Sahih al-Bukhari, xadiiska 1415
Waxaa weriyey Abu Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ ـ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَصْرِيُّ ـ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الصَّدَقَةِ كُنَّا نُحَامِلُ، فَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِشَىْءٍ كَثِيرٍ فَقَالُوا مُرَائِي. وَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِصَاعٍ فَقَالُوا إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَاعِ هَذَا. فَنَزَلَتِ {الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ} الآيَةَ.
Abu Mascuud (Allaah ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri: Markii la soo dejiyey aayadda sadaqada, waxaan ahayn dad xamaasha oo culeys qaada. Waxaa yimid nin bixiyey sadaqo badan, markaasay dadku dhaheen:
"Kani waa istusnimo." Waxaa kaloo yimid nin bixiyey hal Sa' (cabbir yar oo raashin ah), markaasay dhaheen: "Allaah uma baahna sadaqadan yar ee ninkan." Markaasaa waxaa soo degday aayadda: {Kuwa dhaleeceeya kuwa rumeeyey ee sadaqada bixiya iyo kuwa aan helin wax aan ahayn dadaalkooda} [Suurat At-Tawbah: 79].
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ku jeesjeesidda deeqaha waaweyn iyo kuwa yaryarba waxay dayacaysaa dadaalka daacadda ah ee sadaqada.
Abuu Mascuud wuxuu sheegay in asxaabtu u shaqayn jireen xammaaliin markii la soo dejiyey aayadda sadaqada. Dadku waxay ku jeesjeeseen deeq weyn iyo sidoo kale deeq yar oo uu bixiyey qof aan haysan wax badan. Dabadeed waxaa la soo dejiyey aayadda cambaaraynaysa kuwa mu’miniinta ku dhaliila sadaqada ikhtiyaariga ah (Qur’aanka 9:79).
Deeq samafal ah, mid ikhtiyaari ah ama waajib diini ah.
Halbeeg mug oo fac hore loo adeegsan jiray, laguna cabbiri jiray badarka iyo waxyaabaha kale ee qalalan.
Dad alaab u qaadi jiray lacag si ay u helaan dakhli.
Mufasiriintii hore waxay werintan ku xidhaan Qur’aanka 9:79: waa wax la canaanto in lagu jeesjeeso deeq deeqsi ah iyo mid uu qofku awooddiisa ku bixiyeyba. Qiimaha sadaqada laguma qiyaaso qadarka oo keliya; daacadnimada iyo dadaalkuna way muhiim yihiin. Culimadu waxay sidoo kale adkeeyaan inaan qof lagu eedayn ismuujin iyada oo aan caddayn loo hayn.
- Wax u bixi inta aad awooddo, hana yaraysan deeq kooban.
- Ka fogow inaad qofka ku eedayso ujeeddo aadan garanayn.
- Ka hadal jeesjeeska iyo dhaliisha dadka kale ka niyad-jebin karta sadaqada.
Werintani waxay si dhow ula xidhiidhaa isla mawduuca ku jira kitaabka sakada, waxayna gacan ka geysanaysaa in la fahmo dhiirrigelinta wax-bixinta.
Sahih al-Bukhari · #1416 (Sahih)Werinta Abuu Mascuud waxay la jaanqaadaysaa isla qisada ku saabsan dadka lagu dhaliilay sadaqada ay bixiyeen.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)Xadiiskani wuxuu tilmaamayaa sida asxaabtu u raadin jireen habab ay sadaqo ku bixiyaan, sidaas darteedna mawduuc ahaan ayuu u kaabayaa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.