, oo ka weriyey aabbihii (Sacad bin Abii Waqqaas): Wuxuu ku xanuunsaday Makka xanuun culus oo geeri u dhoweeyey, markaas ayaa Rasuulka Allah ﷺ soo booqday. Wuxuu yiri:
"Rasuulkii Allow, waxaan leeyahay maal badan, mana dhaxlayso gabadhayda mooyaane. Ma sadaqeysan karaa laba meelood oo saddex meelood?" Wuxuu yiri ﷺ: "Maya." Wuxuu yiri: "Marka barkeeda?" Wuxuu yiri ﷺ: "Maya." Wuxuu yiri: "Marka saddex meelood oo mid?" Wuxuu yiri ﷺ: "Saddexda meelood oo mid, waana wax badan. Inaad dhaxlayaashaada ka tagto adigoo hodan ah ayaa ka khayr badan inaad ka tagto iyagoo faqiir ah oo dadka wax weydiisanaya. Kharash kasta oo aad bixiso adigoo wajiga Allah la doonaya, ajar baad ku helaysaa, xitaa luqmadda aad afka xaaskaaga geliso." Waxaan iri: "Rasuulkii Allow, ma ka harayaa Hijradaydii?" Wuxuu yiri ﷺ: "Haddii aad iga hartid kadibna aad samaysato camal saalix ah oo aad wajahga Allah la doonaysid, taas waxay kuu kordhinaysaa darajo iyo heer sare. Waxaa laga yaabaa inaad harto si ay dadku kuugu faa'iidaystaan, kuwo kalena ay kuugu dhibtoodaan." Kadib wuxuu yiri ﷺ: "Allow, u dhammaystir Saxaabadayda Hijradooda, ha ku celin dabarkooda. Laakiin miskiinka Sacad bin Khawla," Rasuulka Allah ﷺ wuu u murugooday markii uu Makka ku dhintay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dardaaranku kama badnaan karo saddex-meelood meel; daryeelidda dhaxlayaasha ayaa ka wanaagsan.
Sacad ibn Abii Waqqaas ayaa si daran ugu xanuunsaday Maka, wuxuuna Nabiga ﷺ weydiiyay inta hantidiisa ka mid ah ee uu sadaqo ahaan dardaarmi karo. Waxa uu lahaa hal gabadh oo keliya oo dhaxlaysa.
Hadiyad mutadawacnimo ah oo qofku ku doonayo raallinimada Alle.
Qaybta ugu badan ee qofku dardaaran ahaan ugu qoondeyn karo sadaqo; wax ka yar ayaa ka wanaagsan.
Hijrada: ka guuristii Maka ee Madiina sababo la xiriira diinta.
Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen in sadaqada dardaaranka lagu qoondeeyo aanay ka badnaan karin saddex-meelood meel hantida laga tegayo, halka in wax ka yar la dardaarmo ay ka habboon tahay. Xeerarka dhaxlayaasha waajibka ah ayaa mudnaan leh: dardaaran laguma hareer mari karo saamiyada loo qoondeeyay. Afarta madhab ee Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin xadka saddex-meelood meel; hadiyad dhaxle gaar ah u xaglinaysa ama xadkaas dhaafaysa waxay u baahan tahay oggolaanshaha dhaxlayaasha kale ee xaqa u leh marka qofku dhinto. Hadallada ku saabsan ajarka kharash-bixintu waxay sidoo kale muujinayaan in daryeelka qoyska, haddii niyad wanaagsan lala yimaaddo, uu cibaado noqon karo.
- Samee dardaaran tixgelinaya saamiyada dhaxalka ee waajibka ah, hana u qoondeyn wax ka badan saddex-meelood meel hadiyadaha mutadawacnimada ah.
- Inta aad nooshahay si wanaagsan u daryeel qoyskaaga; kharash daacadnimo loogu bixiyo iyagana ajar ayuu keeni karaa.
- Haddii dhaxalku murugsan yahay, raadso talo khabiir si loo dhowro xuquuqda dhaxlayaasha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.