Sunan Abi Dawud, xadiiska 480
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Habib ibn Arabiwuxuu u sheegay Abu Dawudيَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ
- 2Khalidخَالِدٌ
- 3Muhammad ibn Ajlanمُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ
- 4Iyad ibn Abdullahعِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Abu Sa'id al‑Khudriأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُحِبُّ الْعَرَاجِينَ وَلاَ يَزَالُ فِي يَدِهِ مِنْهَا فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَرَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَكَّهَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ مُغْضَبًا فَقَالَ " أَيَسُرُّ أَحَدَكُمْ أَنْ يُبْصَقَ فِي وَجْهِهِ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَإِنَّمَا يَسْتَقْبِلُ رَبَّهُ جَلَّ وَعَزَّ وَالْمَلَكُ عَنْ يَمِينِهِ فَلاَ يَتْفُلْ عَنْ يَمِينِهِ وَلاَ فِي قِبْلَتِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ فَإِنْ عَجِلَ بِهِ أَمْرٌ فَلْيَقُلْ هَكَذَا " . وَوَصَفَ لَنَا ابْنُ عَجْلاَنَ ذَلِكَ أَنْ يَتْفُلَ فِي ثَوْبِهِ ثُمَّ يَرُدَّ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ .
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Xabiib bin Carabi, waxaa nooga warramay Khaalid — Ibnu Al-Xaarith — oo ka weriyey Muxammad bin Cajlaan, oo ka weriyey Ciyaad bin Cabdillaahi, oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudriy, in Nabigu ﷺ uu jeclaan jiray laamaha geedka timirta oo uu inta badan gacanta ku hayn jiray. Wuxuu galay masaajidka wuxuuna arkay xab (candhuuf) ku taal dhanka qiblada ee darbiga masaajidka, markaasuu xoqay. Kadib wuxuu u soo jeestay dadkii isagoo cadhaysan wuxuuna yidhi:
“Midkiin ma ku farxi lahaa in candhuuf lagu tufayo wajigiisa? Marka midkiin u jeesto qiblada, wuxuu u jeestaa Rabbigiis, Sharafta iyo Waynaanta leh, malagguna wuxuu joogaa dhankiisa midig. Sidaas darteed, yaanu u tufin dhankiisa midig ama xagga qiblada. Ha u tufo dhankiisa bidix ama cagihiisa hoostooda. Haddii arrin degdeg ah qabsato, ha sameeyo sidan.” Ibnu Cajlaan ayaa noo sharxay taas: inuu candhuufta ku tufo dharkiisa, kadibna qayb ka mid ah ku laabo qaybta kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Masaajidka iyo jihada qibladu waxay mudan yihiin in si taxaddar iyo xushmad leh loola dhaqmo.
Jihada salaadda ee ku wajahan Kacbada Maka.
Dheecaan jirka ka yimaadda oo halkan ku yaallay gidaarka masaajidka.
Laan yar oo geedka timirta ah; sida werintu sheegtay, Nabigu ﷺ badanaa gacanta ayuu ku hayn jiray.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in masaajidka la nadiifiyo, qiblada na aan lagu tufin. Nabigu ﷺ wasakhda isaga ayaa ka qaaday, dadkii joogayna wuu waaniyay. Marka lagu tufayo meel ka baxsan masaajidka, werintu waxay tilmaamaysaa dhinaca bidix ama cagta hoosteeda; haddii aanay taasi suurtagal ahayn, maro ayaa la isticmaalaa, dabadeedna meesha ayaa lagu laabaa. Dhinaca midig waa laga dhowrsadaa maadaama malaa'ig joogto. Fiqhiyadu waxay ka hadlaan sida saxda ah ee arrintan xaalad walba loogu dabaqayo; qoraalku si kastaba ha ahaatee wuxuu adkaynayaa xushmaynta jihada salaadda iyo goobta lagu tukado.
- Masaajidka nadiif uga tag, wasakhdana si taxaddar leh uga saar.
- Ha u tufin jihada qiblada; haddii loo baahdo maro isticmaal oo meesha ku laab.
- Goobta lagu tukado xushmee, dhaqanka taxaddar la'aantana si munaasib ah u sax.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.