Sahih al-Bukhari, xadiiska 2630
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا قَدِمَ الْمُهَاجِرُونَ الْمَدِينَةَ مِنْ مَكَّةَ وَلَيْسَ بِأَيْدِيهِمْ ـ يَعْنِي شَيْئًا ـ وَكَانَتِ الأَنْصَارُ أَهْلَ الأَرْضِ وَالْعَقَارِ، فَقَاسَمَهُمُ الأَنْصَارُ عَلَى أَنْ يُعْطُوهُمْ ثِمَارَ أَمْوَالِهِمْ كُلَّ عَامٍ وَيَكْفُوهُمُ الْعَمَلَ وَالْمَئُونَةَ، وَكَانَتْ أُمُّهُ أُمُّ أَنَسٍ أُمُّ سُلَيْمٍ كَانَتْ أُمَّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، فَكَانَتْ أَعْطَتْ أُمُّ أَنَسٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِذَاقًا فَأَعْطَاهُنَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُمَّ أَيْمَنَ مَوْلاَتَهُ أُمَّ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدِ. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا فَرَغَ مِنْ قَتْلِ أَهْلِ خَيْبَرَ فَانْصَرَفَ إِلَى الْمَدِينَةِ، رَدَّ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى الأَنْصَارِ مَنَائِحَهُمُ الَّتِي كَانُوا مَنَحُوهُمْ مِنْ ثِمَارِهِمْ فَرَدَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أُمِّهِ عِذَاقَهَا، وَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُمَّ أَيْمَنَ مَكَانَهُنَّ مِنْ حَائِطِهِ. وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ بِهَذَا، وَقَالَ مَكَانَهُنَّ مِنْ خَالِصِهِ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Ibn Wahb, waxaa nooga warramay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Anas bin Maalik – Allaha ka raalli noqdee – wuxuu yiri: Markii Muhaajiriintu ay Madiina ka yimaadeen Makka, iyagoon waxba gacanta ku hayn, halka Ansaartuna ay lahaayeen dhul iyo hanti, ayay Ansaartu la heshiisay inay sanad walba siiyaan midhaha beerahooda, isla markaana ay ka daboolaan shaqada iyo kharashka beeraha. Hooyadii Anas, Ummu Sulaym, oo sidoo kale ahayd hooyada Cabdullaahi bin Abii Dalxa, ayaa Rasuulka Allaah ﷺ siisay geedo timireed, Nabigu ﷺ wuxuuna siiyey addoomaddiisii la xoreeyey ee Ummu Ayman, oo ahayd hooyada Usaama bin Seyd. Ibn Shihaab wuxuu yiri: Anas bin Maalik ayaa ii sheegay in markii Nabigu ﷺ ka soo dhammaystay dagaalkii reer Khaybar oo uu Madiina ku soo laabtay, ay Muhaajiriintu u celiyeen Ansaarta hadiyadihii midhaha ahaa ee ay hore ugu deeqeen. Nabigu ﷺ wuxuu hooyadii Anas u celiyey geedaheedii timirta, Rasuulka Allaah ﷺ wuxuuna Ummu Ayman beddelkeeda siiyey geedo kale oo ka mid ah beertiisa gaarka ah. Axmed bin Shabiib wuxuu yiri: Aabbahay ayaa nooga warramay Yuunus xadiiskan oo kale, wuxuuna yiri 'beddelkeeda wuxuu ka bixiyey hantidiisa gaarka ah'.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ansaar waxay hantidooda la qaybsadeen dadka kale, Nebiguna ﷺ si caddaalad ah ayuu Umm Ayman ugu magdhawey.
Hijradii Madiina ka dib, Ansaar waxay muhaajiriinta la qaybsadeen wax-soo-saarka dhulkooda. Markii ay Khaybar ka soo noqdeen, muhaajiriintu waxay celiyeen midhihii ay heleen; Nebigu ﷺ wuxuu Umm Sulaym ugu celiyey geedihii timirta ahaa, Umm Aymanna wuxuu ugu beddelay geedo ka yimid beertiisa gaarka ah.
Muslimiintii diintooda darteed uga soo hijrooday Maka una hijrooday Madiina.
Muslimiintii Madiina ee soo dhoweeyey muhaajiriinta oo caawiyey.
Hadiyado ama wax si ku-meel-gaar ah loo bixiyo; halkan waa wax-soo-saarka beero-geedeed oo lala qaybsaday dad kale.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in hantida iyo wax-soo-saarka la qaybsadaa ay tahay qaab bannaan oo walaaltinimo iyo is-caawin ah. Hadiyaddu waxay lahaataa qofka la siiyey, hase yeeshee dib u celinteedu way dhici kartaa haddii labada dhinac ku heshiiyaan. Nebigu ﷺ wuxuu Umm Ayman siiyey beddel ka yimid hantidiisa gaarka ah, taas oo tusaale u ah taxaddar iyo caddaalad marka hadiyad la magdhawayo. Werintani waxay tilmaamaysaa hab gaar ah, keligeedna ma dhigeyso waajib guud oo ah in hadiyad kasta dib loo celiyo.
- Hantidaada la qaybso dadka u baahan, heshiisyo cadna ka yeesha wax-soo-saarka iyo dadaalka.
- Hadiyadaha si taxaddar leh ula dhaqan: marka la celinayo ka wada hadla, oo aqoonsada xuquuqda bixiyaha iyo qaataha labadaba.
- Marka qof hadiyaddiisa dib u celiyo duruufo isbeddelay awgood, arrinta si deeqsinimo iyo caddaalad leh u hagaaji.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.