Sunan Abi Dawud, xadiiska 4354
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، - قَالَ مُسَدَّدٌ - حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ، قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى أَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعِي رَجُلاَنِ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي وَالآخَرُ عَنْ يَسَارِي فَكِلاَهُمَا سَأَلَ الْعَمَلَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاكِتٌ فَقَالَ " مَا تَقُولُ يَا أَبَا مُوسَى " . أَوْ " يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ " . قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ . قَالَ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتَ شَفَتِهِ قَلَصَتْ قَالَ " لَنْ نَسْتَعْمِلَ - أَوْ لاَ نَسْتَعْمِلُ - عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ وَلَكِنِ اذْهَبْ أَنْتَ يَا أَبَا مُوسَى أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ " . فَبَعَثَهُ عَلَى الْيَمَنِ ثُمَّ أَتْبَعَهُ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْهِ مُعَاذٌ قَالَ انْزِلْ . وَأَلْقَى لَهُ وِسَادَةً فَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ مُوثَقٌ قَالَ مَا هَذَا قَالَ هَذَا كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ رَاجَعَ دِينَهُ دِينَ السُّوءِ . قَالَ لاَ أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ . قَالَ اجْلِسْ نَعَمْ . قَالَ لاَ أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ . ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ تَذَاكَرَا قِيَامَ اللَّيْلِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ أَمَّا أَنَا فَأَنَامُ وَأَقُومُ - أَوْ أَقُومُ وَأَنَامُ - وَأَرْجُو فِي نَوْمَتِي مَا أَرْجُو فِي قَوْمَتِي .
Abu Burdah wuxuu ka weriyey Abu Musa: Waxaan u imid Nebiga ﷺ aniga oo ay ila socdaan laba nin oo reer Ashcari ah, mid wuxuu joogay dhankayga midig, kan kalena dhankayga bidix. Labadooduba waxay weydiisteen shaqo ama xil, halka Nebigu ﷺ aamusnaa. Markaas buu yiri:
"Maxaad leedahay, Abu Musow?" ama "Cabdullaahi bin Qaysoow?" Waxaan iri: "Waxaan ku dhaartay Kan xaqa kugu soo diray, ima aysan ogeysiin waxa ku jira naftooda, mana aanan dareemin inay shaqo raadinayaan." Wuxuu yiri: Waxaan moodaa inaan arkayo miswaaggiisa oo hoosta bushimihiisa ku yaalla oo dib u gurtay. Wuxuu yiri ﷺ: "Marnaba ma magacaabno—ama ma magacaabi doonno—shaqadayada qofka codsada. Laakiin adigu tag, Abu Musow, ama Cabdullaahi bin Qaysoow." Markaas wuxuu u diray Yaman, waxaana daba galay Mucad bin Jabal. Markii Mucad u yimid, wuxuu yiri: "Soo deg," wuxuuna u dhigay barkin. Wuxuu arkay nin meesha ku xiran. Wuxuu weydiiyey: "Kani waa maxay?" Wuxuu ugu jawaabay: "Ninkan wuxuu ahaa Yuhuudi kadibna Islaam buu noqday, balse wuxuu dib ugu laabtay diintiisii hore ee xumayd." Mucad wuxuu yiri: "Ma fariisanayo ilaa laga dilayo ninkan sida uu yahay xukunka Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ." Abu Musa wuxuu yiri: "Fadhiiso, haa." Laakiin Mucad wuxuu ku celiyey saddex jeer: "Ma fariisanayo ilaa laga dilayo sida uu yahay xukunka Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ." Markaas wuu amray waana la dilay. Kadib waxay isweydaarsadeen hadal ku saabsan salaadda habeenkii. Midkood, Mucad bin Jabal, wuxuu yiri: "Aniga qudhaydu, waan seexdaa waana toosaa (si aan u tukado); waan toosaa waana seexdaa. Waxaan rajeynayaa inaan helo ajar la mid ah kan toosashadayda markaan seexdo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hoggaamintu waxay u baahan tahay karti, ee ma aha is-dallacsiin; cibaadaduna waxay u baahan tahay dheellitirnaan.
Xil maamul ama masuuliyad uu masuul awood leh qof u dhiibo.
Salaad sunno ah oo qofku tukado inta lagu jiro habeenka.
Ka bixidda Islaamka; ka garnaqiddeedu waxay hoos timaaddaa awoodda masuuliyiinta iyo xeerar sharci oo la dejiyay.
Culimadu waxay erayada Nebiga ﷺ ka fahmeen in xil maamul aan loo dhiibin qof keliya sababta oo ah isagaa codsaday; aaminaadda iyo kartidu waa arrimo miisaan weyn leh. Werintani waxay sidoo kale baraysaa in nasashada iyo salaaddu isu dheellitirmi karaan; Mucaad wuxuu rajaynayay ajar hurdadii ka caawisay inuu waajibaadkiisa si wanaagsan u guto. Qaybta ka hadlaysa ninka la xiray waxay tilmaamaysaa go'aan sharci oo ku jiray xaalad maamul, mana aha oggolaansho ay shakhsiyaadku iyagu ciqaab u fuliyaan. Fuqahadii hore waxay riddada ku xalliyeen xeerar la xiriira caddaynta, awoodda masuulka ah iyo habraaca garsoorka; faahfaahintuna way ku kala duwan tahay mad-habyada.
- Ha codsan xil hoggaamineed damac sumcad awgiis; marka hore muuji kartidaada, hana ku salaysnaato xulashadu aaminaad iyo aqoon.
- Nasashada iyo cibaadada u qorshee si aad waajibaadkaaga maalinlaha ah si joogto ah u gudan karto.
- Ciqaabaha sharciga ah u daa oo keliya masuuliyiinta awoodda u leh iyo habraac garsoor oo taxaddar leh.
Werintan saxiixa ahi waxay la jirtaa qaybta sharciga ee cutubkan, waxayna ka caawisaa in mawduuca lagu meeleeyo werinnada kale ee ballaaran.
Sunan Abi Dawud · #4356 (Sahih Isnaad)Noocan ku jira Sunan Abi Dawud wuxuu faahfaahin dheeraad ah ka bixinayaa arrintii uu Abuu Muusa xalliyay.
Sunan Abi Dawud · #4355 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ku jirtaa isla cutubka, waxayna gacan ka geysataa isbarbardhigga macnaha sharci ee qaybta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.