Sahih al-Bukhari, xadiiska 125
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، سُلَيْمَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي، مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي خَرِبِ الْمَدِينَةِ، وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَسِيبٍ مَعَهُ، فَمَرَّ بِنَفَرٍ مِنَ الْيَهُودِ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ سَلُوهُ عَنِ الرُّوحِ. وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ تَسْأَلُوهُ لاَ يَجِيءُ فِيهِ بِشَىْءٍ تَكْرَهُونَهُ. فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَنَسْأَلَنَّهُ. فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ، مَا الرُّوحُ فَسَكَتَ. فَقُلْتُ إِنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ. فَقُمْتُ، فَلَمَّا انْجَلَى عَنْهُ، قَالَ {وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتُيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلِيلاً}. قَالَ الأَعْمَشُ هَكَذَا فِي قِرَاءَتِنَا.
Waxaa nooga warramay Qays bin Xafsi, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdul-Waaxid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Acmash, Sulaymaan, oo ka weriyey Ibraahiim, oo ka weriyey Calqamah, oo ka weriyey Cabdullaahi, wuxuu yiri: Anigoo la socda Nebiga ﷺ burburka Madiina dhexdiisa, isagoo ku tekayaya laan timir ah, ayaa waxaa soo maray koox Yuhuud ah. Qaar baa qaarka kale ku yiri: Weydiiya arrinka Ruuxa. Qaar kalena waxay yiraahdeen: Ha weydiinina, yaanu idiin keenin jawaab aad neceb tihiin. Qaar kalena waxay yiraahdeen: Waannu weydiinaynaa. Markaasaa nin ka mid ahi istaagay oo yiri: 'Abow Qaasimow, maxay tahay Ruuxdu?' Nebigu ﷺ wuu aamusay. Aniguna waxaan iri: Waa loo waxyoonayaa. Waan taagnaa ilaa uu waxyigu ka dhammaaday. Markaasuu yiri: {Waxay ku weydiinayaan arrinka Ruuxa. Waxaad dhahdaa: Ruuxdu waa amarka Rabbigay, idinkana laguma siin aqoon wax badan mooyee.} Al-Acmash wuxuu yiri: Sidaas baan u akhrinnaa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nafta waxay ka mid tahay cilmiga Alle; cilmiga aadanuhuna waa kooban yahay.
Sababta xadiiska ku xusan waxay ahayd in koox Yuhuud ahi ay Nabiga ﷺ wax ka weydiiyeen nafta.
Asalka nolosha aadanaha; xaqiiqadeeda saxda ahi waxay ka mid tahay cilmiga Alle.
Naftu waxay hoos timaaddaa maamulidda Alle, waxayna ka mid tahay arrimaha uu isagu cilmigooda leeyahay.
Waa naanays loogu yeero Nabiga ﷺ, waxaana laga soo qaatay magaca wiilkiisa al-Qaasim.
Culimadii hore waxay xadiiskan ka fahmeen in cilmiga naftu xaddidan yahay, waxyiguna laftiisu tilmaamayo xadkaas. Nabiga ﷺ kuma jawaabin ra’yigiisa; wuxuu sugay waxyi. Tani waxay adkaynaysaa in hadallada diintu ku dhisnaadaan cilmi lagu kalsoon yahay. Culimadu waxay sidoo kale carrabka ku adkeeyeen in si khushuuc leh loo qirto waxa aan la aqoon ay tahay fadli.
- Si daacad ah u sheeg inaadan wax garanayn, una noqo cilmi lagu kalsoon yahay.
- Ka fogow hadal go’aan adag ah oo ku saabsan arrimo uu waxyigu xaddiday cilmigooda.
- Su’aalaha u weydii si aad wax u barato, jawaabtana si feejigan u dhegayso.
Xadiiskani wuxuu tilmaamayaa sida Nabiga ﷺ u miisaami jiray baristiisa; marka lala eego kan kale, waxay muujinayaan taxaddarka gudbinta cilmiga.
Sahih al-Bukhari · #123 (Sahih)Labada xadiisba waxay muujinayaan in su’aalaha cilmiga si dhab ah loo qaato, jawaabuhuna ku xirnaadaan waxa Alle waxyooday.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.