Sunan Abi Dawud, xadiiska 824
Waxaa weriyey Ubadah ibn al-Samit. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ubadah ibn al-Samit
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَزْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ نَافِعِ بْنِ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ نَافِعٌ أَبْطَأَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ عَنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ، فَأَقَامَ أَبُو نُعَيْمٍ الْمُؤَذِّنُ الصَّلاَةَ فَصَلَّى أَبُو نُعَيْمٍ بِالنَّاسِ وَأَقْبَلَ عُبَادَةُ وَأَنَا مَعَهُ، حَتَّى صَفَفْنَا خَلْفَ أَبِي نُعَيْمٍ وَأَبُو نُعَيْمٍ يَجْهَرُ بِالْقِرَاءَةِ فَجَعَلَ عُبَادَةُ يَقْرَأُ بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ لِعُبَادَةَ سَمِعْتُكَ تَقْرَأُ بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَأَبُو نُعَيْمٍ يَجْهَرُ قَالَ أَجَلْ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْضَ الصَّلَوَاتِ الَّتِي يَجْهَرُ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ قَالَ فَالْتَبَسَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ وَقَالَ " هَلْ تَقْرَءُونَ إِذَا جَهَرْتُ بِالْقِرَاءَةِ " . فَقَالَ بَعْضُنَا إِنَّا نَصْنَعُ ذَلِكَ . قَالَ " فَلاَ وَأَنَا أَقُولُ مَا لِي يُنَازَعُنِي الْقُرْآنُ فَلاَ تَقْرَءُوا بِشَىْءٍ مِنَ الْقُرْآنِ إِذَا جَهَرْتُ إِلاَّ بِأُمِّ الْقُرْآنِ " .
Waxaa nooga warramay Ar-Rabiic binu Sulaymaan Al-Azdiy, waxaa nooga warramay Cabdullaahi binu Yuusuf, waxaa nooga warramay Al-Haysam binu Xumayd, waxaa ii sheegay Zayd binu Waaqid, oo ka weriyey Makxuul, oo ka weriyey Naafic binu Maxmuud binu Ar-Rabiic Al-Ansaari. Naafic wuxuu yiri: Cibaadah binu As-Saamit ayaa ka daahay salaadda Subax, markaas Abuu Nucaym oo ahaa mu’addin ayaa iqamo u yeeray salaadda, wuxuuna dadka tukiyey iyadoo Cibaadah iyo anigu aan la soconno. Waxaan saf ka galnay gadaasha Abuu Nucaym, isagoo cod dheer ku akhrinaya Qur’aanka. Markaas Cibaadah wuxuu bilaabay inuu akhriyo Ummul-Qur’aan (Suuratul-Faatixa). Salaaddii markay dhammaatay, waxaan ku iri Cibaadah: ‘Waan maqlay adigoo akhrinaya Ummul-Qur’aan iyadoo Abuu Nucaym uu cod dheer ku akhrinayo.’ Wuxuu yiri: ‘Haa, Rasuulka Alle ﷺ ayaa mar na tujiyey salaad cod dheer lagu akhriyo, markaas ayaa akhriskiisii ku jahwareeray. Markuu salaadda ka baxay, wuxuu noo soo jeediyey wajigiisa wuxuuna yiri:
“Ma akhrisaan markaan cod dheer ku akhriyo?” Qaarkeen baa yiri: ‘Haa, sidaas ayaan samaynaa.’ Markaas wuxuu yiri: “Maya! Anigu waxaan isweydiiyey maxaa igu keenay jahwareerka akhriska Qur’aanka? Ha akhrinina wax ka mid ah Qur’aanka markaan cod dheer ku akhriyo, Ummul-Qur’aan mooyaane.”'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Werintu waxay ka hadlaysaa akhrinta al-Faatixah marka imaamku kor u akhrinayo.
Magac kale oo loo yaqaan Suurat al-Faatixah, suuradda furitaanka Qur’aanka.
Imaamku wuxuu u akhriyaa si la maqli karo, sida salaadda subax.
Qofka hoggaamiya salaadda jamaacada.
Culimadu waxay werintan ku daraan qoraallo ka saxiixsan oo ku saabsan akhrinta al-Faatixah iyo dhegeysiga imaamka. Madh-habyadu waxay ku kala duwan yihiin sida saxda ah ee loo dabaqayo: madh-habka Xanafigu wuxuu adkeeyaa dhegeysiga, mana akhriyo qofku imaamka gadaashiisa; madh-habyada Maaliki, Shaafici iyo Xanbali waxay leeyihiin xeerar kala duwan, iyadoo madh-habka Shaaficigu farayo in al-Faatixah la akhriyo imaamka gadaashiisa, halka madh-habyada kalena ay xaaladaha kala saaraan. Maaddaama werintani daciif tahay, kaligeed ma dejin karto xeer guud.
- Xeerarka akhrinta imaamka gadaashiisa ka baro caalim lagu kalsoon yahay oo raacsan madh-habkaaga.
- Si feejigan u dhegeyso marka imaamku kor u akhrinayo, kana fogow inaad mashquuliso dadka kale ee tukanaya.
- Werinta daciifka ah kaligeed ha uga dhigin amar ama reebid waajib ah.
Werintan Saxiixa ahi waxay sharraxaysaa akhrintii Nebiga ﷺ iyo khaliifyadii ugu horreeyey salaadda dhexdeeda, waxayna daliil ka xoog badan u tahay habka kor iyo hoos loogu akhriyo.
Sahih al-Bukhari · #746 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay ka warramaysaa sida Nebiga ﷺ uu salaadda ugu akhrin jiray; waxay mawduuca gelinaysaa macne guud oo ballaadhan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.