Fitnada iyo Dagaallada Adag · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4246

Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Fitnada iyo Dagaallada Adag
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman

Hasan (wanaagsan)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ - عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ اللَّيْثِيِّ، قَالَ أَتَيْنَا الْيَشْكُرِيَّ فِي رَهْطٍ مِنْ بَنِي لَيْثٍ فَقَالَ مَنِ الْقَوْمُ فَقُلْنَا بَنُو لَيْثٍ أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ حَدِيثِ حُذَيْفَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ ‏"‏ فِتْنَةٌ وَشَرٌّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ ‏"‏ يَا حُذَيْفَةُ تَعَلَّمْ كِتَابَ اللَّهِ وَاتَّبِعْ مَا فِيهِ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مِرَارٍ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ ‏"‏ هُدْنَةٌ عَلَى دَخَنٍ وَجَمَاعَةٌ عَلَى أَقْذَاءٍ فِيهَا أَوْ فِيهِمْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْهُدْنَةُ عَلَى الدَّخَنِ مَا هِيَ قَالَ ‏"‏ لاَ تَرْجِعُ قُلُوبُ أَقْوَامٍ عَلَى الَّذِي كَانَتْ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ ‏"‏ فِتْنَةٌ عَمْيَاءُ صَمَّاءُ عَلَيْهَا دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ النَّارِ فَإِنْ تَمُتْ يَا حُذَيْفَةُ وَأَنْتَ عَاضٌّ عَلَى جِذْلٍ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَتَّبِعَ أَحَدًا مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi ibnu Maslamah al-Qacnabiy, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Sulaymaan — oo ah Ibnu al-Mughiiroh — oo ka weriyey Xumayd, oo ka weriyey Nasr ibnu Caasim al-Laythiy, wuxuu yiri: Waxaan u nimid al-Yashkuri annaga oo koox reer Banu Layth ah. Wuxuu yiri: Dadku waa kuwee? Waxaan niri: Reer Banu Layth baan nahay, waxaana kuu nimid inaan kaa weydiinno xadiiska Xudhayfah. Markaasuu xadiiskii sheegay oo yiri: Waxaan iri: Rasuulka Allow ﷺ, ma jirtaa shar wanaaggan ka dib? Wuxuu yiri: Fitno iyo shar baa jira. Waxaan iri: Rasuulka Allow ﷺ, ma jirtaa khayr sharkan ka dib? Wuxuu yiri: Xudhayfow, baro Kitaabka Allah oo raac waxa ku yaalla. Saddex jeer buu sidaas yiri. Waxaan iri: Rasuulka Allow ﷺ, ma jirtaa khayr sharkan ka dib? Wuxuu yiri: Heshiis been ah iyo jamaaco indhaha wasakh ka gashay. Waxaan iri: Rasuulka Allow ﷺ, heshiiska beenta ahi waa maxay? Wuxuu yiri: Quluubta dadku kuma soo noqon doonto sidii ay hore u ahaan jirtay. Waxaan iri: Rasuulka Allow ﷺ, ma jirtaa shar khayrkan ka dib? Wuxuu yiri: Waa fitno indho la’ oo dhego la’, waxaana hoggaaminaya ducaad jooga albaabbada Naarta. Xudhayfow, haddaad dhimato adigoo geed jirridkiis ku dheggan, way kuu roon tahay inaad midkoodna raacdo.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Marka jahawareer jiro, mu’minku wuxuu ku dhegganaadaa Qur’aanka kana fogaadaa kuwa dadka marin habaabiya.

Erayada adag oo la sharxay
Nabad aan sugnayn

Waa xilli degganaansho u muuqda inuu jiro, balse ay weli hoosta ka jiraan xiisado iyo kala qaybsanaan.

Fitno indho iyo dhego la’

Waa imtixaan dadka ka qariya aragtida xaqa, kana dhiga kuwo aan dheg u dhigin baaqiisa.

Ku dhegganaanta jirrid geed

Waa oraah tusaale ah oo tilmaamaysa adkaysiga iyo inaan lala socon kuwa dadka ugu yeedhaya baadi.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay arrintan ka fahmeen in Qur’aanku yahay hanuunka lagu hago xilliyada fitnada: waa in la barto, tilmaamihiisana la raaco, lagana dheeraado baaqyada keenaya kala qaybsanaan ama baadi. Digniinta ka dhanka ah kuwa dadka marin habaabiya waxay ku baaqaysaa adkaysi, mana aha in bulshada laga tago khilaaf kasta dartii. Werintani fasax uma siinayso qofku inuu isagu ciqaab fuliyo; ficilladu waa inay ku xidhnaadaan Qur’aanka, Sunnada iyo mabaadi’da fiqhiga ee la aqoonsan yahay.

Casharrada maanta
  1. Qur’aanka si joogto ah u akhri oo u baro, go’aannada muhiimka ahna ku miisaan hanuunkiisa.
  2. Ha faafin farriimo aan la xaqiijin oo ku saabsan colaadaha; xogta hubi kana fogow baaqyada hurinaya fitnada.
  3. Ku adkayso mabaadi’da diinta ee cad, arrimaha murugsanna talo ka raadso culimo lagu kalsoon yahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.