Sahih al-Bukhari, xadiiska 198
Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَاشْتَدَّ بِهِ وَجَعُهُ، اسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ فِي أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِي، فَأَذِنَّ لَهُ، فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ رَجُلَيْنِ تَخُطُّ رِجْلاَهُ فِي الأَرْضِ بَيْنَ عَبَّاسٍ وَرَجُلٍ آخَرَ. قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَأَخْبَرْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنِ الرَّجُلُ الآخَرُ قُلْتُ لاَ. قَالَ هُوَ عَلِيٌّ. وَكَانَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ تُحَدِّثُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ بَعْدَ مَا دَخَلَ بَيْتَهُ وَاشْتَدَّ وَجَعُهُ " هَرِيقُوا عَلَىَّ مِنْ سَبْعِ قِرَبٍ، لَمْ تُحْلَلْ أَوْكِيَتُهُنَّ، لَعَلِّي أَعْهَدُ إِلَى النَّاسِ ". وَأُجْلِسَ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ طَفِقْنَا نَصُبُّ عَلَيْهِ تِلْكَ حَتَّى طَفِقَ يُشِيرُ إِلَيْنَا أَنْ قَدْ فَعَلْتُنَّ، ثُمَّ خَرَجَ إِلَى النَّاسِ.
Waxaa nooga warramay Abuu Al-Yamaan, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah, in Caa’ishah tiri: Markii uu culays ku yimid Nebiga ﷺ oo xanuunkiisu sii xoogeystay, wuxuu xaasaskiisa idan weydiistay in lagu xannaaneeyo gurigeyga, wayna u oggolaadeen. Markaas ayuu Nebigu ﷺ soo baxay isagoo laba nin garabka ka haystaan, cagihiisuna dhulka jiidayaan, wuxuuna dhex marayey Cabbaas iyo nin kale. Cubaydullaahi wuxuu yiri: Waxaan u sheegay Cabdullaahi bin Cabbaas wixii Caa’ishah tiri, markaasuu igu yiri: 'Ma taqaannaa ninka kale?' Waxaan iri: 'Maya.' Wuxuu yiri: 'Waa Cali.' Caa’ishah — raalli ha ka ahaado Eebbe — waxay sheegtay in markii Nebigu ﷺ galay gurigiisa oo xanuunku ku sii darraaday, uu yiri: 'Igu shuba biyo toddoba qori oo aan afkooda la furin, si aan dadka ula dardaarmo.' Markaas waxaa la fadhiisiyey weel naxaas ah (Mikhdab) oo ay lahayd Xafso, xaaska Nebiga ﷺ. Kadib waan ku shubaynay biyahaas ilaa uu calaamad nooga dhigay inaan joojinno oo aan dhammaystirnay wuxuu rabay. Intaas kadib wuxuu u baxay xaggii dadka.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuu aqbalay daryeel, inkastoo uu xanuunsanaa ayuu dadkana u tegay.
Helidda daryeel caafimaad iyo caawimo inta lagu jiro xanuunka.
Weelal harag ah oo biyaha lagu kaydin jiray.
Weel ballaadhan oo aan qoto dheerayn, qofkuna ku fadhiisan karay.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qofka xanuunsan uu daryeel ka heli karo dadka u dhow, iyo in xubnaha qoysku isu muujin karaan oggolaansho iyo tixgelin. Nabigu ﷺ wuu aqbalay in la caawiyo, hase yeeshee wuxuu weli ku dadaalayay inuu dadka wax baro. Werintu waxay sharraxaysaa xanuunkiisii ugu dambeeyay iyo dadaalkii uu sameeyay si uu bulshadiisa ula hadlo; mana dejinayso daaweyn caafimaad oo guud.
- Marka qof guriga lagu daryeelayo, oggolaansho weydii oo daryeelka kala tasho xubnaha qoyska.
- Qofka xanuunsan si wax ku ool ah u caawi, ixtiraamna xuduudihiisa iyo calaamadaha uu muujiyo.
- Inta awooddaadu saamaxdo, sii wad inaad danayso masuuliyadaha aad dadka kale ka saaran tahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.