Sahih al-Bukhari, xadiiska 1640
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nafi'
- 1Qutaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Nafi'نَافِعٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَرَادَ الْحَجَّ عَامَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ. فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ كَائِنٌ بَيْنَهُمْ قِتَالٌ، وَإِنَّا نَخَافُ أَنْ يَصُدُّوكَ. فَقَالَ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} إِذًا أَصْنَعَ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، إِنِّي أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً. ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِظَاهِرِ الْبَيْدَاءِ قَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلاَّ وَاحِدٌ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا مَعَ عُمْرَتِي. وَأَهْدَى هَدْيًا اشْتَرَاهُ بِقُدَيْدٍ وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ، فَلَمْ يَنْحَرْ، وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ، وَلَمْ يَحْلِقْ وَلَمْ يُقَصِّرْ حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ، فَنَحَرَ وَحَلَقَ، وَرَأَى أَنْ قَدْ قَضَى طَوَافَ الْحَجِّ، وَالْعُمْرَةِ بِطَوَافِهِ الأَوَّلِ. وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَذَلِكَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Naafic, in Ibnu Cumar — raalli Allaha ka noqdee — uu damcay inuu Xajjiyo sannadkii uu Al-Xajjaaj weeraray Ibnu Subayr. Markaasaa waxaa lagu yiri: 'Dadka dhexdooda waxaa ka dhici doona dagaal, waxaana ka cabsi qabnaa in lagaa hor istaago.' Wuxuu yiri: {Waxaad ku leedihiin Rasuulka Ilaahay ﷺ tusaale wanaagsan}. 'Haddaba, waxaan samaynayaa sidii uu sameeyey Rasuulka Ilaahay ﷺ. Waxaan idinka marag gelinayaa inaan waajib ka dhigtay Cumro.' Kadib wuu baxay ilaa uu ka gaaro duleedka Baydaa, wuxuu yiri: 'Arrinka Xajka iyo Cumradu waa mid kaliya. Waxaan idinka marag gelinayaa inaan Xaj waajib ka dhigtay iyadoo ay weheliso Cumradayda.' Wuxuu soo kaxeystay xoolo Hadi ah oo uu ka soo iibsaday Qudayd, mana uusan samayn wax intaas dheer. Ma uusan gowracin xayawaanka, kamana uusan bixin xaaladdii Xurmada (Ihraam), mana uusan xiiran mana uusan gaabin timihiisa ilaa maalinta Gowraca laga gaaro. Markaasuu gowracay xayawaankiisii wuuna xiirtay, wuxuuna arkay in Tawaafkiisii ugu horreeyey uu ku filnaaday Xajka iyo Cumrada. Ibnu Cumar — raalli Allaha ka noqdee — wuxuu yiri: 'Sidaas oo kale ayuu sameeyey Rasuulka Ilaahay ﷺ.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Umar wuxuu raacay Nebiga ﷺ, wuxuuna xajka ku daray cumrada.
Ibn Umar wuxuu damacsanaa inuu xajka guto sannadkii uu al-Xajjaaj go'doomiyey Ibn az-Zubayr. Markii looga digay dagaal iyo in laga yaabo in gudashada xajku caqabad la kulanto, wuxuu go'aansaday inuu raaco tusaalaha Nebiga ﷺ.
Xaaladda cibaadada ee xujigu galo, taas oo ay ku mamnuucmaan falal iyo waxyaabo qaarkood.
Xoolo allabari ah oo xujigu u qaado dhulka barakaysan ama halkaas ugu qoondeeyo allabari ahaan.
Nooc xaj ah oo xujigu xajka iyo cumrada ku wada guto hal ixraam gudaheed.
Culimadu waxay ka fahmeen in Ibn Umar uu xajka iyo cumrada wada gutay, taas oo ah nooca qiraan, isla markaana uu raacay tusaalihii Nebiga ﷺ. Hadyiga iyo sii joogista ixraamka ilaa maalinta Ciidul-Adxaa waxay ku habboon yihiin noocan xajka. Madh-habyadu way ku kala aragti duwan yihiin faahfaahinta cibaadooyinka iyo sida saxda ah ee qaybo ka mid ah loo fuliyo; werintan waxaa daliil looga dhigtaa qiraanka iyo raacista dhaqankii Nebiga.
- Xeerarka xajka ka baro ilo lagu kalsoon yahay, si taxaddar lehna u raac hab-dhaqankii Nebiga ﷺ.
- Markaad go'aan ka gaadhayso safarka, duruufaha si dhab ah u tixgeli, aqoon iyo Alle talo saarasho ayaana ku hagaan.
- Ka hor xajka, khabiir kala tasho niyadda saxda ah, ixraamka iyo xeerarka hadyiga.
Werintan Caa'isha laga soo weriyey waxay sharraxaysaa niyadihii kala duwanaa ee saxaabadu ku bilaabeen xajka, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka macnaha qiraanka.
Sahih al-Bukhari · #1639 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa cibaadooyinka xajka iyo cumrada, waxayna dhammaystiraysaa sharraxaadda hab-dhaqankii Ibn Umar.
Sahih al-Bukhari · #1515 (Sahih)Jaabir wuxuu si faahfaahsan u sharraxayaa xajkii Nebiga, taasina waxay macne dheeraad ah ka bixinaysaa raacista Sunnada marka la gudanayo cibaadooyinka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.