Amaahda, Bixinta Daynta, Xayiraadda Hantida iyo Khasaaraha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2390

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Amaahda, Bixinta Daynta, Xayiraadda Hantida iyo Khasaaraha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، بِبَيْتِنَا يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، تَقَاضَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَأَغْلَظَ لَهُ، فَهَمَّ أَصْحَابُهُ، فَقَالَ ‏"‏ دَعُوهُ، فَإِنَّ لِصَاحِبِ الْحَقِّ مَقَالاً‏.‏ وَاشْتَرُوا لَهُ بَعِيرًا، فَأَعْطُوهُ إِيَّاهُ ‏"‏‏.‏ وَقَالُوا لاَ نَجِدُ إِلاَّ أَفْضَلَ مِنْ سِنِّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اشْتَرُوهُ فَأَعْطُوهُ إِيَّاهُ، فَإِنَّ خَيْرَكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Abuu Hurayrah wuxuu ka wariyey: Nin baa Rasuulka Alle ﷺ si qallafsan uga dalbaday deyn uu ku lahaa, ilaa ay asxaabtii damceen inay wax yeelaan. Markaasuu Nabigu ﷺ yiri:

"Daaya, maxaa yeelay qofka xaqa leh wuu xaq u leeyahay inuu hadlo." Kadibna wuxuu amray: "U soo iibiya geel oo siiya." Waxay yiraahdeen: "Geel aan ka helno ma jiro mid ka weyn mooyee kii uu doonayey." Wuxuu yiri: "Soo iibiya oo siiya, waayo kan idiinku khayr badan waa ka idinka ugu fiican gudashada deynta."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Dayn-bixiyuhu wuxuu xaq u leeyahay inuu dalbado xaqiisa; dayntana si ka wanaagsan u bixi.

Erayada adag oo la sharxay
Dayn-bixiye

Qof ay qof kale ku leeyihiin lacag ama alaab.

Si xaq ah u dalbasho

Dalbashada in la soo celiyo wax qofku xaq ugu leeyahay heshiiska.

Si ka wanaagsan u gudasho

Daynta in si taxaddar iyo wanaag leh loo bixiyo, iyadoo aan laga dhimin waajibkii lagu heshiiyey.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tan ka soo qaataan in dayn-bixiyuhu xaq u leeyahay inuu dalbado xaqiisa, dadka kalena aanay ka hor istaagi karin kaliya sababta oo ah hadalkiisu ma fiicna. Isla mar ahaantaana, tusaalaha Nebiga ﷺ wuxuu ina barayaa in dayn-qaatuhu waajibkiisa si deeqsinimo leh u gudan karo, isagoo bixinaya wax ka wanaagsan. Qiimaha dheeraadka ahi waa wanaag ikhtiyaari ah, mana aha shuruud uu dayn-bixiyuhu horay ugu khasbi karo; faa'iido horay loogu xiro amaahdu waxay hoos timaaddaa mamnuucidda ribada. Mad-habyada fiqhigu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda gudashada daymaha iyo ilaalinta xuquuqda labada dhinac.

Casharrada maanta
  1. Daymahaaga waqtigooda ku bixi, dayn-bixiyahana si ixtiraam leh ula dhaqan.
  2. Markaad dayn bixinayso, si ikhtiyaari ah wax ka wanaagsan sii haddii aad awooddo; hadiyaddaas dheeraadka ahna shuruud heshiis ah ha ka dhigin.
  3. Ha hor istaagin qof lacagtiisa dalbanaya, ilaa uu dulmi kale samaynayo mooyee.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.