Sunan Abi Dawud, xadiiska 4607
Waxaa weriyey Irbad ibn Sariyah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Irbad ibn Sariyah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ، وَحُجْرُ بْنُ حُجْرٍ، قَالاَ أَتَيْنَا الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ وَهُوَ مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ { وَلاَ عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لاَ أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ } فَسَلَّمْنَا وَقُلْنَا أَتَيْنَاكَ زَائِرِينَ وَعَائِدِينَ وَمُقْتَبِسِينَ . فَقَالَ الْعِرْبَاضُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّ هَذِهِ مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا فَقَالَ " أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلاَفًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ " .
Waxaa nooga warramay Axmad ibnu Xanbal, waxaa nooga warramay Al-Waliid ibnu Muslim, waxaa nooga warramay Thowr ibnu Yaziid, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Khaalid ibnu Macdaan, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cabdiraxmaan ibnu Camr As-Sulami iyo Xujr ibnu Xujr, waxayna yiraahdeen: Waxaan u nimid Al-Cirbaad ibnu Saariyah, oo ka mid ahaa kuwii lagu soo dejiyey aayaddan: {Kamana saarna dembi kuwa kuu yimid si aad u saarto gaadiid, markaas aad tidhi: 'Ma hayo wax aan idinku raro.'} Waan salaannay oo waxaan nidhi: Waxaan kuugu nimid booqasho, caafimaad-doon, iyo faa'iido-raadin. Markaas Al-Cirbaad wuxuu yiri: Maalin maalmaha ka mid ah ayaa Rasuulka Alle ﷺ nagu tukaday salaadda, dabadeed wuu noo soo jeestay oo wuxuu na siiyey waano qoto dheer oo indhuhu ilmeeyeen, quluubtuna gariireen. Nin baa yiri: 'Rasuulkii Allow! Waxay u egtahay in tani tahay waano sagootin ah, maxaad nagu dardaarmaysaa?' Wuxuu yiri: 'Waxaan idinkula dardaarmayaa inaad Alle ka cabsataan, maqashaan oo addeecdaan xitaa hadduu yahay addoon Xabashi ah. Sababtoo ah, qofkii idinka mid ah ee aniga kadib noolaada wuxuu arki doonaa khilaaf badan. Sidaas darteed, ku dhaga sunnadayda iyo sunnada Khulafada Raashidiinta ah ee hanuunsan. Ku dhegganaada oo ilkaha dambe ku qabsada. Ka digtoonaada arrimaha cusub ee diinta lagu soo kordhiyo, sababtoo ah wax kasta oo cusub waa bidco, bidco kastana waa baadi.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu faray in Sunnadiisa lagu dhegganaado marka la isku khilaafo.
Hanuunka laga soo weriyay Nabiga ﷺ ee hadalladiisa, falalkiisa iyo waxyaabihii uu oggolaaday.
Khulafadii ugu horraysay ee ummadda hoggaamisay Nabiga ﷺ ka dib, kuna dayatay tusaalihiisa.
Waxyaabo cusub oo diinta qayb ka noqda iyaga oo aan sal ku lahayn waxyiga iyo hanuunka Islaamka.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in Sunnada Nabiga ﷺ iyo hanuunka khulafadii toosnayd ay yihiin halbeegyo lagu xalliyo khilaafaadka Muslimiinta. Dhiirrigelinta adeeciddu ma khusayso amar dembi ah, waayo qof lama adeeci karo marka amarkiisu ku lug leeyahay caasinimada Alle. Digniinta ka dhanka ah waxyaabaha diinta lagu soo kordhiyo waxay ku saabsan tahay waxyaabo diinta ahaan loo hirgeliyo iyaga oo aan sal ku lahayn; caado kasta oo cusub ama ikhtiraac faa’iido leh kuma jiraan.
- Marka la isku khilaafo, marka hore raadi hanuunka Qur’aanka, Sunnada iyo fasiraadda lagu kalsoon yahay ee culimada.
- Adeec dadka awoodda leh marka ay wanaag amraan, balse ha raacin amar dembi kuu horseedaya.
- Hubi in cibaado diini ahi sal leedahay ka hor intaadan u aqoonsan qayb ka mid ah diinta.
Macnaha xadiiskani leeyahay laga bilaabo qofka gudihiisa ilaa bulshada — taabo goob si aad u furto.
Riwaayaddan saxiixa ahi waxay xambaarsan tahay isla dhiirrigelinta ku dhegganaanta Sunnada iyo ka fogaanshaha waxyaabaha cusub ee diinta lagu soo kordhiyo.
Sunan Abi Dawud · #4608 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirta waxay la jaanqaadaysaa baaqa ah in hanuunka Nabiga loo qaato halbeeg.
40 Hadith van an-Nawawi · #5 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay sheegaysaa in arrin diinta lagu soo kordhiyo oo aan ka mid ahayn la diidayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.