Sunan Abi Dawud, xadiiska 3584
Waxaa weriyey Umm Salamah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umm Salamah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ، مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاَنِ يَخْتَصِمَانِ فِي مَوَارِيثَ لَهُمَا لَمْ تَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ إِلاَّ دَعْوَاهُمَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَبَكَى الرَّجُلاَنِ وَقَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَقِّي لَكَ . فَقَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا إِذْ فَعَلْتُمَا مَا فَعَلْتُمَا فَاقْتَسِمَا وَتَوَخَّيَا الْحَقَّ . ثُمَّ اسْتَهِمَا ثُمَّ تَحَالاَّ " .
Waxaa nooga warramay Ar-Rabīc bin Nāfic Abū Tawbah, waxaa nooga warramay Ibn Al-Mubārak, oo ka weriyey Usaamah bin Zayd, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Raafic, addoonkii Ummu Salamah, oo ka weriyey Ummu Salamah, iyadoo tiri: Waxaa u yimid Rasuulka Alle ﷺ laba nin oo ku muransanaa dhaxalkooda, mana aysan haysan caddayn aan ka ahayn sheegashadooda. Markaasuu Nabigu ﷺ hadlay oo wuxuu xusay wax la mid ah. Labadii nin way ooyeen, mid kastana wuxuu yiri: 'Xaqqaygu adigaa leh.' Markaasuu Nabigu ﷺ ku yiri: 'Haddaad samayseen waxaad samayseen, qaybsada idinkoo doonaya xaqa, kadibna saami tuura, dabadeedna is cafiya.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka muran dhaxal oo aan xal loo helin jiro, qaybinteedu waxay u baahan tahay caddaalad iyo heshiis labada dhinac ah.
Hab la aqoonsan yahay oo lagu taageero sheegasho, sida markhaati ama dukumenti.
Doorasho aan eex lahayn oo lagu kala xusho fursado isle'eg; kaligeed ma go'aamiso cidda sharci ahaan leh.
In lagu heshiiyo in arrinta la soo afjaro oo aan dhinaca kale mar dambe laga dalban qaybta lagu muransan yahay.
Fuquhadii hore waxay caddaynta maxkamadeed ku saleeyeen riwaayado xooggan: qofka dacwoonaya ayaa caddayn keena, qofka diidayana dhaar ayuu qaadaa. Riwaayaddan daciifka ahi keligeed ma dejin karto xeer waajib ah oo ku saabsan qaybin ama bakhtiyaa-nasiib. Hadalka ku saabsan in la qaybsado oo la heshiiyo waxa ugu badnaan loo fahmi karaa dhiirrigelin heshiis ikhtiyaari ah, marka labada dhinacba si xor ah oo xog-ogaalnimo leh u oggolaadaan; heshiisku ma dhaawici karo xuquuq dhaxal oo la xaqiijiyey oo uu leeyahay qof maqan ama cid kale oo xaq u leh.
- Marka hore xaqiiji muranka dhaxalka cidda xaqa u leh qayb kasta, lana ururi dukumentiyo lagu kalsoonaan karo iyo markhaatiyo.
- Heshiis sameeya oo keliya haddii dhammaan dadka xaqa u leh ay si ikhtiyaari ah u fahmaan qaybsiga una oggolaadaan.
- Haddii khilaafku sii jiro, weydii caalim ama garsoore awood u leh inuu arrinta ku xukumo xeerarka caddaynta.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka digayaa in garsoore, isagoo ku salaynaya sheegashooyin, hanti u xukumi karo qofka dacwoonaya oo aanu dhab ahaan lahayn. Sidaas darteed wuxuu adkaynayaa muhiimadda caddaynta iyo xeerka dhaarta.
40 Hadith van an-Nawawi · #32 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu dhigayaa inaan waxyeello la geysan, waxyeellona aan looga jawaabin waxyeello; taasina waxay taageeraysaa xal caddaalad iyo taxaddar leh oo khilaafka lagu dhammeeyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.