Sahih al-Bukhari, xadiiska 2578
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْهُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ، وَأَنَّهُمُ اشْتَرَطُوا وَلاَءَهَا، فَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". وَأُهْدِيَ لَهَا لَحْمٌ، فَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَذَا تُصُدِّقَ عَلَى بَرِيرَةَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ ". وَخُيِّرَتْ. قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ زَوْجُهَا حُرٌّ أَوْ عَبْدٌ قَالَ شُعْبَةُ سَأَلْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ عَنْ زَوْجِهَا. قَالَ لاَ أَدْرِي أَحُرٌّ أَمْ عَبْدٌ
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Bashaar, waxaa nooga warramay Ghundar, waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Al-Qaasim, kaas oo sheegay inuu si toos ah uga maqlay, isna uu ka weriyey Al-Qaasim, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu canhaa — inay doontay inay iibsato Bariirah, balse mulkiileyaasheedu ay shuruud ka dhigeen in walaa’gu (daacadnimada) iyaga u ahaado. Markii arrintaas loo sheegay Nebiga ﷺ, wuxuu yiri:
"Iibso oo xorree, waayo walaa’gu wuxuu u gaar yahay qofka xoreeya." Waxaa Bariirah loo hadiyeeyay hilib, markaasaa Nebiga ﷺ lagu yiri: "Kani waa sadaqo loo sameeyay Bariirah." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Iyada waa u sadaqo, annagase waa noo hadiyad." Waxaana la siiyay ikhtiyaar. Cabdiraxmaan wuxuu yiri: Ninkeedu ma xor buu ahaa mise addoon? Shucbah wuxuu yiri: Waxaan weydiiyay Cabdiraxmaan ninkeeda, wuxuuna igu jawaabay: Ma garanayo inuu xor ahaa ama addoon ahaa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Wala’ wuxuu u sugnaadaa qofka xoreeya; sadaqadu waxay qaataha ugu noqotaa hadiyad.
Xidhiidh sharci ah oo ka dhasha xoreynta; xuquuqdiisuna waxay u sugnaataa qofka xoreeya addoonka lab ama dhedig.
Deeq ikhtiyaari ah oo qof la siiyo.
Qof laga sii daayo addoonsiga.
Culimadu waxay ka soo qaataan in shardi meesha ka saaraya xaqa wala’ ee qofka xoreeyey aanu ansax ahayn. Xadiisku sidoo kale wuxuu caddaynayaa in sadaqadii la siiyey Bariira ay iyada sadaqo u ahayd, halka ay hilibka hadiyad ahaan ugu bandhigi kartay Nabiga ﷺ iyo qoyskiisa. Fuqahadu waxay kaloo ka hadlaan doorashadii ay Bariira haysatay, markii la xoreeyey ka dib, ee ahayd inay guurkeeda sii wadato ama joojiso; ku dhaqanka faahfaahsan wuxuu ku xiran yahay duruufaha guurka iyo madhhabka fiqiga.
- Marka la isku raacayo xuquuq, horay u caddee cidda sida xeerarka Islaamku dhigayaan xaqa u leh.
- Sadaqada u bixi si xushmad leh, hana ka dhigin qaataha mid ku tiirsan wanaagga aad u samayso.
- Haddii aad wax hesho, oggolaansho ka dib waxaad hadiyad ahaan ugu sii gudbin kartaa qof kale.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa Bariira iyo codsigeedii ahaa in laga caawiyo helitaanka xorriyaddeeda.
Sahih al-Bukhari · #2579 (Sahih)Werintani waxay la xiriirtaa xeerarka sadaqada iyo qaadashadeeda.
Sahih al-Bukhari · #2580 (Sahih)Werintan Caa’isha laga weriyey waxay ka hadlaysaa bixinta iyo aqbalidda hadiyadaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.