Sunan Abi Dawud, xadiiska 786
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ عَوْفٍ، عَنْ يَزِيدَ الْفَارِسِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ قُلْتُ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ مَا حَمَلَكُمْ أَنْ عَمَدْتُمْ، إِلَى بَرَاءَةَ وَهِيَ مِنَ الْمِئِينَ وَإِلَى الأَنْفَالِ وَهِيَ مِنَ الْمَثَانِي فَجَعَلْتُمُوهُمَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ وَلَمْ تَكْتُبُوا بَيْنَهُمَا سَطْرَ { بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ } قَالَ عُثْمَانُ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِمَّا يَنْزِلُ عَلَيْهِ الآيَاتُ فَيَدْعُو بَعْضَ مَنْ كَانَ يَكْتُبُ لَهُ وَيَقُولُ لَهُ " ضَعْ هَذِهِ الآيَةَ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا " . وَتَنْزِلُ عَلَيْهِ الآيَةُ وَالآيَتَانِ فَيَقُولُ مِثْلَ ذَلِكَ وَكَانَتِ الأَنْفَالُ مِنْ أَوَّلِ مَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَتْ بَرَاءَةُ مِنْ آخِرِ مَا نَزَلَ مِنَ الْقُرْآنِ وَكَانَتْ قِصَّتُهَا شَبِيهَةً بِقِصَّتِهَا فَظَنَنْتُ أَنَّهَا مِنْهَا فَمِنْ هُنَاكَ وَضَعْتُهُمَا فِي السَّبْعِ الطُّوَلِ وَلَمْ أَكْتُبْ بَيْنَهُمَا سَطْرَ { بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ } .
Waxaa nooga warramay Camr ibnu Cawn, waxaa nooga warramay Hushaym, laga soo xigtay Cawf, laga soo xigtay Yaziid Al-Faarisi, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas oo leh: Waxaan ku iri Cuthmaan ibnu Caffaan: 'Maxaa kugu dhaliyay inaad ula kacdo inaad Suratu Al-Baraa'ah, oo ka mid ah Suwarul Mi'iin (suuradaha boqolka aayadood leh), iyo Suratu Al-Anfaal, oo ka mid ah Suwarul Mathaani, aad geliso qaybta As-Sabcu Dhiwaal (todobada suuradood ee dhaadheer), adigoon dhexdooda ku qorin aayadda {Bismillaahi Ar-Raxmaani Ar-Raxiim}?' Cuthmaan wuxuu yiri: 'Markii aayadaha lagu soo dejin jiray Nabiga ﷺ, wuxuu u yeeri jiray qaar ka mid ah dadkii u qori jiray, wuxuuna ku dhihi jiray:
"Aayaddan geli suuradda lagu sheego arrimo hebel iyo hebel." Markii hal ama laba aayad la soo dejiyo, sidoo kale ayuu oran jiray. Suratu Al-Anfaal waxay ka mid ahayd wixii ugu horreeyay ee Madiina lagu soo dejiyay, halka Suratu Al-Baraa'ah ay ka mid ahayd wixii ugu dambeeyay ee Qur'aanka laga soo dejiyay. Maadaama sheekadeedu ay la mid tahay tii Al-Anfaal, waxaan mooday inay ka mid tahay, sidaas darteed ayaan labadoodaba u geliyay qaybta As-Sabcu Dhiwaal, mana aanan qorin dhexdooda aayadda {Bismillaahi Ar-Raxmaani Ar-Raxiim}.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cuthmaan wuxuu sharxayaa sababta al-Anfaal iyo al-Baraa’ah loogu ag dhigay iyaga oo aan basmala u dhexayn.
Waa magac kale oo loo yaqaan suuradda at-Tawbah, suuradda sagaalaad.
Weedha ah ‘Magaca Alle, Naxariistaha, Naxariista Badan.’
Magaca loo bixiyey toddobada suuradood ee dhaadheer ee bilowga Qur’aanka.
Culimada waxay ka hadlaan werintan marka ay sharxayaan meelaynta iyo kala horraynta suuradaha ee musxafka. Werintani waxay isu ekaanshaha mawduucyada al-Anfaal iyo at-Tawbah, iyo maqnaanshaha basmala, u nisbaynaysaa qiimayntii Cuthmaan; maadaama darajada werintu daciif tahay, waa in laga taxaddaraa marka faahfaahinta la go’aaminayo. Culimadu waxay qoraalka Qur’aanka ee la isku raacay iyo ilaalintiisa ku saleeyaan werinno ka xoog badan iyo heshiiska saxaabada, ee kuma saleeyaan werintan oo keliya.
- Hadallada ku saabsan Qur’aanka ka hubi ilo lagu kalsoon yahay, oo kala saar werinnada xooggan iyo kuwa daciifka ah.
- Musxafka si xushmad leh ula dhaqan, suuradahana u baro sida loo kala hormariyey.
- Markaad fasiraad gudbinayso, si daacad ah u sheeg inta ay isha laga soo xigtay lagu kalsoonaan karo.
Zayd ibn Thaabit wuxuu sheegayaa sida Abuu Bakr ugu amray inuu Qur’aanka isu geeyo; werintan saxiixa ah waxay taageeraysaa saldhigga taariikheed ee ilaalinta qoraalka.
Sahih al-Bukhari · #4530 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay sheegaysaa in Cuthmaan aanu basmala ku qorin inta u dhexaysa al-Anfaal iyo at-Tawbah, waxayna sharxaysaa go’aankiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.