Sahih al-Bukhari, xadiiska 1007
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Uthman ibn Abu Shaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ
- 2Jarirجَرِيرٌ
- 3Mansurمَنْصُورٍ
- 4Abu ad‑Duhaأَبِي الضُّحَى
- 5Masruqمَسْرُوقٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا رَأَى مِنَ النَّاسِ إِدْبَارًا قَالَ " اللَّهُمَّ سَبْعٌ كَسَبْعِ يُوسُفَ ". فَأَخَذَتْهُمْ سَنَةٌ حَصَّتْ كُلَّ شَىْءٍ حَتَّى أَكَلُوا الْجُلُودَ وَالْمَيْتَةَ وَالْجِيَفَ، وَيَنْظُرَ أَحَدُهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فَيَرَى الدُّخَانَ مِنَ الْجُوعِ، فَأَتَاهُ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّكَ تَأْمُرُ بِطَاعَةِ اللَّهِ وَبِصِلَةِ الرَّحِمِ وَإِنَّ قَوْمَكَ قَدْ هَلَكُوا، فَادْعُ اللَّهَ لَهُمْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ} إِلَى قَوْلِهِ {عَائِدُونَ * يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى} فَالْبَطْشَةُ يَوْمَ بَدْرٍ، وَقَدْ مَضَتِ الدُّخَانُ وَالْبَطْشَةُ وَاللِّزَامُ وَآيَةُ الرُّومِ.
Masruq wuxuu yiri: Waxaan la joognay Cabdullaahi, wuxuuna yiri: Markii Nabigu ﷺ arkay dadka oo diidaya Islaamka, wuxuu yiri: 'Allowow, ku rid toddoba sano (abaar ah) sida toddobadii sano (ee abaarta ahaa xilligii) Yuusuf.' Markaas waxaa qabsaday abaar hal sano ah oo baabi'isay wax kasta oo nool, ilaa ay dadku cuneen haragga, meydadka, iyo xayawaanka qudhmay. Midkood markuu samada eego, wuxuu arkayay qiic gaajo awgeed. Markaas Abuu Sufyaan baa u yimid Nabiga ﷺ wuxuuna yiri: 'Muxammadow, waxaad amartaa in Alle la adeeco oo xiriirka qaraabada la ilaaliyo, dadkaaguna way halaagsameen, ee Alle u bari.' Markaas Alle wuxuu soo dejiyay: 'Sug maalinta samadu keenayso qiic muuqda... Hubaal waad soo noqon doontaan (diidmada). Maalinta aan idin qaban doonno qabasho weyn.' Ibnu Mascuudna wuxuu raaciyay: Qabashada weyni waxay dhacday maalintii Badar, shaki kuma jiro in qiicii, qabashadii weyneyd, xirnaantii, iyo aayadda Suuratu Ar-Ruum ay dhammaantood soo mareen.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu baryay in laga dulqaado macaluushii ku habsatay dadkiisa.
Markii Quraysh ay ka jeesteen farriinta, Nabigu ﷺ wuxuu baryay in sannado macaluul ahi ku dhacaan, sidii waagii Yuusuf. Abaartu si daran ayay u saamaysay; dabadeed Abuu Sufyaan ayaa ka codsaday inuu Alle ka baryo in dhibka laga dulqaado.
In Alle la weydiisto roob iyo in laga dulqaado abaarta.
Waxay tilmaamayaan macaluushii ku dhacday dhulka xilligii Nabi Yuusuf.
Qabasho xooggan ama cadaab; Ibnu Mascuud halkan wuxuu ula jeedaa jabkii Quraysh ka soo gaaray Badar.
Ibnu Mascuud wuxuu qabashada weyn ee la sheegay ku xidhiidhinayaa dagaalkii Badar, wuxuuna sheegayaa in qiiqii, qabashadii, cadaabkii lama huraanka ahaa iyo calaamaddii Ar-Ruum ay hore u dhaceen. Culimadu waxay fasiraaddan kaga hadlaan aayadaha 44:10–16; riwaayadduna waxay sidoo kale muujinaysaa in baryo nebiyadeed oo cadaab lagu dalbanayo ay iman karto ka dib diidmo madax-adayg leh, halka markii dambe Nabiga ﷺ laga codsaday inuu Alle baryo in dhibka laga dulqaado.
- Xilliyada abaarta iyo dhibaatada, Alle ugu noqo duco daacad ah.
- Si dhab ah u qaado baaqa ah in Alle la adeeco oo qaraabada la xiriiriyo, xataa marka duruufuhu adag yihiin.
- Marka dhib kugu dhaco, ha u baryin naftaada oo keliya in dhibka lagaa dulqaado; sidoo kale u ducee dadka ay dhibaatadu saamaysay.
Riwaayaddani sidoo kale waxay sharraxaysaa baryadii Nabiga ﷺ ee ka dhanka ahayd Quraysh iyo macaluushii ka dambaysay.
Sahih al-Bukhari · #1005 (Sahih)Xadiiskani wuxuu sharraxayaa sida Nabigu ﷺ Alle roob uga baryay, taas oo la jaanqaadaysa mawduuca baryada lagu dalbanayo in dhibka laga dulqaado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.