Sahih al-Bukhari, xadiiska 2545
Waxaa weriyey Abu Dhar al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Dhar al-Ghifari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الأَحْدَبُ، قَالَ سَمِعْتُ الْمَعْرُورَ بْنَ سُوَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ الْغِفَارِيَّ ـ رضى الله عنه ـ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلاً فَشَكَانِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ ". ثُمَّ قَالَ " إِنَّ إِخْوَانَكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ، فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ، فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَأَعِينُوهُمْ ".
Al-Ma'rur bin Suwaid wuxuu yiri: Waxaan arkay Abu Dhar Al-Ghifari oo xiran dhar qurux badan, addoonkiisuna wuxuu xirnaa dhar la mid ah. Markaas ayaan wax ka weydiinnay arrintaas, wuxuuna yiri:
"Waxaan caayay nin, markaas buu aniga iigu dacweeyay Nabiga ﷺ. Nabigu ﷺ wuxuu igu yiri: 'Ma waxaad ku caaysay hooyadiis?' Kadibna wuxuu yiri: 'Addoomadiinnu waa walaalihiin, Allaah ayaana gacantiinna hoos geeyay. Haddaba, qofkii walaalkiis gacantiisa ku jiro, ha ka quudiyo wuxuu cuno, hana ka xiro wuxuu xerto. Ha ku amrina wax aysan awoodin, haddaadse ku amartaan wax culus, markaas caawiya.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Kuwa aad awoodda ku leedahay ula dhaqan sidii walaal, adigoo u naxariisanaya oo caddaalad kula dhaqmaya.
Abuu Dharr wuxuu sheegay inuu nin aflagaadeeyay isaga oo hooyadii ku duray nasabkiisa. Ninkii wuxuu arrinta uga cawday Nabiga ﷺ, kaas oo Abuu Dharr arrintan kala hadlay, kuna adkeeyay xuquuqda dadka uu qofku masuulka ka yahay.
Xaaladdii taariikhiga ahayd, tani waxay tilmaamaysay dadka addoonsiga ku jiray ee awoodda qof kale hoos joogay.
In qof lagu waajibiyo shaqo ama hawlo aanu qaadi karin.
Taageero sii marka shaqada loo igmaday ay qofka ku adkaato.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in qofka nasabkiisa lagu bahdilo ay xaaraan tahay, iyo in dadka qofku masuulka ka yahay ay xaq u leeyihiin cunto, dhar iyo ula dhaqmid aan dhib ku ahayn. Amarka ah in la caawiyo marka shaqadu ku adkaato wuxuu muujinayaa in masuuliyaddu la socoto awoodda. Xadiisku wuxuu adkaynayaa walaaltinimada iyo karaamada aadamaha, isaga oo aan hay’addii addoonsiga ee taariikhiga ahayd uga dhigin cudurdaar si xun loogu dhaqmo dadka.
- Spreek anderen niet aan op hun afkomst of familie; herstel de schade als je iemand hebt gekwetst.
- Geef mensen voor wie je verantwoordelijk bent passende zorg en behandel hen met waardigheid.
- Verdeel zwaar werk eerlijk en bied hulp wanneer iemand de taak niet alleen aankan.
Deze overlevering uit hetzelfde boek behandelt eveneens de plichten tegenover mensen die onder iemands gezag staan.
Sahih al-Bukhari · #2544 (Sahih)De hadith beschrijft goed onderwijs en vriendelijke behandeling van iemand onder iemands verantwoordelijkheid.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)Deze overlevering leert dat Allah uitmuntendheid in handelen heeft voorgeschreven, wat aansluit bij zorgvuldige en humane behandeling.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.