Sahih al-Bukhari, xadiiska 131
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Abdullah ibn Dinarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ
- 4Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مِنَ الشَّجَرِ شَجَرَةً لاَ يَسْقُطُ وَرَقُهَا، وَهِيَ مَثَلُ الْمُسْلِمِ، حَدِّثُونِي مَا هِيَ ". فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَادِيَةِ، وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَاسْتَحْيَيْتُ. فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَخْبِرْنَا بِهَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هِيَ النَّخْلَةُ ". قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ أَبِي بِمَا وَقَعَ فِي نَفْسِي فَقَالَ لأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ يَكُونَ لِي كَذَا وَكَذَا.
Waxaa nooga warramay Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Maalik, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Diinaar, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cumar, in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Waxaa jirta geed ka mid ah dhirta oo aan caleentiisu daadan, waana tusaalaha Muslimka. Ii sheega maxay tahay?" Dadkii waxay ku mashquuleen dhirta miyiga, anigana waxaa naftayda ku soo dhacday inay tahay geedka timirta. Cabdullaahi wuxuu yiri: "Waan xishooday." Markaasay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, noo sheeg." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Waa geedka timirta." Cabdullaahi wuxuu yiri: "Markaasaan aabbahay u sheegay wixii naftayda ku soo dhacay, wuxuuna yiri: 'Inaad tidhaahdo waxay ila ahayd ka jeclaan lahaa inaan helo wax hebel iyo hebel ah.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Geedka timirtu waa tusaale u taagan mu’minka ku adkaysta iimaankiisa.
Geed timir miro ka baxaan; tusaalahan dhexdiisa wuxuu tilmaamayaa mu’minka.
Qof rumaysan oo iimaan iyo adeecid ugu jeesta Allaah.
Culimadu xadiiskan waxay ka fahmeen in Nabigu ﷺ aqoonta ku gudbin jiray tusaalooyin la garan karo, su’aalana weydiin jiray si uu saxaabada ugu dhiirrigeliyo fikirka. Isbarbardhigga geedka timirtu wuxuu tilmaamayaa faa’iido joogto ah iyo adkaysi: mu’minku iimaankiisa ayuu ku sugnaadaa, dadka kalena wuu anficiyaa. Waxa kale oo laga fahmayaa in qofku maskaxda ku hayn karo jawaab sax ah balse xishood awgiis uusan u sheegin; Ibnu Cumar kama shallayn aamusnaantiisa, laakiin aabbihii wuxuu qiimeeyay in aqoonta la wadaago. Afarta madhab ee fiqiga Sunnigu qoraalkan uma tixgeliyaan amar sharci oo gaar ah, balse waxay u arkaan dhiirrigelin waxbarasho, waxbarid iyo ka faa’iidaysiga aqoonta.
- Maalin kasta waqti u qoondee barashada aqoonta diintaada, kuna dhaqan aqoontaada.
- Jawaab sax ah si xushmad leh ula wadaag dadka markaad taqaan; ha u oggolaan xishoodku inuu mar walba ku hor istaago.
- Raadi siyaabo aad dadka ugu noqoto mid si joogto ah u anfaca, sida geedka timirta oo miro dhala.
Xadiiskan saxiixa ah ee Ibnu Cumar laga weriyey wuxuu sidoo kale xusayaa geed aan caleemihiisu daadan, kaas oo Muslimka lala barbardhigay.
Sahih al-Bukhari · #62 (Sahih)Xadiiskan isna geedka timirta ayuu tusaale uga dhigay mu’minka, taasoo xaqiijinaysa macnaha isbarbardhigga.
Sahih al-Bukhari · #60 (Sahih)Xadiiskan ku jira Kitaabka Cilmigu wuxuu muujinayaa sida Nabigu ﷺ aqoonta si ujeeddo leh ugu gudbin jiray saxaabadiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.