Sahih al-Bukhari, xadiiska 2637
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ النُّمَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ،. وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، وَابْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ حَدِيثِ، عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا، حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ، فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيًّا وَأُسَامَةَ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، فَأَمَّا أُسَامَةُ فَقَالَ أَهْلُكَ وَلاَ نَعْلَمُ إِلاَّ خَيْرًا. وَقَالَتْ بَرِيرَةُ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا، فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَعْذِرُنَا مِنْ رَجُلٍ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ مِنْ أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا ".
Waxaa nooga warramay Xajjaaj, waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cumar an-Numayri, waxaa nooga warramay Yuunus. Al-Laythna wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo yiri: Waxaa ii warramay Curwah, Ibn al-Musayyib, Calqamah bin Waqqaas, iyo Cubaydullaah, xadiiska Caasha — raḍiya Allāhu canhaa — qaar ka mid ah hadalkooduna wuu is-rumaynayaa, markii dadkii beenta abuuray ay ku been-abuurteen Caasha. Markii uu daahay waxyigu, Rasūlullāh ﷺ wuxuu u yeeray Cali iyo Usaama si uu ula tashado furitaanka xaaskiisa. Usaama wuxuu yiri:
"Xaaskaaga hayso, mana aanu ka ogayn iyada wax aan wanaag ahayn." Bariirahna waxay tiri: "Kuma arag wax ceeb ah oo aan ka ahayn inay tahay gabadh yar oo hurudda, dabadeedna dayacda cajiinka reerkeeda, markaas ay xoolaha gurigu yimaadaan oo cunaan." Markaas Rasūlullāh ﷺ wuxuu yiri: "Yaa iga kaafiya nin dhib igu gaadhay ehelkayga? Wallaahi, ma aanan ka ogayn ehelkayga wax aan wanaag ahayn, waxayna sheegeen nin aanan ka ogayn wax aan wanaag ahayn."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ dadka kale ayuu la tashaday, wuxuuna qoyskiisa ka difaacay sumcad-dil.
Xadiisku wuxuu ka warramayaa been-abuurkii Caa’isha ee dhacdadii al-Ifk iyo dib-u-dhaca waxyiga. Nabiga ﷺ wuxuu Cali iyo Usaama kala tashaday arrinta guurkiisa; Usaama wuxuu ka marag kacay sumcaddeeda wanaagsan.
Eedayn fool xun oo la been-abuuray, oo Caa’isha loogu eedeeyey sino.
Farriinta uu Allah u muujiyey Nabigiisa ﷺ.
In dadka kale ra’yigooda la weydiiyo ka hor inta aan go’aan adag la qaadan.
Culimada hore waxay tan ka fahmeen in la-tashigu bannaan yahay marka ay timaaddo arrimaha qoyska ee waaweyn, iyo in qofka talada bixinayaa si daacad ah uga hadlo waxa uu og yahay. Hadallada Usaama iyo Bəriira waxay muujinayaan inaan sumcadda qofka lagu dhaawici karin warar aan la caddayn. Culimadu sidoo kale waxay xoojiyaan in Nabiga ﷺ qoyskiisa difaacay, isla markaana eedaha sinadu yihiin arrin culus oo shareecada Islaamku u dejisay xeerar adag oo caddayn ah.
- Ha faafin eedayn ka hor intaadan hubin caddayn lagu kalsoonaan karo.
- Marka go’aan culus la gaarayo, talo weydiiso dad si daacad ah oo taxaddar leh wax u qiimeeya.
- Sharafta dadka ka difaac sumcad-dilka, hana faafin warar aan la xaqiijin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.