Sunan Abi Dawud, xadiiska 5225
Waxaa weriyey Zari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zari
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى بْنِ الطَّبَّاعِ، حَدَّثَنَا مَطَرُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْنَقُ، حَدَّثَتْنِي أُمُّ أَبَانَ بِنْتُ الْوَازِعِ بْنِ زَارِعٍ، عَنْ جَدِّهَا، زَارِعٍ وَكَانَ فِي وَفْدِ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ لَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَجَعَلْنَا نَتَبَادَرُ مِنْ رَوَاحِلِنَا فَنُقَبِّلُ يَدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرِجْلَهُ - قَالَ - وَانْتَظَرَ الْمُنْذِرُ الأَشَجُّ حَتَّى أَتَى عَيْبَتَهُ فَلَبِسَ ثَوْبَيْهِ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ " إِنَّ فِيكَ خَلَّتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالأَنَاةُ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَتَخَلَّقُ بِهِمَا أَمِ اللَّهُ جَبَلَنِي عَلَيْهِمَا قَالَ " بَلِ اللَّهُ جَبَلَكَ عَلَيْهِمَا " . قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَبَلَنِي عَلَى خَلَّتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Ciisa bin ad-Dabbaac, waxaa nooga warramay Madar bin Cabdirraxmaan al-Acnaq, waxaa ii ka warrantay Umm Abaan bint al-Waasic bin Saariic, oo ka soo xigatay awoowgeed, Saariic, kaas oo ka mid ahaa wefdigii Cabdul-Qays. Wuxuu yiri: Markii aan Madiina nimid, waan ku degdegnay inaan ka degno rakaabadkayaga si aan u dhunkanno gacanta iyo cagta Nabiga ﷺ. Laakiin Al-Mundir al-Ashaj wuu sugay ilaa uu gaaray shandaddiisa dharka. Wuxuu xirtay labadiisa dhar, dabadeedna wuxuu u yimid Nabiga ﷺ. Nabigu ﷺ wuxuu ku yiri:
"Waxaad leedahay laba sifo oo Alle jecel yahay: dulqaadka (xilmiga) iyo deganaanshaha (anaada)." Wuxuu yiri: "Rasuulka Allow, ma anaa isku baray mise Alle baa igu abuuray?" Wuxuu yiri: "Maya, Alle baa kugu abuuray." Wuxuu yiri: "Mahad oo dhan Alle ha u sugnaato, kaas oo igu abuuray laba sifo oo Alle iyo Rasuulkiisu jecel yihiin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alleh wuxuu jecel yahay dabacsanaanta iyo degganaanta, wuxuuna ammaanaa kuwa leh sifooyinkaas.
Dabacsanaan iyo is-xakamayn, gaar ahaan marka qof la kiciyo ama la xanaajiyo.
Deggenaan iyo ka fiirsasho: in si deggan loo dhaqmo oo aan lagu degdegin jawaabta.
Nabiga ﷺ wuxuu dabeecaddan wanaagsan u nisbeeyay abuurka Alle iyo naxariistiisa.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dabacsanaanta iyo ka fiirsashadu yihiin sifooyin akhlaaqeed oo la jecel yahay. Hadalka Nabiga ﷺ wuxuu ammaanayaa dabeecaddan wanaagsan, halka mahadnaqa al-Mundhir uu muujinayo in sifooyinka wanaagsani sabab u yihiin in Alle la ammaano. Xadiisku wuxuu sidoo kale nagu dhiirrigelinayaa inaan si ula kac ah u kobcinno akhlaaqda wanaagsan, oo aan dadka ula dhaqanno samir iyo is-xakamayn.
- Marka aad ku jirto wada hadal adag, hakad yar qaado oo si deggan uga fiirso ka hor intaadan jawaabin.
- Ku tababar inaad cod dabacsan ku hadasho, xitaa marka qof kale samir la’aan ama qallafsanaan kuugu jawaabo.
- Alle uga mahadnaq sifooyinka wanaagsan, una adeegso inaad dadka si xushmad leh ula dhaqanto.
Werintani waxay ammaanaysaa hanuunka wanaagsan, dhaqanka sharafka leh iyo dhexdhexaadnimada—sifooyin la jaanqaadaya ku dhaqanka ka fiirsasho iyo is-xakamayn.
Sunan Abi Dawud · #4774 (Sahih)Anas wuxuu ka warramayaa sida Nabiga ﷺ ugu dhaqmi jiray samir iyo naxariis, taas oo tusaale wax ku ool ah u ah akhlaaqda wanaagsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.