Sulux · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2704

Waxaa weriyey Abu Bakrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Sulux
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Bakrah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ، يَقُولُ اسْتَقْبَلَ وَاللَّهِ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ مُعَاوِيَةَ بِكَتَائِبَ أَمْثَالِ الْجِبَالِ فَقَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ إِنِّي لأَرَى كَتَائِبَ لاَ تُوَلِّي حَتَّى تَقْتُلَ أَقْرَانَهَا‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ ـ وَكَانَ وَاللَّهِ خَيْرَ الرَّجُلَيْنِ ـ أَىْ عَمْرُو إِنْ قَتَلَ هَؤُلاَءِ هَؤُلاَءِ وَهَؤُلاَءِ هَؤُلاَءِ مَنْ لِي بِأُمُورِ النَّاسِ مَنْ لِي بِنِسَائِهِمْ، مَنْ لِي بِضَيْعَتِهِمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِ رَجُلَيْنِ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَمُرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَامِرِ بْنِ كُرَيْزٍ، فَقَالَ اذْهَبَا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ فَاعْرِضَا عَلَيْهِ، وَقُولاَ لَهُ، وَاطْلُبَا إِلَيْهِ‏.‏ فَأَتَيَاهُ، فَدَخَلاَ عَلَيْهِ فَتَكَلَّمَا، وَقَالاَ لَهُ، فَطَلَبَا إِلَيْهِ، فَقَالَ لَهُمَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ إِنَّا بَنُو عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، قَدْ أَصَبْنَا مِنْ هَذَا الْمَالِ، وَإِنَّ هَذِهِ الأُمَّةَ قَدْ عَاثَتْ فِي دِمَائِهَا‏.‏ قَالاَ فَإِنَّهُ يَعْرِضُ عَلَيْكَ كَذَا وَكَذَا وَيَطْلُبُ إِلَيْكَ وَيَسْأَلُكَ‏.‏ قَالَ فَمَنْ لِي بِهَذَا قَالاَ نَحْنُ لَكَ بِهِ‏.‏ فَمَا سَأَلَهُمَا شَيْئًا إِلاَّ قَالاَ نَحْنُ لَكَ بِهِ‏.‏ فَصَالَحَهُ، فَقَالَ الْحَسَنُ وَلَقَدْ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرَةَ يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ إِلَى جَنْبِهِ، وَهْوَ يُقْبِلُ عَلَى النَّاسِ مَرَّةً وَعَلَيْهِ أُخْرَى وَيَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ، وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُصْلِحَ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ عَظِيمَتَيْنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّمَا ثَبَتَ لَنَا سَمَاعُ الْحَسَنِ مِنْ أَبِي بَكْرَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Abuu Muusa, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Xasan (al-Basri) oo leh: Wallaahi, Xasan bin Cali wuxuu Mucaawiye kaga hor tagay ciidamo buuraha oo kale ah. Markaas Camar bin al-Caas wuxuu yiri: 'Anigu waxaan arkayaa ciidamo aan dib u noqon doonin ilaa ay dilaan kuwa la midka ah.' Mucaawiye — oo wallaahi labada nin kan ugu khayr badan ahaa — ayaa ku yiri: 'Camarow! Haddii kuwani kuwaas dilaan, kuwaasna kuwan dilaan, yaa ii haraya oo arrimaha dadka qabanaya? Yaa ii haraya oo haweenkooda daryeelaya? Yaa ii haraya oo carruurtooda xannaanaynaya?' Markaas wuxuu u diray laba nin oo Qureysh ah, oo reer Banu Cabdi Shams ah, Cabdirraxmaan bin Samura iyo Cabdullaahi bin Caamir bin Kurays, wuxuuna ku yiri: 'U taga ninkan, u bandhiga arrinta, la hadla, oo ka codsada.' Way u tageen, way u galeen, way la hadleen, way u soo jeediyeen, wayna ka codsadeen. Xasan bin Cali baa ku yiri: 'Annagu waxaan nahay farcankii Cabdul-Mudhalib, maal badan baan ka helnay, ummaddanna dhiiggeedii bay ku fasaadeen.' Labadii nin baa yiri: 'Isagu wuxuu kuu soo bandhigayaa wax hebel iyo wax hebel, wuuna ku codsanayaa oo ku weydiisanayaa.' Wuxuu yiri: 'Yaa ii dammaanad qaadayaa tan?' Waxay yiraahdeen: 'Annagaa kuu dammaanad qaadayna.' Wax kasta oo uu weydiiyeyna waxay yiraahdeen: 'Annagaa kuu dammaanad qaadayna.' Sidaas buuna heshiis kula galay. Xasan (al-Basri) wuxuu yiri: Waxaan maqlay Abuu Bakra oo leh: Waxaan arkay Rasuulka Allah ﷺ oo minbarka saaran, Xasan bin Calina dhiniciisa taagan yahay. Mar buu dadka eegayay, marna isaga, wuxuuna lahaa: 'Wiilkaygan waa Sayid, waxaana laga yaabaa in Allah isaga ku heshiisiiyo laba kooxood oo waaweyn oo Muslimiin ah.' Cali bin Cabdullaahi wuxuu ii yiri: Maqalka Xasan ee Abuu Bakra xadiiskan waxaa noogu sugnaaday oo keliya dariiqan.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Al-Hasan ibn Ali wuxuu ka hortagay dhiig daata isagoo heshiis nabadeed galay.

Asalka iyo sababta

Werintu waxay ka warramaysaa iska horimaadkii dhexmaray Al-Hasan ibn Ali iyo Mucaawiya, iyo wadaxaajoodyadii horseeday heshiis nabadeed.

Erayada adag oo la sharxay
Sayyid

Mudane ama qof maqaam sare leh; halkan waa magac sharafeed loo adeegsaday Al-Hasan.

Ciidammo u eg buuro

Oraah sarbeeb ah oo tilmaamaysa ciidan aad u tiro badan oo awood badan.

Dammaanad qaadid

Ballanqaadidda in heshiisyada la gaaray la fulinayo iyo qaadashada mas'uuliyadda arrintaas.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan u arkaan fadliga dib-u-heshiisiinta marka ay ka hortagto dhiig daata oo ay bulshada mideyso. Hadallada Nabigu ﷺ waxay Al-Hasan ku maamuusayaan doorkiisii nabad-dhaliyaha. Werintu waxay sidoo kale baraysaa in wadaxaajoodayaashu bixiyaan ballanqaadyo cad oo ay qaataan mas'uuliyadda heshiisyada la gaaray.

Casharrada maanta
  1. Marka khilaaf dhaco, dooro dhexdhexaadin iyo wadaxaajood ka hor inta hadal ama ficil uusan dhiig daadin.
  2. Marka la tacaalayo khilaaf siyaasadeed ama shakhsiyeed, tixgeli saamaynta uu ku yeelanayo qoysaska iyo bulshada.
  3. Heshiisyada nabadeed ku bixi ballanqaadyo cad, kuna adkayso mas'uuliyadda aad qaadatay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.