Sunan Abi Dawud, xadiiska 5157
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ غَلِيظٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ مِثْلُهُ قَالَ فَقَالَ الْقَوْمُ يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ كُنْتَ أَخَذْتَ الَّذِي عَلَى غُلاَمِكَ فَجَعَلْتَهُ مَعَ هَذَا فَكَانَتْ حُلَّةً وَكَسَوْتَ غُلاَمَكَ ثَوْبًا غَيْرَهُ . قَالَ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ إِنِّي كُنْتُ سَابَبْتُ رَجُلاً وَكَانَتْ أُمُّهُ أَعْجَمِيَّةً فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَشَكَانِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ " . قَالَ " إِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ فَضَّلَكُمُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَمَنْ لَمْ يُلاَئِمْكُمْ فَبِيعُوهُ وَلاَ تُعَذِّبُوا خَلْقَ اللَّهِ " .
Waxaa nooga warramay Cuthmaan bin Abii Shaybah, waxaa nooga warramay Jariir, kaas oo ka weriyey Al-Acmash, kaas oo ka weriyey Al-Macruur bin Suwayd, wuxuu yiri: Waxaan ku arkay Abuu Dharra ar-Rabadhah isaga oo xiran maro weyn oo qallalan, addoonkiisana wuxuu xirnaa mid la mid ah. Dadkii baa yiri: 'Abuu Dharroow! Haddaad qaadan lahayd marada uu addoonkaagu xiran yahay oo aad tan kale ku dari lahayd, waxay noqon lahayd labo dhar oo isku joog ah (xullad), addoonkaagana waxaad u gelin lahayd dhar kale.' Wuxuu yiri Abuu Dharra: 'Waxaan caayay nin hooyadiis ajnabi ahayd, waxaanan ku ceebeeyay hooyadiis, markaas buu ii dacweeyay Rasûlullah ﷺ. Markaas buu yiri:
"Abuu Dharroow, adigu waxaad tahay nin ay ku jirto jaahiliyad." Wuxuu kaloo yiri: "Iyagu waa walaalihiin, Allaah baa idinka fadilay ee, haddii uusan midkiin idinla socon karin, iibiya, hana cadaabinina abuurka Allaah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Walaalnimada iimaanku waxay mamnuucaysaa bahdilidda iyo naxariis-darrada loo geysto dadka adeegaya.
Abuu Dharr ayaa sheegay inuu nin ku caayay hooyadii aan Carabta ahayn. Ninkaas ayaa u dacwooday Nabiga ﷺ, markaas ayuu Abuu Dharr ku canaantay inuu ku haray raad jaahili ah. Dabadeed, Abuu Dharr iyo adeegihiisu waxay xirnaayeen maro isku nooc ah.
Jaahilnimada iyo dhaqammadii qaldanaa ee ka hor Islaamka, sida ku faanka nasabka iyo dadka kale oo la xaqiro.
Laba qaybood oo dhar ah oo is waafaqsan.
Meel uu Abuu Dharr degganaa.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in cayda ku salaysan nasabku xaaraan tahay, muslimiintuna ay tahay inay isu arkaan walaalo. Nabiga ﷺ wuxuu dhaqanka Abuu Dharr ku tilmaamay raad jaahili ah: iimaanka iyo maqaamku qofna xaq uma siinayaan inuu dadka kale bahdilo. Dardaaranka ah inaan adeegayaasha la jirdilin wuxuu adkaynayaa inay mudan yihiin karaamo bini’aadamnimo iyo caddaalad. Culimadu xuska taariikhiga ah ee iibinta waxay ku fasireen xaaladdii addoonsiga ee waagaas jirtay; ma aha dhiirrigelin guud oo iibin ah, ee wuxuu mamnuucayaa tacaddiga, wuxuuna tilmaamayaa in la joojiyo xiriir shaqo oo aan la sii wadi karin.
- Qofna ha kula hadlin si liidid ah sababta oo ah nasabkiisa, luqaddiisa ama qoyskiisa.
- Dadka kuu shaqeeya ula dhaqan si xushmad leh, sii dhar ku habboon iyo daryeel.
- Haddii aad qof caydo, qiro khaladkaaga oo xiriirka ku hagaaji raalli-gelin daacad ah.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka warramayaa Abuu Dharr iyo adeegihiisa Ar-Rabadha, wuxuuna adkaynayaa karaamada siman iyo la dhaqanka wanaagsan.
Sunan Abi Dawud · #5158 (Sahih)Xadiiskan isla qisada ka midka ahi wuxuu la jaanqaadayaa digniinta ka dhanka ah bahdilka iyo la dhaqanka xun ee adeegayaasha.
Sunan Abi Dawud · #4774 (Sahih)Anas wuxuu sheegay sida Nabiga ﷺ ugu dulqaadan jiray uguna naxariisan jiray muddadii uu u adeegayay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.