Cilmiga · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 125

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Cilmiga
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، سُلَيْمَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي، مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي خَرِبِ الْمَدِينَةِ، وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَسِيبٍ مَعَهُ، فَمَرَّ بِنَفَرٍ مِنَ الْيَهُودِ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ سَلُوهُ عَنِ الرُّوحِ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ تَسْأَلُوهُ لاَ يَجِيءُ فِيهِ بِشَىْءٍ تَكْرَهُونَهُ‏.‏ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَنَسْأَلَنَّهُ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ، مَا الرُّوحُ فَسَكَتَ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ‏.‏ فَقُمْتُ، فَلَمَّا انْجَلَى عَنْهُ، قَالَ ‏{‏وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتُيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلِيلاً‏}‏‏.‏ قَالَ الأَعْمَشُ هَكَذَا فِي قِرَاءَتِنَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qays bin Xafsi, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdul-Waaxid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Acmash, Sulaymaan, oo ka weriyey Ibraahiim, oo ka weriyey Calqamah, oo ka weriyey Cabdullaahi, wuxuu yiri: Anigoo la socda Nebiga ﷺ burburka Madiina dhexdiisa, isagoo ku tekayaya laan timir ah, ayaa waxaa soo maray koox Yuhuud ah. Qaar baa qaarka kale ku yiri: Weydiiya arrinka Ruuxa. Qaar kalena waxay yiraahdeen: Ha weydiinina, yaanu idiin keenin jawaab aad neceb tihiin. Qaar kalena waxay yiraahdeen: Waannu weydiinaynaa. Markaasaa nin ka mid ahi istaagay oo yiri: 'Abow Qaasimow, maxay tahay Ruuxdu?' Nebigu ﷺ wuu aamusay. Aniguna waxaan iri: Waa loo waxyoonayaa. Waan taagnaa ilaa uu waxyigu ka dhammaaday. Markaasuu yiri: {Waxay ku weydiinayaan arrinka Ruuxa. Waxaad dhahdaa: Ruuxdu waa amarka Rabbigay, idinkana laguma siin aqoon wax badan mooyee.} Al-Acmash wuxuu yiri: Sidaas baan u akhrinnaa.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nafta waxay ka mid tahay cilmiga Alle; cilmiga aadanuhuna waa kooban yahay.

Asalka iyo sababta

Sababta xadiiska ku xusan waxay ahayd in koox Yuhuud ahi ay Nabiga ﷺ wax ka weydiiyeen nafta.

Erayada adag oo la sharxay
Nafta

Asalka nolosha aadanaha; xaqiiqadeeda saxda ahi waxay ka mid tahay cilmiga Alle.

Amarka Rabbigay

Naftu waxay hoos timaaddaa maamulidda Alle, waxayna ka mid tahay arrimaha uu isagu cilmigooda leeyahay.

Abul-Qaasim

Waa naanays loogu yeero Nabiga ﷺ, waxaana laga soo qaatay magaca wiilkiisa al-Qaasim.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore waxay xadiiskan ka fahmeen in cilmiga naftu xaddidan yahay, waxyiguna laftiisu tilmaamayo xadkaas. Nabiga ﷺ kuma jawaabin ra’yigiisa; wuxuu sugay waxyi. Tani waxay adkaynaysaa in hadallada diintu ku dhisnaadaan cilmi lagu kalsoon yahay. Culimadu waxay sidoo kale carrabka ku adkeeyeen in si khushuuc leh loo qirto waxa aan la aqoon ay tahay fadli.

Casharrada maanta
  1. Si daacad ah u sheeg inaadan wax garanayn, una noqo cilmi lagu kalsoon yahay.
  2. Ka fogow hadal go’aan adag ah oo ku saabsan arrimo uu waxyigu xaddiday cilmigooda.
  3. Su’aalaha u weydii si aad wax u barato, jawaabtana si feejigan u dhegayso.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.