Xajka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1640

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xajka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nafi'

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Qutaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Nafi'نَافِعٍ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَرَادَ الْحَجَّ عَامَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ‏.‏ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ كَائِنٌ بَيْنَهُمْ قِتَالٌ، وَإِنَّا نَخَافُ أَنْ يَصُدُّوكَ‏.‏ فَقَالَ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏ إِذًا أَصْنَعَ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، إِنِّي أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِظَاهِرِ الْبَيْدَاءِ قَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلاَّ وَاحِدٌ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا مَعَ عُمْرَتِي‏.‏ وَأَهْدَى هَدْيًا اشْتَرَاهُ بِقُدَيْدٍ وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ، فَلَمْ يَنْحَرْ، وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ، وَلَمْ يَحْلِقْ وَلَمْ يُقَصِّرْ حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ، فَنَحَرَ وَحَلَقَ، وَرَأَى أَنْ قَدْ قَضَى طَوَافَ الْحَجِّ، وَالْعُمْرَةِ بِطَوَافِهِ الأَوَّلِ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَذَلِكَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Naafic, in Ibnu Cumar — raalli Allaha ka noqdee — uu damcay inuu Xajjiyo sannadkii uu Al-Xajjaaj weeraray Ibnu Subayr. Markaasaa waxaa lagu yiri: 'Dadka dhexdooda waxaa ka dhici doona dagaal, waxaana ka cabsi qabnaa in lagaa hor istaago.' Wuxuu yiri: {Waxaad ku leedihiin Rasuulka Ilaahay ﷺ tusaale wanaagsan}. 'Haddaba, waxaan samaynayaa sidii uu sameeyey Rasuulka Ilaahay ﷺ. Waxaan idinka marag gelinayaa inaan waajib ka dhigtay Cumro.' Kadib wuu baxay ilaa uu ka gaaro duleedka Baydaa, wuxuu yiri: 'Arrinka Xajka iyo Cumradu waa mid kaliya. Waxaan idinka marag gelinayaa inaan Xaj waajib ka dhigtay iyadoo ay weheliso Cumradayda.' Wuxuu soo kaxeystay xoolo Hadi ah oo uu ka soo iibsaday Qudayd, mana uusan samayn wax intaas dheer. Ma uusan gowracin xayawaanka, kamana uusan bixin xaaladdii Xurmada (Ihraam), mana uusan xiiran mana uusan gaabin timihiisa ilaa maalinta Gowraca laga gaaro. Markaasuu gowracay xayawaankiisii wuuna xiirtay, wuxuuna arkay in Tawaafkiisii ugu horreeyey uu ku filnaaday Xajka iyo Cumrada. Ibnu Cumar — raalli Allaha ka noqdee — wuxuu yiri: 'Sidaas oo kale ayuu sameeyey Rasuulka Ilaahay ﷺ.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ibn Umar wuxuu raacay Nebiga ﷺ, wuxuuna xajka ku daray cumrada.

Asalka iyo sababta

Ibn Umar wuxuu damacsanaa inuu xajka guto sannadkii uu al-Xajjaaj go'doomiyey Ibn az-Zubayr. Markii looga digay dagaal iyo in laga yaabo in gudashada xajku caqabad la kulanto, wuxuu go'aansaday inuu raaco tusaalaha Nebiga ﷺ.

Erayada adag oo la sharxay
Ixraam

Xaaladda cibaadada ee xujigu galo, taas oo ay ku mamnuucmaan falal iyo waxyaabo qaarkood.

Hadyi

Xoolo allabari ah oo xujigu u qaado dhulka barakaysan ama halkaas ugu qoondeeyo allabari ahaan.

Xajka qiraan

Nooc xaj ah oo xujigu xajka iyo cumrada ku wada guto hal ixraam gudaheed.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in Ibn Umar uu xajka iyo cumrada wada gutay, taas oo ah nooca qiraan, isla markaana uu raacay tusaalihii Nebiga ﷺ. Hadyiga iyo sii joogista ixraamka ilaa maalinta Ciidul-Adxaa waxay ku habboon yihiin noocan xajka. Madh-habyadu way ku kala aragti duwan yihiin faahfaahinta cibaadooyinka iyo sida saxda ah ee qaybo ka mid ah loo fuliyo; werintan waxaa daliil looga dhigtaa qiraanka iyo raacista dhaqankii Nebiga.

Casharrada maanta
  1. Xeerarka xajka ka baro ilo lagu kalsoon yahay, si taxaddar lehna u raac hab-dhaqankii Nebiga ﷺ.
  2. Markaad go'aan ka gaadhayso safarka, duruufaha si dhab ah u tixgeli, aqoon iyo Alle talo saarasho ayaana ku hagaan.
  3. Ka hor xajka, khabiir kala tasho niyadda saxda ah, ixraamka iyo xeerarka hadyiga.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.