Sahih al-Bukhari, xadiiska 2552
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدٌ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Hammam ibn Munabbihهَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ
- 5Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ أَطْعِمْ رَبَّكَ، وَضِّئْ رَبَّكَ، اسْقِ رَبَّكَ. وَلْيَقُلْ سَيِّدِي مَوْلاَىَ. وَلاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ عَبْدِي أَمَتِي. وَلْيَقُلْ فَتَاىَ وَفَتَاتِي وَغُلاَمِي ".
Waxaa ka wariyey Abu Hurayra (Alla ha ka raalli noqdee) inuu Nabigu ﷺ yiri:
"Midkiinna yuusan oran: 'Quudi Rabbigaaga,' 'Daahirso Rabbigaaga,' ama 'Warjabi Rabbigaaga.' Laakiin ha yiraahdo: 'Sayidkayga' ama 'Mawlahayga.' Sidoo kale, midkiinna yuusan oran: 'Addoonkayga' ama 'Addoontayda,' laakiin ha yiraahdo: 'Wiilkayga,' 'Gabadhayda,' iyo 'Inankayga.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu baray in si xushmad leh loola hadlo dadka ku jira daryeelka qofka.
Rabb ama Koriyaha; marka qof bini’aadam ah lala hadlayo, Nabigu ﷺ wuxuu ka digay in eraygan loo adeegsado.
Sayidkayga ama madaxayga; waa hab xushmad leh oo qof loola hadlo, mana laha macne rabbaani ah.
Ilaaliyahayga ama qofka aan xiriirka la leeyahay; macnaha saxda ahi wuxuu ku xiran yahay duruufaha.
Fasireyaashii hore, oo uu ka mid yahay Ibn Hajar, waxay mamnuucidda erayga Rabb halkan u fahmeen inay ilaalinayso tawxiidka: macnaha buuxa ee eraygani Allah keliya ayuu u gaar yahay. Erayada kale ee loo adeegsado qofka waxay caddeynayaan in laga hadlayo awood ama ilaalin bini’aadam. Dardaaranka ah inaan la oran ‘addoonkayga’ ama ‘addoontayda’ wuxuu barayaa is-hoosaysiin, wuxuuna ka hortagayaa hadal dhaawici kara karaamada aadanaha. Culimadu badanaa waxay tan u fasiraan edeb lagu boorriyay; erayadani macnahoodu ma aha in la mamnuucay tixraac kasta oo sharci ahaan sax ah oo ku saabsan addoonsiga marka laga hadlayo duruufihiisii taariikhiga ahaa.
- Shaqada iyo guriga ku dooro erayo aqoonsanaya karaamada qofka, xitaa marka aad awood ku leedahay.
- Ka fogow erayo isku khalda sifooyinka aadanaha iyo xukunka gaarka ah ee Allah.
- Dadka kale ula hadal si xushmad leh, erayadaaduna ha muujiyaan is-hoosaysiin.
Riwaayaddan saxiixa ahi waxay leedahay tilmaam la xiriirta sida looga hadlo qof ka amarqaata ama hoos yimaada qof kale.
Sahih al-Bukhari · #2518 (Sahih)Riwaayadda Abuu Dharr waxay xoogga saartaa in si wanaagsan loola dhaqmo dadka masuuliyadda qofka ku jira, sidaasna waxay ula jaanqaadaysaa karaamada xadiiskani dhiirrigelinayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.